11.11.11 verontrust over Europese migratie aanpak aan de buitengrenzen

De Soedanese president Omar al-Bashir zou Europa's volgende partner in de strijd tegen migratie vanuit Afrika worden. Al-Bashir wordt echter gezocht voor oorlogsmisdaden.

Het Europese beleid om migratie tegen te gaan verlegt zich steeds meer naar landen buiten de EU. Na de omstreden deal met Turkije richt de Europese aanpak zich nu ook op een aantal Afrikaanse landen. Daarbij schrikt de EU niet terug om samen te werken met regimes die het niet nauw nemen met de mensenrechten. 11.11.11 waarschuwt voor deze verontrustende evolutie waarin een Europese agenda voor minder migratie de bovenhand dreigt te nemen op de rechten van migranten en investeringen in duurzame ontwikkeling.

EU deal met Turkije op juridisch losse schroeven

'De Turkije-deal werkt.' Zo stellen Europese en Belgische beleidsmakers. Het afsluiten van de grenzen rond Griekenland en de deal met Turkije lijken er inderdaad voor te zorgen dat minder mensen de oversteek wagen. Op korte termijn.

De vraag is hoe lang deze evolutie stand zal houden. De redenen waarom mensen vluchten zijn niet weg. Zelfs Europese grensbewaker Frontex en Interpol erkennen dat de smokkelaars nieuwe routes zoeken en oude routes terug in gebruik nemen. Langs de veel gevaarlijkere Italië route duiken voor het eerst terug grote aantallen Syriërs op die via die weg Europa proberen te bereiken.

Bovendien blijkt de deal ook juridisch erg wankel. Op 20 mei stelde de Griekse beroepscommissie in Lesbos een Syrische vluchteling die beroep had aangetekend tegen zijn uitwijzing in gelijk. De beroepscommissie is geen rechtbank, maar uitspraken van deze commissie van experten zijn wel juridisch bindend. De beroepscommissie beschouwt Turkije niet als een veilig land, omdat het 'geen volledige bescherming geeft aan vluchtelingen onder het VN-Vluchtelingenverdrag'. Het comité oordeelde ook dat Turkije het non-refoulementprincipe, dat bepaalt dat niemand naar een land kan worden teruggestuurd waar zijn of haar mensenrechten worden geschonden, niet kan garanderen.

De beroepscommissie bevestigt daarmee de kritiek die zowel de VN-Vluchtelingenorganisatie, internationale ngo's en ook 11.11.11 al maanden uiten. De zaak kan een precedent zijn voor duizenden vluchtelingen in dezelfde situatie en grote gevolgen hebben voor het vluchtelingenakkoord tussen Turkije en de Europese Unie.

Een geheime deal voor Afrikaanse landen

Ondertussen zet de EU ook plannen op om samen te werken met verschillende Afrikaanse landen om de 'migratiestromen aan te pakken'. Dat een aantal van die regimes een erg twijfelachtige mensenrechtenreputatie hebben lijkt geen bezwaar. Ook voor samenwerking met het Soedan van Omar al-Bashir (voor genocide gezocht door het Internationaal Strafhof) schrikt Europa niet langer terug.

Een regime dat zelf een grote verantwoordelijkheid draagt in de destabilisering in de regio en de vlucht van vele duizenden mensen wordt nu geacht Europa bij te staan in het tegengaan van migratie.

Uit gelekte documenten aan Der Spiegel blijkt duidelijk waar de focus in deze samenwerking ligt: grensbewaking. De EU belooft Soedan camera's, scanners en servers voor de registratie van migranten alsook training in border management and security. Ook voor detentiekampen worden middelen vrijgemaakt. Zo wordt een regime dat zelf een grote verantwoordelijkheid draagt in de destabilisering in de regio en de vlucht van vele duizenden mensen nu geacht Europa bij te staan in het tegengaan van migratie.

De middelen daarvoor komen uit het EU Emergency Trust Fund. 11.11.11 verwelkomde eerder de oprichting van dit fonds dat gebruikt zou kunnen worden uitdagingen op vlak van extreme armoede, voedselonzekerheid, gezondheidszorg, milieuproblemen, institutionele zwaktes aan te pakken.

11.11.11 waarschuwde echter dat de middelen niet besteed mogen worden aan een Europese veiligheidsagenda. En die richting lijkt de EU nu meer en meer uit te gaan. Uit de gelekte documenten blijkt het besef dat dit gevoelig ligt. Uit het hoofdstuk 'Risks and assumptions':

"Provision of equipment and trainings [sic] to sensitive national authorities (such as security services or border management) diverted for repressive aims; criticism by NGOs and civil society for engaging with repressive governments on migration (particularly in Eritrea and Sudan)."

11.11.11 vraagt België – als één van de grootste bijdragers aan het Trust Fund - om zich binnen de EU te verzetten tegen de samenwerking met regimes die de rechten van migranten niet respecteren. Vluchtelingen kunnen niet teruggestuurd worden naar landen waar hun veiligheid in gevaar is. Ontwikkelingsgelden mogen niet verschuiven naar grenscontroles en beveiliging.

11.11.11 eist dat de projecten die België zelf indient binnen het fonds volledig beantwoorden aan de OESO-DAC voorwaarden en ontwikkeling nastreven eerder dan een Europese veiligheidsagenda.

Flor Didden
Beleidsmedewerker Migratie

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels