Rust zacht, Mamá Angélica

Rust zacht,  Mamá Angélica

Op 28 augustus overleed María Angélica Mendoza – beter gekend als Mamá Angélica - in haar geboortestreek Ayacucho, Peru. Ze overleed 10 dagen nadat ze eindelijk een stukje van de gerechtigheid kreeg, waarop ze meer dan 30 jaar onvermoeid had aangedrongen.

Meegenomen door militairen

Op een morgen in juli 1983 waren meer dan 20 gemaskerde militairen van de basis ‘Los Cabitos’ het huis van Mamá Angélica binnengedrongen, om haar zoon op te pakken. Arquímedes was toen 19 jaar. In het kader van de strijd tegen het Lichtend Pad, voerden de militairen in het binnenland van Peru systematisch dat soort raids uit, meestal tegen onschuldige, arme boeren. ‘Ik heb mijn zoon vastgepakt bij de deur, maar ze sleurden hem uit mijn armen. Ze duwden me, ze sloegen en stampten me. Uiteindelijk namen ze mijn zoon mee’, vertelde Mamá Angélica tijdens het verhoor aan de Waarheidscommissie in 2002. 

Haar zoon slaagde er de dagen nadien nog in om een briefje naar buiten te smokkelen, waarin hij zijn moeder vroeg een goede advocaat te zoeken om hem vrij te krijgen. Datzelfde briefje was één van de bewijzen in het proces tegen de militairen van ‘Los Cabitos.’

Familieleden van verdwenen personen verenigen zich

Twee maanden na de verdwijning van haar zoon, richtte Mamá Angélica samen met andere moeders van verdwenen kinderen de ‘Vereniging van familieleden van verdwenen personen’ op, Anfasep. Een paar maanden later telde de vereniging al meer dan 800 moeders, echtgenotes en andere familieleden. Door haar permanente strijd en haar doorzettingsvermogen, werd Mamá Angélica langzamerhand het symbool voor de zoektocht naar gerechtigheid. Niet alleen voor haar eigen zoon, maar voor alle andere personen die verdwenen en vermoord werden. Jarenlang moesten zij en de andere vrouwen onverschilligheid, discriminatie en zelfs valse beschuldigingen trotseren.

Eindelijk een beetje gerechtigheid

Mamá Angélica heeft haar zoon nooit gevonden. Maar op 18 augustus was ze wel aanwezig op een historisch vonnis : de verdwijningen en de andere vreselijke praktijken werden formeel bevestigd, de militairen die verantwoordelijk waren voor de verdwijning en het vermoorden van personen die gevangen zaten in Los Cabitos, werden schuldig bevonden en veroordeeld tot een gevangenisstraf van meer dan 20 jaar.

Verdienste van mensenrechtenorganisatie APRODEH

APRODEH, partnerorganisatie van 11.11.11, heeft al die jaren een cruciale rol gespeeld in de zoektocht naar gerechtigheid. Van bij het begin stond de organisatie Anfasep bij met heel diverse acties : schendingen aan het licht brengen, aankloppen bij alle mogelijke instanties, rapporten voorleggen aan internationale instanties, massagraven zoeken en een deel van de resten identificeren, enz.

Eén van de zwaarste opdrachten bestaat uit de rechtszaken tegen de militairen. De advocaten moeten permanent afrekenen met alle mogelijke obstakels die in de weg gelegd worden om de aanklachten en de processen te dwarsbomen. Dat maakt bijvoorbeeld dat de rechtszaak tegen de militairen van de basis ‘Cabitos’ in totaal 12 jaar in beslag genomen heeft. Vele andere juridische processen zijn nog steeds aan de gang, of ergens onderweg in de koelkast gestoken. Toch blijft APRODEH moedig doorgaan. Gelukkig kan af en toe een positief vonnis gevierd worden, in de lange weg naar waarheid en gerechtigheid.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel