Bevoegdheidsconflict verdeelt Bolivia

In Bolivia woedt een stevige discussie over de verdeling van politieke bevoegdheden. Concrete aanleiding is de goedkeuring van een voorstel van het MAS, de partij van president Evo Morales. Het voorstel voorziet in de oprichting van zogenaamde ‘inheemse regio’s’, die eigen bevoegdheden krijgen. De regering-Morales wil die nieuwe regio's afbakenen op basis van criteria als inheemse taal, cultuur of afstamming. De grenzen van de nieuwe regio's vallen niet per definitie samen met de grenzen van de huidige departementen. De rijkere, rechtse departementen in Oost-Bolivia zien in het voorstel een poging van de regering om opnieuw greep te krijgen op de oostelijke departementen, inclusief de inkomsten uit de gaswinning. De oostelijke gouverneurs streven sinds het aantreden van Morales naar meer onafhankelijkheid voor hun departementen.


Stof tot conflict

De discussie omtrent het oprichten van autonome inheemse regio’s vormt een nieuw hoofdstuk in de machtsstrijd tussen Morales en de rijkere departementen in het oosten, waar zich de belangrijkste gasvelden van het land bevinden. Een nationaal referendum op 2 juli 2006 wees uit dat de oostelijke departementen Santa Cruz, Beni, Pando en Tarija meer autonomie wilden. In de overige vijf departementen – het armere, westelijk gelegen hoogland – stemde een meerderheid tegen autonomie. De Boliviaanse overheid zoekt nu een uitweg uit de politieke en sociaal-economische tweedeling, om verdere polarisering en conflicten te vermijden. De uiteindelijke beslissing over de departementale autonomie en de oprichting van de inheemse regio’s werd daarom doorgeschoven naar de Grondwetgevende Vergadering, die bevoegd is voor het opstellen van een nieuwe Grondwet. De Grondwetgevende Vergadering bestaat uit 21 verschillende commissies. Zowel de regering-Morales als de oppositie proberen de commissies naar hun hand te zetten. Als de Grondwetgevende Vergadering er niet snel in slaagt om tot een akkoord te komen over de kwestie, dreigt de situatie in Bolivia uit de hand te lopen.

Halve maan

Het kantoor van de commissie ‘Vision de País’, die de oprichting van de inheemse regio’s goedkeurde, werd op 14 juni bestormd door een vijftigtal leden van de rechtse oppositiepartij Podemos. Een aantal commissieleden raakte gewond. Podemos beschuldigde het MAS al eerder van machtsmisbruik in de commissies waar het over een meerderheid beschikt. De rechtse leiders van de oostelijke departementen Santa Cruz, Beni, Pando en Tarija – de zogenaamde ‘halve maan’ – vrezen dat ze voortaan niets meer te zeggen hebben in de nieuwe regio’s die binnen hun departementen vallen. Podemos argumenteert dat de autonome inheemse regio's Bolivia nog verder zullen verdelen, met het risico dat het land uit elkaar valt. Het MAS daarentegen vindt dat de erkenning van de verschillende etnische groepen tot meer eensgezindheid zal leiden. President Morales wijst erop dat de vraag naar meer autonomie voor inheemse bevolkingsgroepen al veel langer bestaat. De afgelopen dagen en weken trokken inheemse organisaties uit het hele land naar de hoofdstad Sucre om het regeringsvoorstel te steunen.

Financiële machtsstrijd

Soledad Delgadillo, directrice van INCCA (partner van Bevrijde Wereld), zegt dat de financiële belangen van de rijke departementen een belangrijke rol spelen in het conflict met de MAS-regering. De departementen Santa Cruz en Tarija ontvangen namelijk aanzienlijke sommen belastinggeld uit de gaswinning. Als de departementen bevoegdheden verliezen in de nieuwe inheemse regio's, betekent dat ook dat ze geen eigen belastingen meer kunnen innen op de winstgevende gasexploitatie.

Op de achtergrond van de kwestie sluimert tegelijkertijd een conflict rond grondeigendom, dat Bolivia eerder dit jaar in haar greep hield. In Santa Cruz en Beni bevinden zich de meeste vruchtbare gronden van het land. Die zijn grotendeels in handen van een paar families, die vlot hun weg vinden naar de hoogste politieke echelons op departementaal niveau. Met de introductie van autonome inheemse regio's dreigt die elite nu een deel van haar macht te moeten inleveren.

Jaap Op De Coul (Landencoördinator voor Bevrijde Wereld in Bolivia)

www.bevrijdewereld.be

Solidagro DOOR:

Deel dit artikel