Europese parlementscommissie wil voedselverspilling met de helft verminderen tegen 2030

Still uit een clip van de EU tegen voedselverspilling

De Europese Unie moet tegen 2030 de voedselverspilling met de helft verminderen. De milieucommissie van het Europese Parlement keurde dit voorstel op 24 januari alvast goed. Een belangrijke stap vooruit. Helaas is de doelstelling niet bindend.

46 Europese organisaties, waaronder 11.11.11 roepen het Europese Parlement dan ook op om tijdens de plenaire stemming in maart wél bindende doelen te bepalen. 

Het terugdringen van voedselverspilling in de EU maakt deel uit van een breder pakket aan maatregelen van de Europese Commissie om duurzamer om te gaan met het milieu en de natuurlijke rijkdommen.

Deze doelstelling gaat verder dan de Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling over voedselverspilling van de Verenigde Naties. SDG doelstelling 12.3 vraagt enkel een halvering tegen 2030 voor de verspilling in de winkels en bij de consumenten, maar niet in de rest van de voedselketen.

De Commissie Milieubeheer, Volksgezondheid en Voedselveiligheid (ENVI) daarentegen wil dat de lidstaten streven naar een vermindering met 30% tegen 2025 en met 50% tegen 2030" en dit voor "de volledige productie- en toeleveringsketen en tijdens de vervaardiging, de verwerking, de verkoop en het verbruik".

Angels onder het gras

Het voorstel van ENVI is dus vollediger en ambitieuzer, maar er zitten twee angels onder het gras: de doelstelling houdt enkel een inspanningsverplichting in en geen resultaatsverbintenis. De lidstaten moeten dus inspanningen doen, maar worden niet afgerekend op het resultaat.

Bovendien maakt ENVI in haar definitie van voedselverspilling (ze spreekt van "levensmiddelenafval") een uitzondering voor "primaire productieverliezen".

Wat daar precies mee bedoeld is, is niet duidelijk. Vermoedelijk gaat het over voedselgewassen die op het veld blijven staan. Als dat gebeurt omwille van weersomstandigheden, bijvoorbeeld, is dat begrijpelijk, maar als kolen moeten rotten op het veld omdat ze niet voldoen aan de 'schoonheidsvereisten', dan is dat geen goede zaak. 

ENVI wil ook dat de Europese Commissie voor het einde van dit jaar een uniforme methode ontwikkelt waarmee de lidstaten voedselverspilling in hun land kunnen meten. Aan de hand daarvan moet de Commissie dan om de twee jaar een voortgangsrapport opstellen.

Verloren tijd

Het standpunt van ENVI moet nu naar de plenaire vergadering van het Europese Parlement. Die zal over het voorstel stemmen tijdens haar zitting van 13-16 maart. Nadien neemt de Raad van ministers een standpunt in en beginnen onderhandelingen tussen de Commissie, het Parlement en de Raad. Of dit proces nog dit jaar kan landen is dus zeer de vraag.

Daarmee gaat weer veel tijd verloren. Eigenlijk had het Europese beleid tegen voedselverspilling, en voor een circulaire economie in het algemeen, al veel verder kunnen staan.

De vorige Europese Commissie had in de zomer van 2014 al voorstellen ingediend maar die werden door de huidige commissie terug ingetrokken met de belofte van betere en meer ambitieuze plannen. Die kwamen er pas op de valreep van 2015, en waren helemaal niet ambitieuzer.

De vorige Europese Commissie had nog een vermindering van 30% tegen 2020 voorgesteld. De nieuwe voorstellen bevatten zelfs geen streefcijfer meer. ENVI schuift nu opnieuw 30% tegen 2025 en 50% tegen 2030 naar voren. 

Rekenhof en Europees parlement geven veeg uit de pan

De stemming in het Europees parlement komt enkele weken na een scherp rapport van de Europese Rekenkamer. De Rekenkamer verwijt de Europese Commissie dat ze over middelen beschikt om voedselverspilling aan te pakken maar deze niet benut. De recente oprichting van een zoveelste platform noemt de Rekenkamer een gemiste kans om het probleem daadwerkelijk aan te pakken. "Wat we nu nodig hebben, is een betere afstemming van het bestaande beleid, een betere coördinatie en een duidelijke beleidsdoelstelling om voedselverspilling te verminderen", aldus het rapport.

Dezelfde inertie bij de Europese Commissie leidde in juni vorig jaar ook al tot een zeer breed gesteunde resolutie van het voltallige Europese Parlement (600 stemmen op 751). Daarin wordt de Europese Commissie opgeroepen om eindelijk een wetgevend initiatief te nemen om de oneerlijke handelspraktijken, die dikwijls ook leiden tot voedselverspilling, in de voedselketen aan te pakken.

Blijkbaar heeft de Europese Commissie enige schroom om dwingende maatregelen op te leggen aan de belangrijkste bedrijfstak in de EU.

Roadmap tegen verspilling in Vlaanderen

In Vlaanderen nam de Voedselketen samen met de Vlaamse overheid in 2015 een "roadmap" aan om voedselverlies en –verspilling aan te pakken.

De doelstelling van de roadmap spoort met die van het Europese Parlement: 15% tegen 2020 en 30% tegen 2025. Maar in tegenstelling tot de EU bevat de Vlaamse roadmap ook een uitgebreide inventaris met concrete acties.

In april zal de Vlaamse overheid daarover een tweede voortgangsrapport publiceren. En hopelijk meteen ook overzicht van nieuwe initiatieven. Want zoals we zeiden tijdens onze campagne "Sorry is niet genoeg": ambitieuze doelstellingen betekenen weinig zonder concrete maatregelen.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels