Migratie: Lichten op rood aan de Europese buitengrenzen

mediterranean-update-2018-jan-march

Het is veel te voorbarig om te stellen dat het migratieprobleem op de Middellandse Zee onder controle is. Het aantal aankomsten aan de Europese buitengrenzen is de afgelopen maanden weliswaar gedaald en in België werd het aantal opvangplaatsen drastisch teruggeschroefd, maar de signalen aan de twee voornaamste fronten, Turkije en Libië, geven aan dat de problemen bijlange nog niet van de baan zijn.

Turkije akkoord onder druk

Op 18 maart 'vierden' we de tweede verjaardag van het akkoord tussen de EU en Turkije dat een einde moest maken aan de toestroom van migranten op de Griekse eilanden. Twee jaar later is het aantal aankomsten in Griekenland inderdaad drastisch gedaald.

Ondertussen zitten meer dan 3.5 miljoen Syriërs vast in Turkije. 67% van hen leeft onder de armoede grens. 350.000 kinderen kunnen nog steeds niet naar school en kinderarbeid is er wijd verspreid. Human Rights Watch bracht bovendien aan het licht hoe Turkije massaal Syriërs die het land proberen te ontvluchtten terug te grens over stuurt. Daarbij zouden de voorbij maanden 14 mensen, waaronder vijf kinderen om het leven zijn gekomen. Een onderzoek van European Investigative Collaborations geeft aan hoe de EU rechtstreeks militair materiaal financiert dat Turkije gebruikt om zijn grenzen te bewaken.

Slechts 12.476 mensen werden sinds het afsluiten van het akkoord vanuit Turkije hervestigd in Europa. Op de Griekse eilanden zitten meer dan 13.000 mensen vast in erbarmelijke omstandigheden, een situatie die volgens Gerald Knaus (die gezien wordt als de bedenker van de Turkije deal) bewust door de EU in stand wordt gehouden om migranten af te schrikken. Een strategie die volgens hem gedoemd is om te mislukken. Er zijn dan ook signalen dat de Turkije deal niet waterdicht is. Steeds meer mensen (+80%) waagt de gevaarlijke oversteek van de Evros rivier op de grens Turkije en Griekenland. Op 28 maart nog werden 15 mensen langs deze route als vermist gerapporteerd.

Dat het akkoord met Turkije wankel is werd vorige week nog bewezen. Twee dagen na de afloop van een top tussen de EU en Turkije over het vluchtelingenakkoord kwamen op één dag meer dan 300 migranten toe in 8 verschillende boten. Een gevolg van een versoepeling van de controles in Turkije en volgens Human Rights Watch een duidelijk signaal van de Turkse regering om haar macht aan de EU te benadrukken.

Nederland: Libische detentiecentra moeten dicht

Ook langs de andere belangrijke route tussen Libië en Italië is het verkeer dit jaar sterk gedaald. Opvallend is dat het aantal mensen dat daarbij om het leven kwam proportioneel 75% hoger ligt. De Internationale Organisatie voor Migratie roept daarom op om absolute prioriteit te geven aan stevige reddingsoperaties en mensenlevens voorop te stellen aan EU migratiebelangen. De laatste maanden wordt namelijk een open oorlog gevoerd op de Middellandse Zee. Op 18 maart namen de Italiaanse autoriteiten de reddingsboot 'Open Arms' in beslag. Hun misdaad: het redden van 218 mensen en de weigering om hen over te geven aan de Libische kustwacht. Het Open Arms schip redde de voorbije jaren 59.000 mensen op de Middellandse Zee. De enige reddingsboot die nu nog actief is, is de Aquarius van Artsen Zonder Grenzen.

In Libië zelf is de situatie nog steeds dramatisch. In tientallen detentiecentra zitten vele duizenden migranten gevangen. Ze worden er mishandeld, tot slaaf gemaakt, misbruikt, verkracht en vermoord. Nederlands minister voor Ontwikkelingssamenwerking Kaag bracht vorige week een bezoek aan de centra en deed een oproep om ze te sluiten.

In de rest van Europa lijkt de kritiek over de situatie in Libië ondertussen verstomd. Het evacuatieplan van de VN staat on hold omdat EU lidstaten achter blijven met hervestiging via Niger. Staatssecretaris Theo Francken kondigde aan dat België pas na de zomer mensen uit Niger zou hervestigen. België zou zich beperken tot 50 mensen.

11.11.11 roept België op om al haar diplomatieke gewicht te gebruiken om de mensenrechtensituatie in zowel Turkije als Libië te verbeteren. Samen met de andere EU lidstaten moet de druk op Turkije tegen het terugsturen van Syriërs worden opgevoerd. In Libië moeten op korte termijn alternatieven gezocht worden zodat detentiecentra effectief gesloten worden. In de eerste plaats moet de Europese ondersteuning van de Libische kustwacht on hold gezet worden zodat mensen die het land proberen te ontvluchten dat ook kunnen. De EU moet inzetten op robuuste zoek- en reddingsoperaties operaties met als eerste doel het redden van levens. Daarnaast moet België dringend werk maken van hervestiging uit Niger zodat evacuaties uit Libië verdergezet kunnen worden. België kan en moet daarbij meer doen dan de aangekondigde 50 personen.

Flor Didden
Beleidsmedewerker Migratie

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels