'Karitéproductie verhoogt onderwijskansen voor meisjes'

Karitéboter"Waar Guinese vrouwen erin slagen een eigen inkomen te verwerven, zorgen ze ervoor dat ook meisjes naar school kunnen gaan." Dat zegt Trias-medewerkster Els Lemeire, die zich ter plaatse verdiept heeft in het verband tussen vrouwelijk ondernemerschap en emancipatie.


Hoe moeilijk is het om vrouw te zijn in Guinee?
Els Lemeire: "We moeten er niet flauw over doen: de positie van de Guinese vrouw is niet benijdenswaardig. De ongelijkheid tussen man en vrouw drukt sterk zijn stempel op het platteland. Ook culturele aspecten zoals polygamie dragen bij tot die ongelijkheid. Ook het erfrecht is een probleem: de wet schrijft voor dat de eigendom gelijk verdeeld moet worden tussen jongens en meisjes, maar in de praktijk erven meisjes nooit van hun vader. Dat maakt vrouwen sterk afhankelijk van hun echtgenoot."

Hoe uit zich dat?
"Ik geef één cijfer: vrouwen nemen tachtig procent van het werk op het land voor hun rekening. Bovendien staan ze ook in voor de meeste huishoudelijke taken."

In Guinee zijn de vrouwen dus de meest actieve ondernemers?
"En toch krijgen ze extra barrières voor de voeten geworpen. Ze hebben het bijvoorbeeld moeilijker om aan leningen te raken. Omdat ze niet altijd het vereiste onderpand kunnen inbrengen, maar ook omdat hun echtgenoten tegenwerken. Veel mannen gaan ervan uit dat zij hun vrouw moeten onderhouden, en niet de bank. Het eindresultaat is dat vrouwen minder vaak lenen en ook voor kleinere bedragen."

Zijn er ook lichtpunten?
"Ook in Guinee is de maatschappij volop in beweging. Er zijn steeds meer programma's die mikken op de sociaaleconomische versterking van vrouwen. Ook positief is dat vrouwen steeds meer inspraak verwerven. Dat is zeker het geval in de boerenorganisaties die ik ontmoet heb."

Welke indruk heeft het vrouwelijk ondernemerschap in Guinee op jou gemaakt?
"Ik heb vooral vrouwen bevraagd die in groep karitéboter produceren. Het productieproces blijft heel arbeidsintensief, maar door mechanisering is het toch al een stuk beter dan vroeger. Op dat vlak hebben Trias en zijn partners baanbrekend werk geleverd. En belangrijker nog, de vrouwengroepen hebben de verbeterde procedés echt in de vingers. Het resultaat mag gezien worden: in de interventiezone van Trias maken ze de beste karitéboter."

In welke mate is de productie van die karitéboter een hefboom voor vrouwenemancipatie?
"Gemiddeld puurt een Guinese boerin een netto inkomen van 90 euro op jaarbasis uit de kariténoten. Dat lijkt weinig, maar daardoor stijgt het totale gezinsinkomen met 30 procent. Omdat de vrouwen binnen het gezin instaan voor de onderwijsuitgaven, blijkt in de praktijk dat ze de extra centen dikwijls gebruiken om naast de jongens ook de meisjes naar school te sturen. Dat is een eerste belangrijk stap naar vrouwenemancipatie."

Komt het extra inkomen ook ten goede aan de positie van de vrouwen binnen hun gezin?
"De producenten hebben me verteld dat ze heel trots zijn op hun inkomen. En de meeste mannen gaan mee in dat verhaal. Zo heeft één van de vrouwen me verteld dat haar echtgenoot met de motor rondtoert om te helpen bij de oogst van kariténoten. Daardoor kan dat gezin ook noten binnenhalen die zich niet op wandelafstand bevinden."

De productie van karitéboter is een groepsgebeuren in Guinee. Hoe belangrijk is dat?
"De vrouwen beslissen gezamenlijk over hetgeen met de winst gebeurt. Naast de uitbetaalde bedragen per lid investeren de vrouwengroepen ook in projecten die de hele gemeenschap ten goede komen. Sommigen helpen de aanleg van een weg financieren of ondersteunen de bouw van een dorpsschool. Dat geeft zo'n vrouwengroep aanzien in het eigen dorp en ver daarbuiten."

Onder begeleiding van Trias heeft markant een partnerschap met de vrouwencoöperatie Coprakam, die karitéboter commercialiseert. Welke kansen biedt dit partnerschap volgens jou?
"Dit voorjaar werd een karitéproducent bekroond met de Womed Award Zuid. Ik ben positief verrast door de dynamiek die deze verkiezing op het Guinese platteland teweeggebracht heeft. Daarnaast zal Coprakam de komende jaren zeker kunnen putten uit de ervaring van markant op het vlak van bedrijfsbeheer, marketing en dienstverlening. Maar ook een dialoog over de taken van een vrouw en haar rol binnen het gezin en de gemeenschap kan erg leerrijk zijn, voor beide partijen."

www.triasngo.be
Trias DOOR:

Deel dit artikel