Argentijns bankroet bedreigt eerlijke oplossing voor komende schuldencrisissen

argentinie geld 500pxbreed

Woensdagnacht moest Argentinië de handdoek werpen na een aanslepende strijd met een handvol Amerikaanse hedge funds. Een Amerikaanse rechter besliste dat het land 1,3 miljard dollar moet betalen aan de zogenaamde 'aasgierfondsen'. Het vonnis schept een gevaarlijk precedent voor komende schuldencrisissen.



De hedge funds kochten Argentijns schuldpapier op voor een prikje na het bankroet in 2001 en proberen meer dan 10 jaar later via juridische weg toch de volledige waarde van de obligaties te bekomen, goed voor een rendement van maar liefst 1600%. Dat is hen via een Amerikaanse rechter gelukt, Argentinië wordt verplicht om 1,3 miljard dollar te betalen aan de hedge funds.

Op zich is dat geen onoverkomelijk bedrag, maar het contract met de overige schuldeisers bepaalt dat Argentinië in dat geval ook de herschikte schuld volledig moet uitbetalen. Volgens schattingen van UNCTAD zou dat het land meer dan 120 miljard dollar kosten. Een onmogelijke zaak, vermits Argentinië slechts 20 miljard aan reserves heeft. Argentinië heeft dan ook het bankroet verkozen boven uitbetaling. Nochtans ging de Argentijnse overheid tot het uiterste om een akkoord te bereiken. Economieminister Kiciloff onderhandelde persoonlijk met de aasgierfondsen, wat het land steeds heeft geweigerd.

 

Een gevaarlijk precedent


Als lid van de G20 en na eerdere sympathiebetuigingen van een aantal bevriende regeringen, zal Argentinië deze klap wel te boven komen. Naar alle waarschijnlijkheid zal het land haar herschikte schulden willen blijven afbetalen. President Cristina Kirchner zei al dat 'een land maar failliet is als het niet betaalt en Argentinië heeft betaald'. Eén mogelijkheid is een herstructurering van de schuld in een rechtsgebied dat het gedrag van aasgierfondsen niet tolereert.

Toch schept het Argentijnse bankroet een gevaarlijk precedent. Indien landen gedwongen worden aasgierfondsen uit te betalen, is dat een bedreiging voor een billijke oplossing voor komende schuldencrisissen. Vaak zijn de armste landen daar het slachtoffer van. Volgens waarnemers zouden Grenada en Congo wel eens de volgende slachtoffers van aasgierfondsen kunnen worden. Schuldeisers zullen minder geneigd zijn in een vrijwillige herschikking mee te gaan als de harde juridische weg de meest winstgevende optie is. Rechtszekerheid voor de duizenden schuldeisers die wel mee in een herschikking meestappen moet dan ook primeren op de monsterwinsten van aasgierfondsen.

 

Internationale afspraken broodnodig


De overwinning van de aasgierfondsen maakt pijnlijk duidelijk dat internationale afspraken voor schuldherstructurering dringend nodig zijn. Die afspraken moeten garanderen dat schuldherschikking op een onafhankelijke manier gebeurt en de lasten en lusten eerlijk en transparant worden verdeeld. Dergelijk mechanisme moet tevens zorgen voor rechtszekerheid door herschikking bindend en afdwingbaar te maken voor alle betrokken partijen. Bovendien moeten er garanties komen dat schuldaflossing geen hypotheek legt op essentiële openbare dienstverlening en mensenrechten.

Eerder al pleitten internationale organisaties als UNCTAD, het internationaal vakverbond en zelfs het IMF voor nieuwe maatregelen. Het is belangrijk dat ook België zich achter die oproep schaart. De komende onderhandelingen rond financiering voor ontwikkeling na 2015 zijn een uitgelezen kans om stappen vooruit te zetten.

Jan Van de Poel
Beleidsmedewerker fiscaliteit en private sector
@Jan_vandepoel

 
Zie ook:

Deel dit artikel