Nieuws van het Afrika Europa netwerk Februari 2014

Felle kritiek Jean Ziegler op stimuleren van biodiesel

Jean Ziegler, die van 2000 tot 2008 de speciale VN-rapporteur voor het recht op voedsel was, is overtuigd tegenstander van een stimuleringsbeleid van biodiesel, zoals EU en VS dat doen sinds 2007. Volgens hem leidt dit beleid tot een toename van honger en milieuvernietiging in Afrika, Azië en Latijns-Amerika.

In een bijdrage aan de website van The Guardian van eind november 2013, noemde Jean Ziegler het gebruik van honderden miljoen ton voedsel per jaar om biodiesel te produceren een 'misdaad tegen de mensheid'. Hij klaagt het beleid aan van de EU en de VS die sinds 2007 sterk inzetten op biodiesel en grote subsidies beschikbaar hebben gesteld aan agrobedrijven die betrokken zijn bij de productie ervan. Het resultaat, zo schrijft Ziegler: "Toegenomen honger, land grabbing, milieuschade, en uiteindelijk het verlies aan honderdduizenden mensenlevens."

Ziegler ontkent ten stelligste dat biodiesel een alternatief is voor fossiele brandstoffen. Hij wijst erop dat er voor de productie van één liter biodiesel 2500 liter water nodig is. Doordat kunstmest wordt gebruikt, grond wordt ontgonnen, bossen worden geruimd en andere gewassen het veld moeten ruimen, leidt de meeste biodiesel die in de EU wordt gebruikt niet tot een afname van CO2-uitstoot, maar komen miljoenen extra tonnen CO2 in de atmosfeer terecht. Ziegler ziet in dat het gebruik van fossiele brandstoffen snel omlaag moet, maar de oplossing daartoe ligt volgens hem in het terug schroeven van het energieverbruik en het ontwikkelen van alternatieve bronnen van schone energie.

Ziegler wijst op drie catastrofale gevolgen van de explosief toegenomen vraag naar biodiesel, o.a. aangedreven door het stimulatiebeleid van de EU.

Ten eerste is de honger in de wereld toegenomen. Bijna alle biodiesel in Europa wordt gemaakt van gewassen zoals tarwe, soja, palmolie of maïs. "Europa verbrandt nu genoeg calorieën in benzinetanken om elk jaar 100 miljoen mensen te kunnen voeden," aldus Ziegler. Een bijkomend effect is dat voedselprijzen snel omhoog zullen schieten door het verminderde aanbod. Voor de allerarmsten in de wereld zal dit rampzalige gevolgen hebben.

Ten tweede leidt de massale run op landbouwgronden ertoe dat kleine boeren het onderspit delven. Ziegler wijst erop dat de aankoop van grote stukken land door grote bedrijven maar al te vaak gepaard gaat met geweld: "de slachtoffers zijn kleine boeren en hun families".

Ten derde is er de verwoesting van het milieu. De vraag naar grond om biodiesel te produceren is zo groot dat grote stukken bosland en savanne worden ontgonnen.

Ziegler eindigt zijn bijdrage aldus: "Het is tijd om met deze biodiesel waanzin te stoppen – enkele transnationale bedrijven maken enorme winsten, terwijl ze het milieu verwoesten en het leven van miljoenen mensen in gevaar brengen." (Bron: guardian.com)

Monsanto wint rechtszaak tegen bioboeren

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft Monsanto vrijgesproken in een grote zaak die was aangespannen door de Amerikaanse Vereniging van Biologische Zaadveredelaars en meer dan tachtig andere aanklagers. Het vonnis is omstreden, omdat het Monsanto de mogelijkheid geeft boeren aan te klagen op wiens velden onbedoeld Monsanto-zaden aanwezig zijn.

De grote groep aanklagers, waaronder zaadbedrijven, landbouworganisaties en vele Amerikaanse en Canadese familieboeren wilden zich via de rechtszaak beschermen tegen de agressieve patentenstrategie van de agrochemische reus, en wilden het Monsanto moeilijker maken boeren aan te klagen wanneer er op hun velden genetisch gewijzigde (ggo) zaden van Monsanto gevonden worden. Geen van de aanklagers was klant bij Monsanto; ze zochten juridische bescherming voor het geval ze buiten de eigen wil om in contact zouden komen met Monsanto's producten en hun velden op die manier 'vervuild' zouden worden. Door deze 'vervuiling' kan hun handelswaar niet als biologisch worden verkocht. Ook vinden de aanklagers dat Monsanto te agressief patenten claimt, en 'eigenschappen van de natuur toe-eigent die vervolgens niet meer volgens de klassieke weg van de veredeling kunnen worden toegevoegd aan een gewas zonder dat de boer daarvoor aangeklaagd wordt'.

Hoewel de rechter oordeelde dat het onvermijdelijk is dat de gepatenteerde zaden ook per ongeluk op akkers van niet-klanten kunnen komen, heeft Monsanto volgens de uitspraak het recht boeren aan te klagen. Monsanto zelf belooft boeren niet aan te klagen als de sporen op hun velden minder dan 1 procent van de totale beplanting bedragen. Verder vindt Monsanto het niet meer dan logisch dat ze de mogelijkheid behoudt om een aanklacht in te dienen, "anders zou zo ongeveer iedereen misbruik kunnen maken van onze zaden".

Dave Murphy, voorzitter van de ngo Food Democracy Now! vindt dat de Amerikaanse boeren onrecht is aangedaan, "terwijl Monsanto op intimiderende manier het Amerikaanse platteland blijft overheersen." (Bron: VILT.be, 17/1/2014)

Economische ongelijkheid groeit

Oxfam International heeft in januari, met het oog op het Wereld Economisch Forum, een rapport gepubliceerd over de enorme economische ongelijkheid in de wereld, getiteld 'Working for the Few'. De 1 % rijkste mensen bezitten bij elkaar net iets minder dan de overige 99 % van de mensheid.

Niemand vaart wel bij situaties van extreme ongelijkheid. Deze hebben op den duur negatieve gevolgen voor economische groei en zorgen voor sociale onrust. Extreme economische ongelijkheid versterkt andere vormen van ongelijkheid, zoals die tussen mannen en vrouwen. Tenslotte wijst Oxfam ook op het gevaar dat concentratie van rijkdom kan leiden tot een onevenredige invloed op politieke besluitvorming, 'opportunity capture' genaamd. Het rapport doet aanbevelingen, o.a. het waarborgen van een democratische besluitvorming (o.a. het tegengaan van het aanwenden van geld voor politieke invloed) en transparante financiële structuren (o.a. het tegengaan van belastingparadijzen). Zie:

http://www.oxfam.org/sites/www.oxfam.org/files/bp-working-for-few-political-capture-economic-inequality-200114-en.pdf

 

Deel dit artikel