Politieke week van start: checklist voor onze minister

klimaatministers-BE

Vandaag (dinsdag 15 november) begon het high-level, politieke gedeelte van de COP. De staatshoofden en ministers komen aan en krijgen ruim de tijd om statements te geven. Het is jammer dat er zo veel tijd gaat naar de politieke statements omdat de technische onderhandelingen ondertussen zo goed als stil liggen. Dat is een verspilling van kostbare onderhandelingstijd.

Voor ons land voert minister Schauvliege het woord tijdens de Europese vergaderingen. Tijdens het high-level gedeelte zal federaal minister Marghem morgen het woord nemen voor ons land. In het licht van het nieuwe klimaatleiderschap waarnaar de wereld op zoek is na de klimaatcatastrofe genaamd Trump, bepalen we aan de hand van een checklist of België zich als klimaatleider opstelt.

Verbindt de minister zich er toe om meer financiële inspanningen te leveren voor adaptatie dan wat in de huidige plannen is voorzien?

Financiering voor de aanpassing aan klimaatverandering, of adaptatie, in ontwikkelingslanden staat bijzonder hoog op de agenda in Marrakesh. De routekaart naar de beloofde 100 miljard dollar voor internationale klimaatfinanciering die de rijke landen afleverden in aanloop naar de klimaattop, mikt op een verdubbeling van adaptatiefinanciering tegen 2020.

Dat is een goed begin, maar niet voldoende. Oxfam berekende dat de financiering voor adaptatie met die verdubbeling nog steeds maar 20 miljard dollar zou bedragen en dus ver beneden het evenwicht beloofd in Parijs.

De ministers moeten nu leiderschap tonen en aankondigen dat ze bereid zijn om verder te gaan dan dat.

Doet de minister een belofte voor het Adaptation Fund?

Het Adaptation Fund is een klimaatfonds dat werd opgericht in 2001 om tegemoet te komen aan de adaptatienoden van de meest kwetsbare landen. Het heeft zich sindsdien heel effectief getoond en is daardoor heel belangrijk voor de ontwikkelingslanden.

Maar het fonds kampt met een groot te kort aan middelen. De vaste inkomsten zouden uit de opbrengsten van het Clean Development Mechanism (CDM), één van de marktmechanismen in het Kyoto-protocol, moeten komen. Maar het CDM werkt niet goed en de inkomsten blijven uit. Daardoor is het fonds nu volledig afhankelijk van vrijwillige bijdrages van landen.

Het geld is ondertussen op en er staan heel wat beloftevolle projecten klaar. Naast de politieke kwestie over het fonds, nl. hoe zich zal verhouden tot het Akkoord van Parijs (zie vorige blog: Traagheid, Trump & tegenstellingenTraagheid, Trump & tegenstellingen), staat ook financiering van het fonds op de agenda hier in Marrakesh. Het fonds schoof zelf een doelstelling naar voor om 80 miljoen euro aan nieuwe beloftes te verzamelen tijdens COP22.

We hoorden alvast dat Duitsland en ook Wallonië bereid zijn een duit in de zak te doen. Doen Vlaanderen en de federale overheid mee?

Kondigt de minister aan op nieuwe initiatieven te ondernemen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen?

Dit is een belangrijke voor België, dat toonde de multilateral assessment van zaterdag 12 november aan (te lezen in een vorig blogbericht: Belgisch klimaatbeleid onder de loep in Marrakesh).

De vraag is of minister Marghem zal verduidelijk hoe België van plan is zowel haar 2020 als 2030-doelstellingen te behalen. In haar beleidsnota spreekt ze alvast over maatregelen rond fiscaliteit en mobiliteit.

Wij zijn benieuwd wat die in de praktijk betekenen.

Geeft de minister aan zich in te zetten voor een snelle nationale implementatie van het Kigali Amendment?

Het Kigali Amendment heeft betrekking op het Montreal Protocol. Dat is een internationaal verdrag dat werd gesloten om het gat in de ozonlaag te dichten. Het is een voorbeeld van een zeer effectief internationaal milieuverdrag: op korte tijd sloeg de internationale gemeenschap er in alle gassen die schadelijk zijn voor de ozonlaag uit te faseren.

Helaas werd een groot deel van deze gassen vervangen door HFC's, die op hun beurt enorm sterke broeikasgassen zijn. In oktober van dit jaar, besloot men in Kigali om ook deze gassen uit te faseren onder het Montreal Protocol. Een belangrijke beslissing die minstens 0,5 °C opwarming kan tegenhouden.

Het is nu aan alle landen om deze beslissing zo snel mogelijk uit te voeren.

Verbindt de minister zich tot een snelle herziening van de NDCs en een succesvolle Facilitative Dialogue in 2018?

NDC staat voor Nationally Determined Contribution, of de plannen die landen moesten op tafel leggen waarmee ze het Akkoord van Parijs willen uitvoeren. België dient geen eigen NDC in maar doet mee met dat van Europa.

Wat snel duidelijk werd na Parijs, is dat de huidige NDC's van alle landen samen opgeteld niet voldoende zijn voor het behalen van de doelstellingen van het Akkoord van Parijs. Het is daarom belangrijk dat deze plannen nog voor 2020 worden herzien, om er voor te zorgen dat het behalen van de 1,5 °C-doelstelling nog mogelijk is.

Belangrijk daarvoor is een sterke Facilitative Dialogue in 2018. In Parijs werd besloten die te organiseren. Wat dat precies moet inhouden, staat nog ter discussie.

Voor 11.11.11 is het duidelijk: de dialoog moet een belangrijk, politiek moment worden om de ambitie te versnellen. De herziening van de NDC's moet daar duidelijk op de agenda staan.

In conclusie: toont de minister politieke wil om verder te gaan met de implementatie van het Akkoord van Parijs, ongeacht de politieke veranderingen in de wereld?

Als de speech van de minister voldoet aan alle punten in de checklist, kunnen we zeggen dat België zich profileert als een klimaatleider. Dat is belangrijk in de context van de Amerikaanse verkiezingen en de mogelijke impact die de nieuwe president zal hebben op de internationale klimaatscene. Er is nood aan sterke, politieke wil om door te gaan met de ambitieuze engagementen genomen in Parijs om de wereld op een koolstofarm pad naar maximaal 1,5 °C opwarming te zetten.

Is België bereid om, samen met Europa, een leidersrol op te nemen wanneer de VS dat niet meer zal doen? Wij hopen alvast van wel, en dat minister Marghem dat zo ook expliciet aangeeft in haar speech.

De checklist is niet alleen belangrijk voor de speech van minister Marghem, maar ook voor minister Schauvliege die een ambitieuze, Belgische positie kan verdedigen binnen Europa. 11.11.11 wacht in spanning af, met checklist en potlood in de hand, of België zich morgen als klimaatleider naar voor schuift in Marrakesh.

Lien Vandamme
Beleidsmedewerker Klimaat en Natuurlijke Rijkdommen

11.11.11 DOOR:

Verslag uit Marrakesh

lien-marrakesh-220

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels