Noord Zuid nr. 48 oktober 2012

Voorziene vooruitgang in de Europese Unie (EU) in verscheidene belangrijke dossiers.


Zeven lidstaten van de EU ondertekenen een aanvraag om een Belasting op Financiële Transacties (BFT) in te voeren in hun economische regio.

Sinds lang voeren NGO's, waaronder ATAC, Oxfam Solidariteit en AEFJN, actie voor een BFT, of Tobin belasting. Deze belasting bestaat erin een miniem percentage te heffen op iedere financiële transactie (het kapitaal) om ontwikkelingsprogramma's, sociale programa's en programma's tegen de klimaatverandering in te voeren.

Bij de vergadering in juni van de Ministerraad van Financies et Economie van de EU (ECOFIN) was het onmogelijk een akkoord met 27 te vinden in het BFT dossier. Paradoxaal was dit een definitieve stap naar een echt BFT. Inderdaad, het Europees reglement bepaalt dat, om in dergelijk dossier vooruitgang te boeken zonder unanimiteit van de lidstaten, men eerst moet vaststellen dat een unaniem akkoord onmogelijk is; en indien deze unanimiteit was gevonden, zou dit ten koste geweest zijn van een sterk BFT, want dan zou men een akkoord hebben moeten sluiten met landen die er niet warm voor liepen en zich dus tevreden stellen met een minimalistisch akkoord. De volgende etappe bestond er dan in, minstens negen lidstaten te vinden die naar de Europese Commissie (EC) een intentieverklaring zouden schrijven waarin ze aankondigen dat ze een akkoord willen ondertekenen over de BFT en waarom. Welnu, op 9 oktober ll. hebben zeven landen, waaronder België (dat al in 2011 een wet in die richting had gestemd), hun aanvraagbrief getekend en verzonden naar de EC (die ook ten gunste is van deze belasting) en vierandere lidstaten hebben hun intentie hiervoor laten kennen. De EC zou nu in deze materie een voorstel moeten doen dat zal voorgelegd worden aan de Europese Raad, die met gekwalificeerde meerderheid zal beslissen of deze BFT kan worden geconcretiseerd.

De kwestie van het gebruik van deze toekomstige belasting staat reeds op de dagorde, in deze crisistijd van de Euro. Men zal waakzaam moeten blijven opdat de BFT werkelijk zou dienen voor duurzame ontwikkeling en niet om de lege kassen te vullen van de Staten en de banken.

In vraag stelling door de EC van de massieve toevlucht naar biobrandstoffen voor het transport, ten koste van de voedingsteelt.

In 2009 had de EU zich ten doel gesteld dat de hernieuwbare energieën tien percent zouden uitmaken van de energieconsumptie van de transportsector tegen 2020. Maar deze wetgeving had geen rekening gehouden met de schadelijke gevolgen van de enorme stijging van het telen van bepaalde biobrandstoffen op de beschikbare gronden, meer bepaald het tekort aan graangewassen. Deze doelstelling heeft trouwens tot voorwendsel gediend voor de multinationals van de agro business om zich miljoenen hectaren van vruchtbare gronden toe te eigenen, ten koste van de familiale landbouw o.m. in Afrika.

In een recent rapport heeft de FAO (de Organisatie voor voedsel en landbouw van de VN) de druk aangeklaagd die uitgeoefend wordt op de sleutelrijkdommen van de mensen, als het water en de gronden, door de uitbreiding van de bio-energie wanneer deze niet goed beheerd wordt. Haar algemeen directeur, dhr. Graziano da Silva, heeft zelfs aan de USA gevraagd hun productie van bio-ethanol uit maïs op te schorten om een voedingscrisis te vermijden (de prijs van de graangewassen heeft een recordpeil bereikt op de wereldmarkt). – Talrijke ONG's, ook AEFJN, hebben sinds jaren actie gevoerd voor een moratorium op de teelten bestemd voor het maken van biobrandstoffen.

Welnu, op 17 september ll., heeft de EC een grote verandering aangekondigd in haar politiek voor biobrandstoffen: ze voorziet voortaan de biobrandstoffen op basis van landbouw-producten, zoals palmolie en maïs, te beperken tot vijf procent van de brandstoffen voor de transportsector. "Wij willen aanmoedigen biobrandstoffen die helpen om de uitstoot van CO2 aanzienlijk te verminderen, niet in strijd komen met de voedselvoorziening, en die zo duurzame en ecologische zijn", verklaarden in een gezamenlijk communiqué de Europese commissarissen van Klimaat en Energie. Sindsdien, trachten de lobby's van de agro business en de landen die de vijf percent al overschreden hebben, van de EC te bekomen dat het plafond opgetrokken wordt tot 6,7 of zelfs 7 %. Men zal dus moeten blijven druk uitoefenen opdat de Europese Raad het voorstel van vijf procent van de EC zou aanvaarden.

Een mededeling van de EC over de samenwerking tussen de EU en de civiele maatschappij in het domein van de buitenlandse betrekkingen.

De EC zal aan het Europese Parlement en aan de Europese Raad een belangrijke mededeling overhandigen waarin voorgesteld wordt de Organisaties van de Civiele Maatschappij (OCM) te erkennen als volwaardige deelnemers aan de ontwikkeling en de democratie, met als gevolg een officieel kader van dialoog tussen de EU en die OCM.

Over wie gaat het juist? De OCM omvatten alle niet-staatsstructuren, zonder winstoogmerk, niet-partijgebonden en niet-gewelddadig, waarin personen zich inzetten voor gemeenschappelijke objectieven en idealen.

De nieuwe politiek van de EU is te plaatsen in volgende context:

  • De structurele dialoog over de deelname van de OCM et de lokale gezagsdragers in de ontwikkelingssamenwerking van de EU tussen 2011 en 2012; deze maakte een diepgaande herziening mogelijk van het veelvormig partnership met de OCM en kwam tot het bepalen van een gemeenschappelijke visie voor een coherente inzet van de EU met de OCM.
  • Het programma voor verandering van de Europese commissaris voor Ontwikkeling (2011).
  • Het partnership van Busan (2011) voor een doeltreffende samenwerking ten dienste van de ontwikkeling.

De EU stelt drie prioriteiten:
-De inspanningen versterken om een geschikte omgeving te promoten voor de OCM in de partnerlanden.
-Een constructieve en structurele deelname aanmoedigen van de OCM aan de binnenlandse politiek van de partnerlanden, aan de programmering cyclus van de EU en aan de internationale ontwikkelingen.
-De mogelijkheden van de lokale OCM vergroten om meer doelmatig hun rol te spelen van onafhankelijke deelnemers aan de ontwikkeling.

Zo wil de EU in de lidstaten en in de partnerlanden een democratisch juridisch systeem bevorderen dat garant staat voor het recht op vereniging en financiering, de vrijheid van meningsuiting, de toegang tot informatie en de deelname aan het openbare leven. Onafhankelijke media, o.m. de sociale media, dragen bij tot een open maatschappij gestoeld op dialoog, kritisch nadenken en de verplichting voor de regeringen rekenschap af te leggen. De uitwerking van een politiek met de medewerking van de OCM, dank zij een structurele dialoog, staat er garant voor dat die politiek ook inclusief en doelmatig zal zijn en zal beantwoorden aan de echte noden van de bevolking.

Ook het opmaken van de budgets, een taak van de parlementen, heeft voordeel bij een aanbreng van de OCM, dank zij een vloed van vrije, klare en toegankelijke informatie, die het budget kan verbinden met de echte noden en de rechten van de bevolking.

De OCM vullen de actie aan van de lokale en nationale overheden, wanneer die in gebreke blijven bij het verstrekken van sociale diensten (gezondheid, opvoeding, sociale bescherming); met en dank zij hen kunnen de overheden aan de bevolking meer duurzame en betere sociale diensten aanbieden. De OCM versterken ook de sociale economie door zich te concentreren op het sociale vlak en niet op louter winstbejag.

De EC stelt dus wegwijzers voor per land, die doelstellingen aanwijzen op lange termijn voor de samenwerking tussen de EU en de OCM, samen met een dialoog met en een operationele steun aan de OCM. De toekomst zal ons zeggen of en hoe deze goede intenties zich zullen waar maken.
AEFJN België DOOR:

Deel dit artikel