IPS: Congolezen zijn bang voor Mobutu-effect

Plannen om de grondwet in de Democratische Republiek Congo aan te passen zodat president Joseph Kabila een derde termijn kan ingaan, roepen bij critici herinneringen op aan  voormalige dictator Mobutu Sese Seko. Die bleef 31 jaar aan de macht.

Een derde termijn voor Kabila, die al twee termijnen van vijf jaar achter de rug heeft, zal het land alleen maar in armoede en onzekerheid storten, zeggen de critici.

"Meer dan 60 procent van de Congolezen leeft van minder dan 1 dollar per dag. Onze landgenoten moeten strijd voeren voor toegang tot natuurlijke hulpbronnen. DRC riskeert een terugkeer naar de chaos van 1991, toen onder het bewind van Mobutu winkels geplunderd werden", zegt Raymond Kitako, een burgeractivist.

Mobutu leidde het land 31 jaar en zijn bewind was synoniem voor corruptie. In 1991, toen de economie instortte, sloegen de Congolezen aan het plunderen. Het bewind van Mobutu werd in 1997 omvergeworpen door Laurent Kabila, de vader van de huidige president Joseph Kabila. Hij werd in 2001 vermoord. Joseph Kabila volgde zijn vader op als staatshoofd en werd in 2006 en 2011 gekozen tot president.

Politieke crisis

Kitako zegt dat er een serieus risico bestaat op een politieke crisis als de grondwetswijziging doorgaat. Volgens de huidige grondwet duurt een presidentieel mandaat vijf jaar. Een president kan eenmaal herkozen worden.

"Met een grondwetswijziging gaan we zestig jaar terug in de tijd. Dat willen we niet", zegt Vital Kamerhe, voorzitter van de Unie voor de Congolese Natie en de belangrijkste oppositieleider in DRC. Hij verwijst naar Burundi, waar het parlement een dergelijke wijziging tegenhield. "Laat dat een les zijn voor Congo."

Ernest Malonda, lid van de oppositiepartij Unie voor Democratie en Sociale Vooruitgang, zegt dat een derde termijn voor Kabila zal leiden tot verdeeldheid in het land. "Congo zal zijn nationale eenheid verliezen."

Bij veel Congolezen liggen de beelden van het bloedbad uit 1997, toen Laurent Kabila het bewind van Mobutu omverwierp, nog vers in het geheugen. Rose Fungulana, een 53-jarige boerin, is bang voor oorlog en als gevolg daarvan een seksueel geweld. In 1997 werd haar toen 23-jarige zus verkracht door militairen van Mobutu.

Uit een rapport uit 2013, blijkt dat seksueel geweld nog steeds een groot probleem is in Congo. Tussen 2011 en 2013 werden in zeven provincies bij elkaar 30.000 gevallen van seksueel geweld geregistreerd. Fungulana is bang dat de risico's nog groter worden als er een opstand uitbreekt tegen Kabila.

Verenigde Staten

In mei van dit jaar hebben de Verenigde Staten Congo 30 miljoen dollar beloofd om de democratie te versterken, maar op voorwaarde dat Kabila na zijn tweede termijn vertrekt. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, zei bij die gelegenheid dat verkiezingen moeten plaatsvinden "in overeenstemming met het grondwettelijke proces van het land."

De Congolese verkiezingen staan voorlopig gepland voor 2016.

Deel dit artikel