Opiniestuk Lucas Catherine: Vertelt Netanyahu echt iets nieuws?

Bij oppervlakkige lezing zit er wat nieuws in de policy speech van Netanyahu: hij neemt de term "tweestatenoplossing" voor het eerst in de mond. Maar als je gaat bekijken hoe hij die twee staten ziet, begrijp je waarom men van Palestijnse kant erg negatief reageert.

Weerkerend thema is dat Israël de staat is van het joodse volk, en dat het een joodse staat moet zijn. Dat thema is de grondtoon die alles domineert, en volgens Netanyahu de grond van het probleem. Zelfs als hij aankondigt “Nu wil ik het hebben over de noodzaak dat wij hun rechten erkennen”, heeft hij het alleen over de band van het joodse volk met het land en over Israël als joodse staat, “omdat het joodse volk hier het Boek der Boeken creëerde”.

Daar kan je bedenkingen bij hebben. Het recht op een staat stoelen op een religieus boek, in casu de bijbel, doet mij denken aan een andere staat die gestoeld is op een ander religieus boek, in dat geval op de Koran, namelijk de Islamitische Republiek die de ayatollahs in Iran hebben gesticht. Je mag een godsdienstig boek niet als handboek voor politiek of voor geschiedenis gebruiken.

De geschiedenis vertelt ons wat gans anders. Voor de eerste joodse kolonisten uit Oost-Europa arriveerden was Palestina een overwegend Arabisch land, en dat bleef zo tot Israël in 1948 werd gesticht. De joodse kolonisten bezaten toen slechts 6,7% van de grond in Palestina. De rest werd militair veroverd, en de autochtone Arabische bevolking werd etnisch weggezuiverd en 418 van hun dorpen werden vernietigd.

Maar er is niet alleen de geschiedenis. In Israël leven 1,4 miljoen Palestijnen als niet-volwaardige burgers (zo kunnen zij bvb. in 92% van het grondgebied geen eigendom kopen). Als de Palestijnen Israël als joodse staat erkennen, wat moet er dan met hen gebeuren? Verdere discriminatie? Of, zoals minister Lieberman voorstelt (en een groot deel van de Israëlische publieke opinie is het met hem eens), deportatie, net zoals dat in 1948 met het grootste deel van hen gebeurde?

Verder eisen de Palestijnen een recht op terugkeer, niet alleen omdat dit in het internationaal recht zo voorzien is, maar ook omdat zij stellen dat als alle joden ter wereld naar Israël/Palestina mogen emigreren volgens de Israëlische Wet op Terugkeer (in de Knesseth gestemd op 5 juli 1950), dit zeker ook voor hen, de autochtone bevolking moet gelden.

En dan is er de tweestatenoplossing. Is die wel mogelijk? Kan je de geschiedenis veertig jaar terugdraaien tot 1967 toen er nog geen netwerk van 132 erkende joodse kolonies en 120 zogenaamde Mizpe of outlook settlements bestonden, met elkaar verbonden door 795 kilometer louter 'joodse’ wegen (zogeheten bypass roads), tunnels en viaducten? De kolonies zitten letterlijk in beton gebeiteld en de Palestijnen verdrinken in die zee van infrastructuur, opgesloten in 190 eilandjes die van elkaar worden gescheiden door 634 vaste wegversperringen.

Tegelijkertijd zit je met het feit dat Israël zelf ook zo een verweving van de twee bevolkingsgroepen kent: 160 Arabische dorpen en steden liggen verspreid van Galilea tot de Negeb. Daarom gaan er meer en meer stemmen op die zeggen dat een tweestatenoplossing neerkomt op volksverlakkerij en dat men zich beter neerlegt bij deze de facto binationale situatie.

Niet alleen een omvangrijke groep Palestijnen denkt zo, maar het idee wint ook veld bij zionisten, zowel links als rechts. Een paar dagen voor de speech van Netanyahu schreef de links-zionistische Meron Benvenisti, oud-burgemeester van Jeruzalem: “We merken meer en meer dat het onmogelijk wordt om een leefbare, onafhankelijke Palestijnse staat te stichten tenzij in de vorm van een bantoestan. Ten tweede is de status quo die we nu kennen al de facto binationaal... (Er leven vandaag ongeveer evenveel joden (5,4 miljoen) als Palestijnen (5,2 miljoen) in Israël, de Westelijke Jordaanoever en Gaza, nvda) Niets werkt zo in het voordeel van Netanyahu en Avigdor Lieberman als over een tweestatenoplossing spreken terwijl ze de Palestijnen in feite niets aanbieden.” En ondertussen verder koloniseren.

Zelfs rechtse kolonisten zien twee staten niet zitten, maar hebben liever een binationale staat. Dat schreef tenminste Uri Elitzur, voorheen leider van de radicale kolonisten, Gush Emunim en voormalig kabinetschef van Netanyahu. Hij schreef in de Israëlische krant Haaretz dat de vraag is: willen wij een apartheidsstaat of een binationale staat? En verder: “Het hele land van Israël (Israël, Gaza en de Westelijke Jordaanoever, nvda) is belangrijker dan de staat Israël, en het recht van een jood om in heel dat land te kunnen leven is belangrijker dan soevereiniteit over het hele land. Om het duidelijk te maken in een vergelijking: het hele land van Israël is mijn vrouw en de staat Israël is mijn poetsvrouw. Als mijn vrouw en mijn poetsvrouw het niet eens zijn, dan scheid ik niet uit de echt, maar ontsla ik mijn poetsvrouw.”

Niet alleen de Palestijnen vinden dus dat Netanyahu geen oplossing voorstelt, maar de situatie verder wil laten verrotten.

 

(Lees hier meer over Palestina op de intal-website.)

Deel dit artikel