Top EU-CELAC: mensenrechten geen prioriteit

Mijninvesteren veroorzaken heel wat conflicten tussen overheid, bedrijven en de plaatselijke bevolking. Peru: protest tegen de Congamijn

Op 10 en 11 juni verzamelen de staatshoofden en regeringsleiders van de EU en de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caraïbische Staten (CELAC) in Brussel voor hun tweede gezamenlijke topoverleg. Voor België zal premier Michel deelnemen aan de gesprekken.

De EU wil onder meer haar handels- en investeringsrelaties met de regio versterken. Deze doelstelling mag niet ten koste gaan van de mensenrechten, vindt Broederlijk Delen.

Het centrale thema van deze tweede EU-CELAC-top luidt "Vorm geven aan onze gemeenschappelijke toekomst: werken aan welvarende, hechte en duurzame samenlevingen voor onze burgers". De talrijke sociale conflicten rond grondstoffenontginning, de zorgwekkende mensenrechtensituatie in Latijns-Amerika en de verantwoordelijkheden van de EU en Europese bedrijven hierin blijken echter geen prioriteiten op het programma van de staats- en regeringsleiders.

Ongelijke handelsrelaties

Een van de agendapunten is de volledige implementatie van recente handels- en investeringsverdragen zoals het Vrijhandelsakkoord met Peru en Colombia (dat ook België wil ratificeren). Broederlijk Delen vreest dat dergelijke akkoorden de ongelijkheid tussen de EU en de CELAC, maar ook binnen landen in de CELAC, alleen maar zullen vergroten.

Een impactstudie van de Europese Commissie zelf waarschuwt voor negatieve gevolgen voor de lokale bevolking in Latijns-Amerika als gevolg van dit akkoord, zoals grotere schade aan het leefmilieu en verminderde toegang tot basisvoorzieningen.

Het debat over het vrijhandelsbeleid van de EU is overigens bijzonder actueel: deze week stemt het Europees Parlement over het Vrijhandelsverdrag tussen de EU en de Verenigde Staten (TTIP).

“De handelsrelaties tussen de EU en de CELAC zijn vandaag meer dan ooit gericht op de eenzijdige export van ruwe grondstoffen uit Latijns-Amerika, in ruil voor afgewerkte producten uit de EU”, zegt Wies Willems, medewerker natuurlijke rijkdommen bij Broederlijk Delen. “De laatste twintig jaar verveelvoudigde het budget voor mijnbouwexploratie in Latijns-Amerika met factor zestig. De economieën van Latijns-Amerika blijven hierdoor eenzijdig gericht op de export van grondstoffen. Op het platteland zorgt dit voor talrijke conflicten met lokale gemeenschappen. Zij profiteren niet mee van de economische groei in hun landen. Latijns-Amerika is bovendien de regio met de meeste moorden op mensenrechten- en milieuactivisten.”

Europese bedrijven dragen verantwoordelijkheid

Een kwart van de directe Europese investeringen in Latijns-Amerika tijdens het voorbije decennium was bestemd voor de mijnbouwsector. Ook investeringen in de energiesector zijn in opmars. Europese bedrijven moeten dan ook hun verantwoordelijkheid nemen op vlak van mensenrechten, zegt Broederlijk Delen. Wies Willems: “Het is cruciaal dat de stem van de lokale bevolking gehoord wordt bij besluitvorming over dergelijke investeringen. Bedrijven die in Latijns-Amerika investeren, moeten internationale verplichtingen respecteren zoals voorafgaande en geïnformeerde raadpleging van gemeenschappen, om te verzekeren dat ze niet bijdragen tot mensenrechtenschendingen.”

“De EU kan een belangrijke rol spelen in de strengere regulering van bedrijven, bijvoorbeeld door de uitwerking van een bindend verdrag binnen het kader van de Verenigde Naties actief te steunen”, zegt Wies Willems. “Dat verdrag moet ervoor zorgen dat bedrijven eender waar ze opereren internationale mensenrechtenstandaarden respecteren en ter verantwoording geroepen kunnen worden voor schendingen.In juli komt een werkgroep binnen de VN hierover een eerste keer samen. België moet mee pleiten voor een constructieve houding van de EU in dit proces. Daarnaast moet ons land de zorgwekkende mensenrechtensituatie in Latijns-Amerika expliciet aan bod laten komen in haar dialoog met de CELAC-landen.”

 

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels