“Ontwikkelingslanden moeten kennis produceren, niet alleen consumeren”

Beter onderwijs en meer internetconnecties kunnen arme landen welvarend maken, zegt de Unesco. De VN-organisatie noemt kennis een springplank naar meer welvaart en welzijn. Ze constateert dat de kennis vaak wel aanwezig is in Afrikaanse, Latijns-Amerikaanse en Aziatische landen, maar niet genoeg gedeeld wordt.


Ontwikkelingslanden moeten producenten van kennis worden in plaats van louter consumenten', zegt Françoise Rivière de onderdirecteur van Unesco.

'De landen van het Zuiden hebben een enorme intellectuele rijkdom maar helaas is die vaak niet uitgewisseld en bewaard”, stelt 'Towards Knowledge Societies', een rapport dat Unesco gisteren (donderdag) voorstelde. Landbouwtechnieken en gezondheidszorg zijn twee goede voorbeelden. 'Dat soort kennis bestaat wel in culturen waar geen geschreven taal bestaat, maar het dreigt te verdwijnen samen met de taal. Gemiddeld sterft elke twee weken een taal uit.'

Eén krachtige manier om kennis te ontsluiten is het internet. Unesco wil dan ook alles op alles zetten om de digitale kloof (de gebrekkige toegang tot informatietechnologie in landen van het Zuiden) kleiner te maken. Slechts 1 op tien mensen heeft toegang tot internet en 90 procent van alle mensen met een verbinding wonen in een industrieland. De digitale kloof is een variant van andere grote verschillen, bijvoorbeeld wat betreft onderwijs en loonschalen. 'Aan de ene kant heb je landen met machtige onderzoeks- en ontwikkelingsfaciliteiten, goed onderwijs en een waaier aan openbare en culturele instellingen. Aan de andere kant heb je landen waar het onderwijs faalt, waar onderzoeksinstellingen zonder fondsen zitten en waar er een hersenvlucht is.'

Onderwijs en werk zijn dus even belangrijke investeringsposten voor regeringen en donoren als technologie. 'Er bestaat niet zoiets als één model voor kennismaatschappijen', zegt Rivière. 'Het is aan elk land om zijn eigen traditionele vormen van kennis op te waarderen.'

De cultuurorganisatie verwijst naar Singapore als voorbeeld: dat land is erin geslaagd om zich op amper vier decennia te ontpoppen van een ontwikkelingsland naar een land dat spectaculaire groeicijfers liet optekenen. Het geheim is de promotie van kennis en creativiteit, zegt de Unesco.

Minder bekend is het voorbeeld van Villa El Salvador in Peru, een gemeenschap van een paar duizend mensen die in 1971 uit Lima werden gezet en zich in de woestijn vestigden. Zonder hulp van buitenaf bouwden ze scholen. Op enkele jaren tijd vormde de slopenwijk zich om tot een georganiseerde stad met 400.000 inwoners.

Unesco roept regeringen op om te investeren in universeel kwaliteitsonderwijs, toegang tot pc's en internet en in de internationale uitwisseling van kennis. Overheden moeten ook investeren in taal, want waar een taal verdwijnt, verdwijnt kostbare kennis. 'Er staat veel op het spel: de kost van onwetendheid is groter dan de investering voor onderwijs en kennis.'

De studie is de eerste in een nieuwe reeks van tweejaarlijkse studies over de kernthema's van Unesco.Ze moet voor inspiratie zorgen op het tweede deel van de Wereldtop over de Informatiesamenleving (WSIS) van 16 tot 18 november in Tunesië. (MM/ADR)

IPS DOOR:

Deel dit artikel