Alison Desforges komt om in vliegtuigcrash Buffalo

Dramatisch verlies van mensenrechten-monument

Een getuigenis

Op donderdag 12 februari kwam Alison Desforges om in de vliegtuigcrash in Buffalo, New-York. Voor de meeste mensen is deze kleine, frêle Amerikaanse een onbekende. Toch is ze van een niet in te schatten belang geweest voor de gebeurtenissen in Rwanda voor, tijdens en na de genocide van 1994. Ook voor de Belgische Noord-Zuidbeweging betekende dit een episode van sterke interne spanningen. We hadden weinig houvast in die tijd, maar de Amerikaanse professor Alison Desforges was een uniek houvast.

Ik kwam ze tegen bij enkele dramatische momenten. Vlak na de genocide hadden we advies nodig hoe met dit fenomeen om te gaan. Ze adviseerde ons om enkel te oordelen op basis van goed nagetrokken gegevens, maar eenmaal zaken vaststonden konden we geen straffeloosheid toestaan. We hebben toen in de beweging grote spanningen gekend, maar Alison stond met haar analyses boven het gewoel. Dit was nodig in België, en ongezien in haar moederland de Verenigde Staten, waar men zonder veel nadenken pal achter de nieuwe machthebbers in Kigali ging staan.

Ze schreef het referentiewerk over de Rwandese genocide “Leave none to tell the story”.  Ze legde ook de verantwoordelijkheden van de nieuwe leiders in Rwanda op tafel. Toen enkele jaren terug pater Guy Theunis in Rwanda werd vastgezet, was ze de enige die de moed opbracht om voor hem te getuigen in een openbaar schijnproces in open lucht in Kigali.

Alison was een monument op vlak van mensenrechten en een geweldig mens. Steeds luisterbereid, rustig, en ondanks haar kleine, frêle gestalte overtuigend en begeesterend op een echt on-Amerikaanse manier.

Na 1994 zijn we in Rwanda en hier nog steeds op zoek naar handvaten voor duurzame verzoening. Met Alison Desforges verliezen we in elk geval een van de meest waardevolle figuren in deze moeilijke zoektocht.


Johan Cottenie, namens 11.11.11.

11.11.11 DOOR:

Deel dit artikel