Belgische banken moeten fossielvrij

Belgische banken investeren nog 40 miljard euro in fossiele brandstoffen. De nieuwe campagne van de Klimaatcoalitie - Bankroute - wil daar een eind aan maken. De coalitie, waar 11.11.11 deel van uitmaakt, vraagt BNP Paribas Fortis, Belfius, ING België en KBC om hun investeringen in lijn te brengen met de klimaatdoelstellingen van Parijs. Dat betekent op termijn geen investeringen meer in steenkool, olie en gas.

Koolstofzeepbel

Volgens een nieuwe studie van de Klimaatcoalitie investeren alle vier de Belgische grootbanken in fossiele brandstoffen, zij het in verschillende mate (zie figuur). De grootste bank maar ook veruit de grootste financier van fossiele brandstoffen is BNP Paribas Fortis (30,37 miljard euro) op ruime afstand gevolgd door ING (7,14 miljard euro). Ook KBC financiert fossiele brandstoffen via alle onderzochte kanalen (2,2 miljard euro). Voor Belfius werden enkel investeringen gevonden via Candriam (0,7 miljard euro), een vermogensbeheerder van de bank.

Naast de gevolgen voor het klimaat stellen de banken hun investeerders zo bloot aan financiële risico's. De waarde van bedrijven in de fossiele industrie is immers gebaseerd op de idee dat alle fossiele reserves kunnen verband worden. De klimaatdoelstellingen in het Akkoord van Parijs verhinderen dat, waardoor er een koolstofzeepbel ontstaat.

banken-BE-fossiel

Beleid onvoldoende

Nochtans hebben alle onderzochte banken een beleid rond fossiele brandstoffen, voornamelijk rond steenkool. Dat toont dat de banken hun verantwoordelijkheid inzien maar nog niet ver genoeg gaan. De banken moeten op dat elan verder werken en ook een afbouwscenario voor olie en gas uitwerken en dat beleid naleven.

Dat laatste blijkt nog vaak een pijnpunt. Zo heeft BNP Paribas wel een beleid rond controversiële teerzandolie, maar worden er toch belangrijke spelers in de Canadese teerzandolie-industrie gefinancierd. Hetzelfde geldt voor ING: sinds 2015 is er een steenkoolbeleid, maar de bank wil anno 2017 nog een nieuwe steenkoolcentrale in Indonesië financieren.

Regelgevend kader nodig

Ook de politiek heeft een rol te spelen. België heeft als belangrijkste aandeelhouder van BNP Paribas en enige aandeelhouder van Belfius een grote hefboom voor verandering binnen deze banken. Daarnaast heeft ons land ook eigen kapitaal, zoals de publieke pensioenfondsen, dat fossielvrij moet zijn in navolging van Ierland.

Maar er is ook regelgeving nodig, bijvoorbeeld om rapportering verplicht te maken. Zo is er een EU Richtlijn over niet-financiële rapportering. De Klimaatcoalitie en 11.11.11 pleiten er voor dat België die zo snel mogelijk omzet in nationale wetgeving. België kan ook verder gaan door klimaatspecifieke rapportering te verplichten. Dat is nu al het geval in Frankrijk, waar investeerders moeten rapporteren over de manier waarop klimaatverandering is opgenomen in hun investeringsbeleid.

Er is ook een stabiel investeringsklimaat voor hernieuwbare energie nodig om investeringen te heroriënteren. Dat vraagt een ambitieuze langetermijnvisie op de energietransitie.

Lien Vandamme
Beleidsmedewerker Klimaat en Natuurlijke Rijkdommen

Deel dit artikel