Welke lessen kunnen we trekken uit het CETA-debat?

20 september 2016: 15 000 mensen op straat in Brussel tegen Ceta

Of Wallonië CETA nu zal goedkeuren of niet, er kunnen alvast heel wat lessen getrokken worden uit de CETA-crisis van de voorbij twee weken. 11.11.11 hoopt dat het handelsbeleid nu eindelijk meer aandacht krijgt en grondig hervormd wordt.

Les 1: Stop met de verontwaardiging te minimaliseren en te negeren

Sinds in 2013 de onderhandelingen met de VS voor "het meest vergaande en meest ambitieuze handelsakkoord ooit" begonnen, neemt het protest alleen maar toe: 3,5 miljoen handtekeningen tegen TTIP én CETA in een mum van tijd en alsmaar meer mensen op de straat in steeds meer hoofdsteden. Dat kan men niet zomaar afdoen als "anti-handel", "anti-amerikanisme" of "ze hebben het niet begrepen".

De geringe dossierkennis van de voorstanders is vele waarnemers niet ontgaan en duidt op een zekere zelfgenoegzaamheid.  Wallonië heeft ervoor gekozen om te luisteren en fundamentele vragen te stellen. Landen die het protest wel genegeerd hebben zouden bij de volgende verkiezingen wel eens flink afgestraft kunnen worden voor hun gebrek aan luisterbereidheid en moed.

Les 2: Stop met de chantage

Het protest gaat niet over het gewone handelsgedeelte van CETA of TTIP, maar over de enorme bevoegdheidsoverschrijding van het handelsbeleid.

Nagenoeg alle binnenlandse regelgeving wordt uitgeroepen tot 'handelsbelemmering', waarna in besloten handels-onderhandelingen regels uitgewerkt worden om die regelgeving aan banden te leggen of om grote buitenlandse investeerders geprivilegieerde geschillenregeling aan te bieden. Dit kan niet anders dan op verzet botsen van het middenveld, dat al jaren vecht tegen de invloed van bedrijfslobby's op regelgeving. 

Dat er uiteindelijk alléén maar ja of nee kan gezegd worden op het handelsakkoord als geheel, met inbegrip van alle mogelijke problemen, om de handelsmogelijkheden niet in het gedrang te brengen, is chantage die niet meer wordt gepikt. Zeker niet als er - zoals met CETA - slecht een minimale economische groei te verwachten valt van  0,03 à 0,08%.

Les 3: Meer informatie, transparantie en inspraak

Het probleem van de te vergaande "handels"-akkoorden aanpakken door de inspraak nog meer te beperken - bijvoorbeeld door nationale parlementen nog meer buiten spel te zetten - is geen optie.

Wat moet verwonderen is niet dat CETA zo gemakkelijk kan geblokkeerd worden, maar eerder dat handelsakkoorden voortdurend zo gemakkelijk worden goedgekeurd, zonder enige parlementair onderzoek of debat.

Het handelsbeleid moet democratischer worden. Te beginnen bij de nationale regeringen die de Europese Raad vormen: zij moeten hun parlementen én het middenveld, vanaf de discussie over de onderhandelingsmandaten en tijdens de lopende onderhandelingen informeren en consulteren.

Onderhandelingsteksten moeten op regelmatige tijdstippen vrijgegeven worden en parlementen moeten aan het einde onderhandelaars terug naar de onderhandelingstafel kunnen sturen.

1600 pagina's in één klap moeten goed- of afkeuren is geen voorbeeld van goed democratisch bestuur.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels