Verdediging van de inheemse territoria, een zaak van overleven

Pueblo Nuevo in de gemeente Caldono is een historische plaats voor de inheemse beweging in de Caucaregio in het zuiden van Colombia. Jaren geleden legde de inheemse verzetsbeweging Quintin Lame hier de wapens neer.

Diezelfde plek is nu een inheems vormingscentrum. Vandaag kiezen de inheemse gemeenschappen voor een vreedzaam verzet om hun territorium te verdedigen. Ze zoeken autonomie te midden van een aanslepend en erg gewelddadig confl ict.

Lokale vertegenwoordiger Emmanuel Raison en programmaverantwoordelijke voor Colombia Thomas Craenen bezochten Pueblo Nuevo samen met partnerorganisatie CRIC (Consejo Regional Indígena del Cauca), de regionale inheemse koepelorganisatie.




In Caldono wonen ongeveer 32.000 mensen. De streek is strategisch gelegen: ze is rijk aan mineralen en vruchtbare grond, is geschikt voor de cocateelt en wordt doorkruist door smokkelroutes van de drugshandel. Dat trekt heel wat gelukszoekers aan met economische belangen die het geweld niet schuwen om hun doel te bereiken. De lokale bevolking lijdt zwaar onder de gevechten tussen het leger, de FARC- en ELN-rebellen en de paramilitaire groepen. Moe van al dat wapengekletter en de permanente situatie van onveiligheid besloten de inheemsen om het heft in handen te nemen.

 

 

De inheemse wacht

De inheemse wacht bewaakt nu het territorium van de inheemsen in Caldono. Zodra ze indringers ontdekken, trekken ze er met tientallen, soms honderden, op uit om orde op zaken te stellen. Jong en oud, alleen gewapend met hun bastón de mando, een korte stok die symbool is van inheemse autoriteit. Hun grondgebied verzekert het voortbestaan van hun cultuur en hun gemeenschap. Dat beseffen ze maar al te goed.

In Pueblo Nuevo legt de lokale gemeenschap ons uit hoe die inheemse wacht werkt. Op een video zien we hoe zij grote illegale cocaplantages en een primitief laboratorium voor het aanmaken van cocaïnepasta ontmantelen. Er komt geen geweld aan te pas. Ze praten in op de cocatelers: "Deze plantages trekken drugshandelaars en andere avonturiers met slechte bedoelingen aan en dat willen we hier niet". Ook tegen illegale mijnbedrijven die op zoek gaan naar goud in de rivierbeddingen treden ze vastberaden op. Het zijn niet enkel kleine goudzoekers die hun geluk komen beproeven. De multinational AngloGold Ashanti heeft meer dan 30 concessies voor de ontdekking en ontginning van goud, koper, zilver en andere metalen. De inheemse gemeenschappen kennen maar al te goed de ervaringen van naburige dorpen, waar de tijdelijke kampen van de mijnwerkers een broeihaard zijn van prostitutie, geweld en andere kwalijke invloeden die het gemeenschapsleven verstoren en gewapende groepen aantrekken. De laatste 3 maanden alleen al stierven in die buurt 8 mensen een gewelddadige dood.

 

 

Schendingen van mensenrechten

De vele doden, folteringen en illegale arrestaties zijn de meest zichtbare mensenrechtenschendingen in de streek. Het leger zegt dat de inheemse gemeenschappen guerrilleros zijn, de FARC dat ze samenspannen met de paramilitairen. Evangelische sekten schenden de mensenrechten door inheemsen te verdelen en tegen mekaar op te zetten. De aanwezigheid van militairen in de dorpen maakt ze tot doelwit voor aanvallen van de guerrilla en zorgt voor spanningen met de lokale bevolking. De laatste maanden ronselden de rebellen agressief nieuwe rekruten. Als de ouders en familie het daar niet mee eens zijn, dan haalt de inheemse wacht de jongeren terug uit de rebellenkampen.

 

 

Jong geleerd

In die omstandigheden is het erg belangrijk om kinderen op jonge leeftijd te sensibiliseren. Het onderwijs besteedt aandacht aan de lokale cultuur en het milieu. De leerlingen maken een pedagogische uitstap naar een mijnkamp om de ecologische en sociale impact van deze activiteit met eigen ogen te zien. Deelnemen aan de inheemse wacht brengt de jongeren gemeenschapszin bij en maakt dat ze zich belangrijk voelen. Zo blijven velen uit de klauwen van gewapende groepen of andere illegale activiteiten.

Broederlijk Delen DOOR:

Deel dit artikel