Dossier groentetuinen: 'Afwisselende voeding essentieel voor ontwikkeling kinderen'

Groentetuinen zijn een eenvoudige manier om de voedselsituatie van arme landbouwersgezinnen in het zuiden gevoelig te verbeteren. In eerste instantie is de oogstopbrengst bestemd voor eigen gebruik. Op die manier wordt afwisseling gebracht in het eenzijdige dieet. Wat overblijft van de oogst, wordt gestockeerd of verkocht op de markt. Groentetuinen vormen een belangrijk onderdeel in de strategie van Bevrijde Wereld om de lokale voedselsituatie gevoelig te verbeteren. Tijdens een meeting met de zuidmedewerkers van Bevrijde Wereld, schetsten Jaap Op de Coul (Bolivia), Sidy Gueye Niang (West-Afrika), Hans Schaap en Roger Camps (Filippijnen) het belang van groentetuinen in elk van de drie zuidregio’s waar Bevrijde Wereld actief is.


“Groentetuinen zorgen voor de levensnoodzakelijke variatie in het eenzijdige dieet,” verklaart Jaap Op de Coul, landenvertegenwoordiger van Bevrijde Wereld in Bolivia. “Die afwisseling is heel belangrijk voor de opname van vitamines, mineralen en proteïnen. Voor de ontwikkeling van kinderen is voldoende afwisseling essentieel. In de praktijk kampen heel wat Boliviaanse kinderen jonger dan vijf met ondervoeding. Maar liefst 70% van de hersenmassa ontwikkelt zich namelijk tijdens de eerste twee levensjaren. Een tekort aan voedingsstoffen tijdens de zwangerschap is eveneens nefast voor de latere mentale en lichamelijke ontwikkeling van het kind.”

Ecologische factor

In de Filippijnen speelt ook een belangrijke ecologische factor mee in de oorzaak van het voedseltekort op het platteland. Filippino’s haalden vroeger vlees, vis en groenten uit de natuur. Massale ontbossing en intensieve veeteelt zorgden ervoor dat de ‘natuurlijke voorraad’ de afgelopen decennia snel afnam. De aanhoudende roofbouw op het bosbestand deed uiteindelijk ook heel wat waterbronnen opdrogen, zodat landbouw quasi-onmogelijk werd. Sinds enkele jaren speelt ook klimaatsverandering een bepalende rol. Onvoorspelbare weersomstandigheden verhogen namelijk de kans op een mislukte oogst. En ondertussen blijft ook grootgrondbezit een serieuze hinderpaal. Filippijnse landbouwers beschikken doorgaans slechts over een klein lapje grond, dat ze bovendien moeten pachten van de grondeigenaar. Op die manier kunnen boeren amper genoeg voedsel produceren om het eigen gezin te voeden.

Soms is ook een mentaliteitswijziging nodig. Roger Camps, technisch coöperant van Bevrijde Wereld in de Filippijnen, geeft tekst en uitleg: “In de Filippijnen bestaat een lange traditie van jagen, verzamelen en vissen. In sommige streken is landbouw een relatief jong gegeven. Vooral inzake tuinbouw hebben we nog een lange weg af te leggen. Da’s een culturele aanpassing die nu eenmaal tijd vergt.”

Wachten op het regenseizoen

Honger en ondervoeding zijn vaak seizoensgebonden. In West-Afrika bijvoorbeeld, is men heel afhankelijk van het regenseizoen – van juni tot begin oktober. Gedurende maximum vijf maand kunnen boeren dan rijst of graan verbouwen. De andere helft van het jaar – tijdens het droge seizoen – krijgen landbouwersgezinnen het lastig om de eindjes aan elkaar te knopen. “De oogst van de groentetuinen is hoofdzakelijk bestemd voor eigen gebruik. Wat er overblijft, wordt verkocht. Dankzij de verkoop beschikken vrouwen over een spaarpotje om het krappe gezinsbudget mee aan te vullen. Onderzoek toont aan dat een aanzienlijk deel van de centen terugvloeit naar de kinderen – meerbepaald naar onderwijs, kledij, voeding en gezondheidszorg,” aldus Sidy Gueye Niang, landenvertegenwoordiger van Bevrijde Wereld in Dakar.

Kan zo’n groentetuin eender waar aangelegd worden? Sidy Gueye Niang: “Met een goed gelegen groentetuin, waar tijdens het droge seizoen voldoende water voorradig is, kan men drie à vier keer zoveel verdienen als met een traditionele groentetuin. Zo’n traditionele tuin heeft meestal af te rekenen met watertekort op het hoogtepunt van het droge seizoen. In West-Afrika investeert Bevrijde Wereld dus niet enkel in groentetuinen, maar ook in nabijgelegen waterputten. Een absolute noodzaak om zo’n project te doen slagen.”


Filip Polfliet (Communicatiemedewerker)

Meer weten over de groentetuinen van Bevrijde Wereld? Wil je mee een groentetuin sponsoren? Mail naar filip.polfliet@bevrijdewereld.be , of via 03 777 20 15.

www.bevrijdewereld.be

Solidagro DOOR:

Deel dit artikel