WSF Caracas "Gezondheid voor allen is mogelijk en nodig"

"Gezondheid voor allen is mogelijk en nodig"

Naast het Wereld Sociaal Forum dat pas van start gaat op 24 januari, begint vandaag, 21 januari, het continentaal gezondheidsforum. Het Teatro Municipal in het centrum van Caracas zit tot de nok toe vol. Als we arriveren wordt uit volle borst "Comandante Che Guevara" gezongen, mensen staan recht en dansen. Even later wordt een lied aangeheven dat het enthousiasme nog versterkt. Onze buurman legt het uit: het is het liedje dat het verhaal vertelt van het volk dat uit de volkswijken op de heuvels naar het paleis van Miraflores afzakte tijdens de statsgreep in 2002. Het lied beschrijft hoe het volk samen met het leger de staatsgreep ongedaan maakte en Chavez terughaalde. Het eindigt met een staande ovatie. Na deze uitgelaten intro volgt een korte verwelkoming door de voorzitster van het forum en krijgen een aantal sprekers het woord.

 


Als eerste spreekt Rosa, een sociaal werkster. Dit continentaal forum is belangrijk, zegt ze, omdat heel Latijns-Amerika te kampen heeft met dezelfde grote gezondheidsproblemen. Zelfs in Noord-Amerika, zoals we de laatste tijd regelmatig hebben kunnen vernemen, zijn de problemen op vlak van gezondheid vaak niet anders voor grote groepen mensen.

Dan neemt Aureliana, een vertegenwoordigster van geneeskundestudenten, het woord. Zij is één van de duizenden jongeren die sinds dit jaar opgeleid worden tot eerstelijnsartsen in de volkswijken. Voor haar moet gezondheidszorg sociaal en dus socialistisch zijn, want iedereen moet gelijke rechten hebben op vlak van gezondheidszorg. Aureliana citeert ook José Martí: "Echte geneeskunde is niet curatief, maar preventief."

De syndicalist Francisco Gonzales pakt het thema arbeidsgezondheidszorg aan: "Zelfs de Internationale Arbeidsorganisatie, een kapitalistisch instituut, moet toegeven dat de arbeidsomstandigheden veel schade aanrichten. Er sterven bijvoorbeeld jaarlijks 3 miljoen arbeiders door werkongevallen. Het kapitalisme buit niet alleen uit, maar ontneemt de arbeiders ook hun gezondheid en zelfs hun leven. Men noemt dat dan een noodzakelijk offer voor de vooruitgang, maar eigenlijk is het een offer voor de superrijken en voor de multinationals. Artikel 87 van onze grondwet eist het recht op gezondheid op voor de arbeiders. Maar binnen het kapitalisme is gezondheid voor allen een illusie. Als we dat willen waarmaken moeten we vechten voor het socialisme, waar de macht in handen van het volk is."

Armando de Negri, die een Latijns-Amerikaanse gezondheidsorganisatie vertegenwoordigt, stelt dat we niet mogen accepteen dat een mens meer of minder gezondheidszorg krijgt naargelang zijn portemonee. Hij wijst erop dat recht op gezondheid een politieke beslissing is. Landen zoals het Cuba van na 1959 bewijzen dat.

De Venezolaanse minister van Volksgezondheid tenslotte legt uit dat Venezuela in de jaren '70-'80 een neoliberale aanslag op zijn gezondheidszorgsysteem en sociale zekerheid te verwerken kreeg, met de totale afbraak van de openbare gezondheidszorg, de vermindering van de begrotingen en privatisering. Maar het verzet hiertegen groeide. Dit werd in gang gezet in 1989 met de 'caracazo' ('opstand van Caracas') en zou uiteindelijk leiden tot de overwinning van Chavez en een nieuwe grondwet waarin gezondheid een recht werd. "Op dat moment zat heel Latijns-Amerika nog in de wurggreep van het neoliberalisme, alleen in Venezuela begon een tegenstroom", zo vertelt de minister. "Op dit moment zijn we gelukkig al met meer landen. De missie 'Barrio Adentro' (een project waarbij zo'n 20.000 Cubaanse artsen ingezet worden in eerstelijnszorg in de volkswijken, nvdr) vat het concept samen van wat we willen realiseren. We kunnen een aantal componenten op een rijtje zetten: ten eerste, en heel belangrijk, een sterke participatie van de bevolking. Ten tweede, solidariteit, en dat zowel onder de bevolking als op internationaal vlak, zoals de solidariteit tussen Cuba en Venezuela. Ten derde, gelijke toegang tot gezondheidszorg voor allen. Ten vierde, creativiteit: de uitdaging van deze missie was enorm en is enkel waargemaakt door de creatieve inzet van veel mensen. Ten vijfde, een volledig ander concept van gezondheidszorg: tegenover een curatieve en op het individu gerichte zorg werken we aan preventie, gericht op de collectiviteit en vertrekkend vanuit het inzicht dat gezondheid een recht is en geen koopwaar. En tenslotte, gezondheidszorg staat niet los van, maar in wisselwerking met onderwijs, voeding, sport. De missie 'Barrio Adentro' zorgde ervoor dat vijfmaal meer Venezolanen toegang kregen tot eerstelijnsgezondheidzorg.

De resultaten ervan vinden we in de statistieken, hoewel niet alles meetbaar is. Want hoe meet je bijvoorbeeld de zekerheid dat iemand beroep kan doen op gezondheidszorg als dat nodig zou zijn? De uitdaging is enorm. We staan voor een sterke dreiging vanuit wat we het 'medisch kapitalisme' zouden kunnen noemen. Dat is in de eerste plaats de commerciële industrie van farmaceutische producten, medische apparatuur en zelfs van zorg. Maar er is ook het individu, de arts, die vaak de opvatting heeft dat zijn zorgverlening hem veel geld moet kunnen opbrengen. Maar dat zal ons niet kunnen tegenhouden. We gaan door met de strijd en we zullen ons doel bereiken."


 

intal DOOR:

Deel dit artikel