IPS: Sociale voorzieningen cruciaal voor armoedebestrijding Afrika

Sociale bescherming is geen luxe die enkel is weggelegd voor rijke landen. Ook arme Afrikaanse landen zoals Kameroen willen toewerken naar een gezond stelsel.

 



De 37-jarige Michael Ndah werkt al dertien jaar lang in de wegenbouw, maar pas twee jaar geleden gaf zijn huidige werkgever hem op voor het Nationale Sociale Verzekeringsfonds (CNPS). Dat is een pensioensysteem waar werknemers alleen aan kunnen deelnemen via hun werkgever. Zorgkosten worden ook gedekt, maar niet de zorgkosten voor gezinsleden.

 

"Als mijn vrouw naar het ziekenhuis moet, kan ik mijn verzekeringskaart niet gebruiken, en moet ik eerst contant betalen", aldus Ndah.

Weinig deelnemers

In het fonds moet 7 procent van het salaris worden gestort, tot een salaris van 300.000 CFA (ongeveer 475 euro). 2,8 procent wordt betaald door de werknemer, de rest door de werkgever. Maar door het lage maximale salaris blijven de pensioenen laag. Bovendien is het aantal deelnemers gering. Iets meer dan de helft van de bevolking heeft de werkzame leeftijd, maar slechts een tiende van hen zijn verzekerd via het CNPS.

"Alle werknemers in de formele sector worden geacht geregistreerd te worden, acht dagen nadat ze een arbeidscontract hebben getekend", zegt John Yewoh Forchu, inspecteur bij het Ministerie van Arbeid en Sociale Zekerheid. "Maar veel werkgevers houden zich niet aan die wet." De werkloosheid is hoog en dat geeft werkgevers de kans om mensen zonder contract aan te nemen. Vervolgens geven ze ook een te laag aantal werknemers op, om sociale lasten te ontlopen.

Sociale steun nodig

De economie in Afrika groeit, blijkt uit het nieuwste Human Development Report van het VN Ontwikkelingsprogramma. Maar om dit ten goede te laten komen aan de armen, is een vorm van sociale steun onontbeerlijk. Dat kan huishoudens helpen om niet hun bezittingen te verkopen, kinderen niet van school te halen of noodzakelijke zorg uit te stellen, allemaal zaken die hun welzijn op langere termijn ondermijnen.

"Een bekende misvatting is dat alleen rijke landen sociale bescherming of universele basisvoorzieningen kunnen betalen", aldus het rapport. Maar het tegendeel is waar. "Met uitzondering van landen die verwikkeld zijn in gewelddadig conflict en chaos, kunnen de meeste samenlevingen dat organiseren, en vele landen doen dat ook."

"Er is overtuigend bewijs van de rol van sociale steun in het verminderen van extreme armoede", zegt Mutale Wakunuma, die zich bij het Africa Platform for Social Protection bezighoudt met Zambia. "Ze moeten alleen serieus uitgevoerd worden door regering. Doordat dat niet lukt, blijft sub-Sahara Afrika de meest ongelijke regio in de wereld."

"Sociale bescherming moet opgenomen worden in de groeiagenda van Kameroen", zegt Lisa Simrique Singh, senior econoom bij de UNDP in Yaoundé. "Sociale zekerheid is daar maar een component van, want dat gaat alleen over de formele sector en helpt dus maar 10 procent van de bevolking."

Hervormingen

Kameroen wil het stelsel voor sociale zekerheid daarom hervormen. De maandelijke bijdrage moet omhoog, van 7 naar 13 procent, waardeer ook universele zorgverzekering kan worden betaald voor mensen in de informele sector, zodat mensen, ook als ze geen geld hebben, een medische behandeling kunnen krijgen.

Als het systeem niet op de schop gaat, zal het voor 2020 vastlopen. "Het stelsel stamt nog uit 1974 en moet flink hervormd worden", zegt Forchu. Dat komt ook door de vergrijzing. " In de jaren negentig moesten tien werknemers één pensioen opbrengen, nu zijn dat zes pensioenen."



BRON:
IPS
IPS DOOR:

Deel dit artikel