Nieuws van het Afrika Europa netwerk Augustus 2013


Afrika: nieuw investeerderwalhalla, maar ongelijkheid groeit


Met de crisis in het Westen en het bijna onontgonnen Afrikaanse marktpotentieel verkondigen consulenten wijd en zijd dat investeerders nergens zo veel geld kunnen verdienen als in Afrika.


Afrika kent de laatste paar jaar groeicijfers van 5,5 procent per jaar. Het heeft een bevolking van één miljard mensen en de groei van de middenklasse is vergelijkbaar met die van India. Het in juni verschenen World Investment Report 2013 vermeldt Afrika als het enige continent waar buitenlandse investeringen stegen in 2012. Het gaat niet alleen om investeringen in de grondstoffensector. Er zijn groeiende investeringen in de voedingsindustrie, verzekeringen, gezondheidszorg, bankensector en telecommunicatie.

Behalve groeiende diversificatie in de sectoren waarin geïnvesteerd wordt, valt ook het stijgend aandeel van investeringen uit de opkomende economieën op. Het World Investment Report 2013 noemt Maleisië, Zuid-Afrika, China en India als de top vier van opkomende investeerders in Afrika. Volgens sommige waarnemers wordt aan de westerse Washington Consensus (economisch model van deregulering en liberalisering) getornd door deze opkomende landen en hun alternatieve modellen, zoals bijvoorbeeld via een sterkere rol voor de staat (Azië) of innovatieve sociale beschermingsprogramma's zoals cash transfers (Latijns-Amerika).De klassieke westerse partners blijven qua omvang niettemin veruit de grootste en zijn daarom in de nabije toekomst nog uiterst belangrijk voor Afrika.

De extreme armoede is weliswaar teruggedrongen, maar de groeiende ongelijkheid is zorgwekkend. Om bodemrijkdommen om te zetten in economische groei die armoede bestrijdt, moeten landen vooral de opbrengst kunnen innen en een plan hebben om die winst nuttig te gebruiken. Er moet meer en betere infrastructuur komen; niet enkel wegen en gebouwen, maar ook menselijk kapitaal via gezondheidszorg en sociale voorzieningen. Tot slot is ook de diversificatie van de economie cruciaal. (Bron: MO*, 30/8/2013)



Europese biobrandstoffen onder vuur


Addax Bioenergy, een dochteronderneming van een grote Chinese olieproducent, begint binnenkort met de export van ethanol uit Sierra Leone naar Europa. ActionAid, een wereldwijde anti-armoedebeweging, zegt dat het Addaxproject een schadelijke invloed heeft op de lokale bevolking in Sierra Leone.

De EU stelde in 2009 dat tegen 2012 tien procent van alle brandstof die wordt gebruikt in EU-transport hernieuwbare energie moet zijn. Een groot deel daarvan (88%) moest worden geleverd door biobrandstoffen. Bedrijven tekenen in om de subsidies te ontvangen die bij de hernieuwbare energie horen. In Europa is echter niet genoeg land om ons van die biobrandstoffen te voorzien. Dus zijn bedrijven op zoek gegaan naar goedkoop en gemakkelijk te verkrijgen land elders. Dit werd vaak de start van onderhandelingen die slecht uitpakken voor de lokale bevolking, deels omdat de rechten op land vaak onduidelijk zijn in deze landen.

ActionAid stelt dat de voedselproductie in de regio waar Addax actief is is gedaald. "De verwachtingen van de bevolking zijn absoluut niet uitgekomen. Men hoopte uit de armoede te raken. Maar veel van het aangeboden werk is op seizoensbasis." Abass Kamara, programmacoördinator van het 'Netwerk voor het recht op voedsel' in Sierra Leone, vertelde: "Addax huurde advocaten om de burgers te helpen, maar die door het bedrijf betaald werden. De advocaten moesten de bevolking uitleggen wat in de contracten stond. De bevolking is ongeletterd en vertrouwde op hun hoofdmannen en op de advocaten. Maar je kan niet tegelijk  scheidsrechter en speler zijn. Alles staat op papier, maar de werkelijkheid ziet er anders uit. We horen van burgers alleen een litanie van gebroken beloftes."

Het Europese Parlement is momenteel bezig de richtlijnen uit 2009 aan te passen. Er ligt een voorstel om het aandeel biobrandstoffen van de eerste generatie - waarvoor de basis in hoofdzaak voedselgewassen zijn - in dat hele pakket van tien procent omlaag te brengen naar vijf procent. ActionAid hoopt dat het Europese Parlement zal beslissen om tegen 2020 het eerste generatie biobrandstofgebruik helemaal af te bouwen. Deze biobrandstoffen hebben namelijk een directe invloed op voedselprijzen, omdat de productie ervan concurreert met voedselproductie. Dat is door de VN en de Wereldbank erkend. Bovendien betalen we jaarlijks 6,2 miljard euro aan de biodieselindustrie voor de productie. Het is dus ook niet economisch duurzaam. ActionAid wil zo snel mogelijk een overschakeling op tweede generatie biobrandstof (niet-voedselgerelateerd). Deze worden gemaakt uit o.a. oneetbare gedeelten van voedselgewassen of dierlijk vet.  (Bron: MO*, 5/9/2013)



Brazilië scheldt schulden kwijt


De Braziliaanse regering is van plan bijna 900 miljoen dollar aan schuld kwijt te schelden van een twaalftal Afrikaanse landen. Het zou gaan om een daad van solidariteit. Critici zien het echter vooral als een poging om de economische en politieke invloed van Brazilië in Afrika te vergroten.

Het besluit van de Braziliaanse regering, dat nog moet worden goedgekeurd door het congres, zal vooral ten goede komen aan de DR Congo, dat 250 miljoen dollar aan schulden heeft uitstaan, Tanzania (237 miljoen) en Zambia (113 miljoen). President Rousseff beschreef het voornemen als een "win-win situatie" voor zowel de Afrikaanse landen als Brazilië." Maar sommige oppositiepartijen wijzen op corrupte machthebbers in sommige landen die zouden profiteren van de schuldkwijtschelding. Sommige van deze leiders, in bijvoorbeeld DR Congo en Soedan, hebben internationale aanklachten tegen zich lopen vanwege corruptie en zelfs genocide. Schuldkwijtschelding voor corrupte regeringen geeft volgens sommige oppositieleden in het Braziliaanse congres een verkeerde boodschap af.

Handel tussen Brazilië en Afrika is tussen 2000 en 2012 gestegen van 5 miljard dollar naar 26,5 miljard dollar. Braziliaanse ondernemingen hebben vooral geïnvesteerd in de oliewinning, mijnbouw en grootschalige infrastructurele werken. (Bron: IPS, 10/9/2013)
AEFJN België DOOR:

Deel dit artikel