Het is gebeurd : de ondertekening van CETA gaat niet door

Maandagnamiddag 24 oktober viel het verdict. Wallonië én Brussel kunnen CETA niet ondertekenen, ze vinden dat de Europese Commissie hen niet voldoende tegemoet is gekomen. De EU-Canada-top van 27 oktober en de ondertekening gaan niet door. Misschien worden de onderhandelingen terug geopend om de grondige wijzigingen aan te brengen waar velen om vragen.

Voor 11.11.11 is het duidelijk dat CETA en TTIP niet goed kunnen aflopen als er geen grondige wijzigingen komen aan het handelsbeleid: er is meer informatie en transparantie nodig en meer consultatie van de nationale parlementen en het middenveld.

Wallonië en Brussel willen meer tijd

Zowel Wallonië als Brussel hebben laten weten dat ze vandaag niet kunnen tekenen. Er zat dus voor de EU niets anders op dan de EU-Canada-top af te zeggen. Wallonië en Brussel willen meer tijd om grondige wijzigingen in het akkoord te krijgen. Het oplapwerk van de laatste weken om via bijlagen en bijkomende verklaringen de twijfels uit de wereld te helpen is mislukt. De onderhandelingen zullen terug geopend moeten worden.

Op termijn is dit het enige wat CETA nog kan redden want anders wreekt de onvrede zich over enkele maanden en jaren als CETA aan de 38 parlementen van de lidstaten wordt voorgelegd ter ratificatie. Als één van deze parlementen dan tegenstemt valt heel het akkoord in het water.

Bijkomende verklaring volstaat niet op problemen op te lossen

De gok van de Europese Commissie is dit keer dus niet gelukt. In het verleden werden opwerpingen van deze of gene lidstaat altijd opgelost met een bijlage waarin het land zijn bezwaren kwijt kon. In het eigen parlement kon de betrokken regering dan zeggen dat ze in Brussel hun best hadden gedaan. In de afgelopen weken zijn de bezwaren van Duitsland en Oostenrijk en andere lidstaten 'weggemasseerd'.

Maar de lijst van bijlages en reserves begon wel erg lang te worden en bovendien was het duidelijk dat deze bijlages eigenlijk weinig waarde hadden. Uiteindelijk zou het toch de tekst van het akkoord zelf zijn die gold. Maar de Europese Commissie was niet bereid om verder te gaan dan "interpretatieve" verklaringen.

Investeerder-staat geschillenregeling het struikelblok

Nochtans leek Wallonië voor een aantal zaken vrede te nemen met verduidelijkingen, bijvoorbeeld over de toch wel unieke plaats van de Belgische mutualiteiten in het Europese ziekteverzekeringslandschap. Onze mutualiteiten zijn strikt genomen privé, maar zijn toch not-for-profit en hebben een publieke functie. Die unieke positie werd erkend.

Maar voor de bezwaren over de investeerder-staat geschillenregeling werkte dit niet. Wallonië wilde bijvoorbeeld een klein maar zeer betekenisvol zinnetje aan boord van CETA hijsen: de verplichting voor buitenlandse investeerders om eerst de binnenlandse rechtspraak uit te putten vooraleer naar internationale arbitrage te gaan. Zover wilde de Commissie nu niet meer gaan.

Discussie al maanden bezig

De discussie over de ondertekening van CETA sleept al maanden aan. In mei-juni probeerde de Europese Commissie om CETA snel goedgekeurd te krijgen door het voor te stellen als een exclusief Europese akkoord waardoor alleen de Raad en het Europees parlement hun goedkeuring moesten geven. Dat werd toen onder druk van het protest door de lidstaten afgeketst. Op 6 juli aanvaardde de Europese Commissie dat CETA gemengde bevoegdheden bevat en daarom ook aan alle parlementen van lidstaten moest voorgelegd worden.

Terug naar de onderhandelingstafel

Van dan af begon de discussie over de ondertekening en doken er meer en meer bezwaren en reserves op: van Duitsland, Oostenrijk, Roemenië, Bulgarije, Slovenië, Polen, Hongarije.

Het was Duitsland dat met het idee kwam om een bijkomende verklaring aan CETA aan te hechten om alle bekommernissen van de civiele maatschappij in één klap op te lossen. Maar het middenveld gesteund door academici en juristen vond dat dit soort verklaring te licht weegt (zie bijvoorbeeld de reactie van Belgische StopTTIP-CETA campagne. Wallonië en Brussel hebben deze redenering als enige gevolgd.

Nu de EU-Canada-top van de baan is, is er terug tijd en ruimte om te werken aan ernstige wijzingen aan het akkoord.

Grondige hervorming van het beleid nodig

Voor 11.11.11 is het duidelijk dat CETA en TTIP niet goed kunnen aflopen als er geen grondige wijzigingen komen aan het handelsbeleid: er is meer informatie en transparantie nodig en meer consultatie van de nationale parlementen en het middenveld.

Akkoorden van 1600 pagina's waarop alleen maar met ja of nee kan geantwoord worden kunnen niet meer. Dit soort uitgebreide akkoorden moeten op hun afzonderlijke onderdelen kunnen beoordeeld worden.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels