Heropbouw Irak verzandt

Er zit geen schot in de heropbouw van Irak. Door de aanhoudende oorlogssituatie is er veel minder geld beschikbar voor infrastructuurwerken, en daardoor haalt het land de doelstellingen niet die de VS twee jaar geleden vooropstelden.


De vaststelling komt onder meer van Stuart W. Bowen Jr., de speciale inspecteur-generaal voor de Heropbouw van Irak. De voorbije week publiceerde de Democratische volksvertegenwoordiger Henry Waxman een rapport dat tot dezelfde conclusie komt.

Bowen zegt dat de blijvende onveiligheid in Irak geld en energie opslokt die eigenlijk naar de heropbouw had moeten gaan. Volgens hem zullen er veel minder middelen gaan naar projecten in Irak dan gepland. Het Government Accountability Office (GAO), een instelling van het Amerikaanse parlement die toezicht houdt op de regering, zegt dat er nog maar 13 miljard dollar is uitgegeven van de 30 miljard dollar die tot augustus 2005 waren vastgelegd om de Iraakse infrastructuur te herstellen en de nieuwe veiligheidsdiensten uit te rusten en op te leiden.

Waxman evalueerde de Iraakse heropbouw in drie cruciale sectoren: olie, stroom en water. De conclusie is vernietigend. 'Er wordt nog altijd minder olie bovengehaald dan voor de oorlog, de elektriciteitsproductie is onbetrouwbaar en blijft ver onder de doelstelling van een piekvermogen van 6.000 megawatt, en een derde van de Irakezen heeft nog altijd geen toegang tot drinkbaar water', schrijft de volksvertegenwoordiger in zijn rapport. 'Er is voor miljarden belastinggeld uitgegeven, maar de resultaten in Irak zijn bijna onmerkbaar.'

Toen de regering-Bush het Congres vroeg meer dan 20 miljard dollar vrij te maken voor de heropbouw in Irak in 2003, beloofde ze zuiver drinkwater voor 90 procent van de Irakese bevolking en een duidelijke toename van de productie van olie en elektriciteit in vergelijking met de toestand voor de oorlog.

Het is al langer duidelijk dat dit loze beloften waren. Het GAO en andere controleorganen hebben al een tachtigtal rapporten gepubliceerd over de heropbouw van Irak en andere aspecten van de Amerikaanse hulp aan het land. De meeste daarvan staan vol kritiek.

Zelfs projecten die afgewerkt raken, vallen in duigen omdat de Iraakse regering worstelt met een nijpend gebrek aan stroom, wisselstukken en personeel met de nodige opleiding. Het GAO stelde vast dat door die problemen in juli water- en rioleringsprojecten voor een totaal bedrag van 52 miljard dollar stil lagen of niet op volle kracht draaiden. Lopende infrastructuurprojecten worden duurder of leveren minder resultaten op voor hetzelfde geld.

De onveiligheid in Irak is de belangrijkste oorzaak van de problemen. Uit de projectbudgetten moeten miljarden dollar worden gehaald om beveiligingsfirma's aan het werk te zetten. De VS geven ook meer uit om de Iraakse veiligheidsdiensten sneller paraat te krijgen. Veiligheidsuitgaven maken intussen al bijna 30 procent uit van het reconstructiebudget - net na de val van Saddam waren de VS nog van 10 procent uitgegaan.

Maar sommige rapporten wijzen ook op andere oorzaken: slechte planning, onnauwkeurige kostenramingen en moeilijkheden bij de projectuitvoering. Waxman oordeelt ook dat de Amerikaanse regering de kosten opdrijft door grote contracten zonder aanbesteding toe te wijzen aan firma's als Halliburton. Ook wordt de controle op de uitvoering van projecten gedeeltelijk uitbesteed aan privé-bedrijven, waardoor soms belangenconflicten ontstaan.

Joseph Christoff van het GAO merkt ook op dat de Iraakse infrastructuur voor de oorlog verder in duigen lag dan was aangenomen. Plunderingen en sabotage net na het omverwerpen van Saddam maakte de chaos nog groter.

De trage heropbouw speelt waarschijnlijk in de kaart van het Iraakse verzet. 'De Iraakse bevolking raakt gefrustreerd - ze vragen zich af hoe het mogelijk is dat de coalitie die hun land in minder dan twee maanden veroverde, er na twee jaar niet in slaagt de lichten aan te houden', zegt de Republikeinse volksvertegenwoordiger Christopher Shays. (PD)

IPS DOOR:

Deel dit artikel