Peru blijft op zoek naar waarheid, gerechtigheid en verzoening

Broederlijk Delen partner Movimiento Para Que No Se Repita greep zoals elk jaar deze datum aan om de slachtoffers te herdenken en de balans op te maken van de vorderingen bij het uitvoeren van de aanbevelingen van de CVR (Comision de Verdad y Reparaçion, de waarheids- en verzoeningscomissie). Recente aanvallen van prominente politici tegen de CVR tonen hoeveel moeite het kost om in het reine te komen met het verleden.

De CVR: een korte terugblik
Na 3 jaar minutieus onderzoek, tienduizenden interviews en ettelijke openbare hoorzittingen, deed de CVR in 2003 een ernstige poging om de oorzaken, feiten en gevolgen van de jaren van politiek geweld in Peru (1980-2000) in kaart te brengen. Daarnaast formuleerde ze een resem concrete aanbevelingen die moeten bijdragen tot nationale verzoening, via een nieuw sociaal pact tussen de overheid en de burgers, en tussen de Peruanen onderling.

De CVR wees in de eerste plaats op de verpletterende verantwoordelijkheid van de maoïstische rebellen van het “Lichtend Pad” (Sendero Luminoso) en – in mindere mate - de MRTA. Maar ook de grove mensenrechtenschendingen door leger en politie, de willekeur van de overheid en de onverschilligheid van de samenleving werden op de korrel genomen. Het verslag toont het brutale en wrede gelaat van het conflict, het onmenselijke leed van de plattelandsbevolking en inheemse gemeenschappen waar de meeste van de naar schatting 70,000 slachtoffers te betreuren vielen.
De aanbevelingen hebben betrekking op institutionele democratische hervormingen, maatregelen om de waarheid over het gebeurde te achterhalen en te verspreiden, gerechtigheid na te streven en de geleden schade te herstellen.

“Gerechtigheid en waardigheid voor iedereen”
Dat is de leuze van de huidige Campagne van Para Que No Se Repita, én - niet toevallig - ook van de viering van 60 jaar VN-Verklaring voor de Rechten van de Mens. Tijdens een intieme plechtigheid rond het monument “El ojo que llora” dat werd opgericht ter ere van alle slachtoffers van het politieke geweld, wees Beatriz Merino, Defensora del Pueblo, op de moeilijkheden en het gebrek aan politieke wil om daders van mensenrechtenschendingen te vervolgen, wat een klimaat van straffeloosheid creëert. Salomon Lerner, ex-voorzitter van de CVR, drukte zijn bezorgdheid uit over de stagnerende democratische hervormingen en een groeiende tendens van autoritarisme in de Peruaanse politiek. “In schril contrast met het economische dynamisme dat nu al 7 jaar duurt, lijkt het Peru van vandaag gekozen te hebben voor de inertie. Het land – en vooral zijn geprivilegieerde kringen – lijken te hebben besloten dat we voor onbepaalde duur kunnen leven zoals we geleefd hebben tot het eind van de 20ste eeuw, met spasmen van economische groei in een context van blijvende uitsluiting.” Een vertegenwoordigster van de slachtoffers en hun familieleden, verwoordde hun hoop op gerechtigheid en om ooit volwaardig deel te kunnen uitmaken van de samenleving. Zij reikte de hand naar de slachtoffers van de ordediensten, en riep op tot eerbied en respect voor de weinige herdenkingsplaatsen waar ze hun dode of vermiste familieleden eer kunnen betonen.

Helaas werd even later de plechtigheid brutaal verstoord door enkele aanhangers van de voormalige president-dictator Fujimori. Vorig jaar werd El ojo que llora reeds vernield en beklad door Fujimori-aanhangers. Dergelijke acties en de agressieve, vijandige uitlatingen van o.a. de Minister van Defensie en de vicepresident illustreren de woorden van Salomon Lerner. Er is een sterke lobby die de bevindingen van de CVR kwaadwillig verkeerd voorstelt, verkiest de zware misdaden en mensenrechtenschendingen in de doofpot te stoppen en zich blijft verzetten tegen de nodige democratische hervormingen om een herhaling van de geschiedenis te voorkomen. 

Thomas Craenen

Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel