Schuldkwijtschelding: gratis, belangeloos, voor niets?

18 van de armste derdewereldlanden kunnen opgelucht ademhalen: de rijke landen hebben beslist hun schulden kwijt te schelden. Het gaat om de 40 miljard dollar die ze moesten aan het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de Afrikaanse Ontwikkelingsbank. Weldoeners van dienst zijn de ministers van Financiën van de G8, de groep van rijke industrielanden (de VS, Japan, Groot-Brittannië, Frankrijk, Duitsland, Italië, Canada en Rusland). En Tony Blair en George Bush, die de schuldkwijtschelding in een tête-à-tête bedisselden. Wat zit dààr achter?

Al bijna tien jaar bestaat een initiatief om de armste landen die het zwaarst in de schulden zitten (de zogenaamde 'Highly Indebted Poor Countries' of HIPC), schuldverlichting of -kwijtschelding te geven. 38 landen komen hiervoor in aanmerking. Toch mogen er vandaag maar 18 juichen. De andere moeten eerst een bewijs van goed gedrag en zeden voorleggen, van 'goed bestuur'. Lees: een bestuur dat de rijke landen zint. Zo vind je Rwanda en Uganda bij de goede leerlingen, ook al bestaat hun 'bestuur' voornamelijk uit de plundering van Oost-Congo en uit binnenlandse repressie. Terwijl juist de Democratische Republiek Congo niet bij de gelukkigen is.

In Bolivia heeft een volksopstand zonet een president verdreven en eisen de mijnwerkers en inheemsen de nationalisatie van de gas- en petroleumindustrie. Het land krijgt nu ook schuldkwijtschelding. Maar als intussen de buitenlandse multinationals de rijke ondergrond blijven plunderen, worden Juana-met-de bolhoed en Juan-met-de-mijnwerkershelm daar dan beter van?

Tussen 1970 en 2002 kreeg Afrika voor 540 miljard dollar leningen. In diezelfde periode betaalde het continent 550 miljard dollar af aan leningen en interesten. In 2002 bleef Afrika zitten met een totale buitenlandse schuld van 295 miljard dollar. Slechts een zesde daarvan wordt nu geschrapt. Het hele arme Zuiden betaalt jaarlijks zo'n 350 miljard dollar aan intresten en schuldaflossing aan het rijke Noorden. Om de derde wereld werkelijk kansen op ontwikkeling te geven, moet de hele derdewereldschuld worden geannuleerd, meteen en zonder voorwaarden.

Als gevolg van de gulheid van de G8 gaan de 18 landen elk jaar nu samen 1,5 miljard dollar extra ter beschikking hebben. Geld dat ze anders voor schuldaflossing moesten gebruiken. "Dat betekent meer geld voor onderwijs en gezondheid", zegt de Mozambikaanse eerste minister Luisa Diogo (1). Klopt. Maar 1,5 miljard dollar, dat is niet meer dan het bedrag dat de VS elke week besteden aan de oorlog en bezetting in Irak. Om maar te zeggen waar de prioriteiten van Bush en Blair liggen.

Het is trouwens niet verboden te denken dat de grootse geste van Bush en Blair wat met Irak te maken heeft. Want daar zitten beide heren diep in de shit. En ze slagen er al evenmin in om de resem onthullingen en aanklachten over Amerikaans-Britse oorlogsmisdaden in Irak te stoppen. Hun imago kon een leuke opsmukoperatie, zoals schuldkwijtschelding aan de armste landen, dan ook best gebruiken.

Maar, zo vraagt Ken Wiwa zich af (de zoon van de vermoorde Nigeriaanse mensenrechtenactivist Ken Saro-Wiwa), “kunnen we ervan uitgaan dat dezelfde instellingen, regeringen en bedrijven die op ons continent aan het moorden zijn geslagen, zich zullen bekeren en Afrika zullen ‘fixen’?”(2)

 

 

(1) Christian Science Monitor, 13 juni
(2) De Standaard, 14 juni

Deel dit artikel