Minister Reynders, zou u die eedaflegging wel bijwonen?


kabila_tshisekediNa de kiescommissie heeft ook het Congolese Hooggerechtshof Joseph Kabila uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen. De Belgische regering kan niet doen alsof er niets aan de hand is en zonder schroom de eedaflegging bijwonen in Kinshasa.


In het gebied van de Grote Meren in Centraal-Afrika organiseren zittende presidenten verkiezingen om ze kost wat kost te winnen: Nkurunziza in Burundi, Kagame in Rwanda., Museveni in Oeganda. Recent werd elk van deze drie heren uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen in hun land. Verlies is voor hen geen optie. De verkiezingen zijn niet zozeer bedoeld om hun land te democratiseren, maar wel om zichzelf en hun entourage te legitimeren voor het oog van de internationale donoren die een groot deel van hun nationaal budget betalen.


Wat aan de verkiezingen voorafging

In de Democratische Republiek Congo is dat niet anders. Het verkiezingsjaar 2011 werd er ingeluid met een snelle grondwetsherziening door de presidentiële meerderheid. Hierbij werd de verkiezing van de president teruggebracht tot één stemronde. Officieel gebeurde dit om budgettaire redenen, maar in feite was het een manier om een herverkiezing van Joseph Kabila te vergemakkelijken. De internationale gemeenschap keek opzij en keurde de grondwetsherziening niet af.

In maart 2011 werd de nieuwe nationale kiescommissie, CENI, geïnstalleerd. Het middenveld kreeg daarin - in tegenstelling tot in 2006 - geen plaats. Vier leden van de meerderheid en drie van de oppositie zouden zetelen o.l.v. Daniel Mulunda, een Kabila-vertrouweling. De internationale gemeenschap keek nogmaals opzij en keurde de aanstelling niet af.

De gepolitiseerde kiescommissie had de ambitie om in acht maanden tijd vrije, democratische en vreedzame presidents- en parlementsverkiezingen te organiseren. In een race tegen de tijd en geconfronteerd met allerlei logistieke, technische, politieke obstakels organiseerde ze op 28 november 2011 verkiezingen. Na een campagne vol intimidaties, gewelddadige confrontaties, dodelijke slachtoffers en andere mensenrechtenschendingen mochten op die dag miljoenen kiezers hun stem uitbrengen.


Talrijke onregelmatigheden en ernstige fraude

Op 9 december maakte de kiescommissie de voorlopige resultaten van de presidentsverkiezingen bekend. Ze riep president Kabila uit tot winnaar. Hij zou 49% behaald hebben. Zijn grootste rivaal en historische opposant Etienne Tshisekedi behaalde een tweede plaats met 32%. Voormalig Kamervoorzitter Vital Kamerhe eindigde op de derde plaats met 7,7%.

De vraag is nu of deze kiescommissie een juiste weergave van de resultaten schetst. Internationale observatoren, zoals deze van het Carter Center en de Europese Unie, spreken over talrijke onregelmatigheden en ernstige fraude tijdens de verkiezingsdag maar vooral bij de verzameling,  de samenstelling en de publicatie van de resultaten. De Congolese bisschoppenconferentie, die met meer dan 30.000 observatoren op het terrein was, uit dezelfde bezorgdheid. Kardinaal Monsengwo beschouwt de overwinning van president Kabila zelfs als onjuist.


België moet kritisch reageren

In naam van de Belgische regering nam de kersverse minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR), een afwachtende houding aan na de bekendmaking van de voorlopige resultaten. Tot nu toe reageerde de Franstalige liberale politicus lauwtjes op de berichten over de onregelmatigheden en de fraude. Hij nam nota van de verkiezingsresultaten en vond het belangrijk dat diegenen die de voorlopige resultaten willen betwisten, dit doen via het Congolese Hooggerechtshof. Maar kan België vertrouwen hebben in dat Hof, gezien president Kabila er zijn vertrouwelingen plaatste? Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen hebben ernstige twijfels bij de onafhankelijkheid van dit Hof en bijgevolg bij de geloofwaardigheid van de uitspraak.

Daarnaast is het belangrijk op te merken dat België de observatiemissies van het Amerikaanse Carter Center en de Congolese bisschoppenconferentie financierde. Beide gerenommeerde instellingen stellen dat de verkiezingen niet correct verlopen zijn. Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen vinden dat ons land de bevindingen van deze instellingen niet van tafel kan vegen. Zelfs niet na de bevestiging van Kabila's overwinning door het Hooggerechtshof.

In de regeringsverklaring van Di Rupo I neemt België het engagement om in Centraal-Afrika actief te werken aan democratie, vrede en mensenrechten. Wij roepen de nieuwe regering op om dit ook in de praktijk om te zetten. En dit doe je niet door kritiekloos en zonder eensgezindheid met de EU, de lidstaten en de VS in te gaan op de uitnodiging voor de eedaflegging van een president die met dictatoriale praktijken kost wat kost aan de macht tracht te blijven.


Voor meer informatie:
Mieke Berghmans,
medewerkster van Broederlijk Delen, tel. 016.30.90.51
Nadia Nsayi, medewerkster van Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen, gsm: 0479.51.68.98
Karel Ceule, persverantwoordelijk Broederlijk Delen, 0476.330.221

Deel dit artikel