CETA ondertekend. Volgende etappe: het Europese Parlement

20161030-CETA-signing-ceremony

Gisteren (30 oktober) ondertekenden de EU en Canada het 'economische en handelsakkoord' CETA. Door het Waalse verzet gebeurde dat drie dagen later dan voorzien. Het debat over CETA verhuist nu naar het Europese Parlement. Het Europese middenveld dat in de afgelopen jaren tegen CETA geageerd heeft bereidt zich alvast voor op een uitgebreide campagne gericht op de Europese parlementsleden.

Uitgebreid akkoord

CETA gaat veel verder dan een puur handelsakkoord.

Het akkoord liberaliseert de handel in goederen en diensten, de investeringen en de overheidsaanbestedingen, het verstrengt de bescherming van de intellectuele eigendomsrechten, en bevat een heleboel regels voor de sanitaire en technische productnormen en de regelgevende samenwerking die bepaalt dat regelgeving zo weinig mogelijk handelsverstorend moet zijn.

Het bevestigt de gehechtheid aan internationale sociale en milieunormen, voorziet in een staat-tot-staat en een investeerder-staat geschillenregeling en in de oprichting van allerlei gezamenlijke comités om de uitvoering van CETA te verzekeren.

De uitvoering van het akkoord is gespreid over zeven jaar, de geldigheidsduur is onbeperkt.

Vanaf het ogenblik dat ook het Europese parlement CETA goedkeurt kan de voorlopige uitvoering ervan beginnen.

Voor het hoofdstuk over investeringsbescherming geldt dat niet. De uitvoering daarvan moet wachten tot (de parlementen van) alle lidstaten CETA hebben geratificeerd en dat kan jaren duren.

Een interpretatieve verklaring zonder veel betekenis

Om aan de bekommernissen van het middenveld tegemoet te komen, hebben Canada en de Europese Commissie - op vraag van Duitsland - een "interpretatieve" verklaring opgesteld.

Een eerste versie van die verklaring bereikte de lidstaten op 5 oktober. Ze werd meteen gelekt en oogstte veel kritiek. Hoewel het mogelijk is om via een gezamenlijke verklaring zaken toe te voegen of de reikwijdte van bepalingen te beperken, verandert de voorgestelde "interpretatieve verklaring" in weze niets aan CETA.

Bijkomende éénzijdige verklaringen

Als gevolg van de aanhoudende kritiek hebben zowel de lidstaten als de Commissie 'eenzijdige verklaringen' opgesteld met een aantal reserves. Die bundel is uiteindelijk 37 pagina's dik geworden en bevat verklaringen van de Raad, de Commissie, Ierland, Groot Brittannië, Hongarije, Portugal, Griekenland, Duitsland, Oostenrijk, Polen, Slovenië, Bulgarije en België. Dit toont meteen aan dat niet alleen Frans- en Duitstalig België met vragen zat.

Een aantal van deze verklaringen, waaronder de Belgische verklaring van donderdag 27 oktober, zijn redelijk sterk. Een belangrijke beperking is dat ze enkel de auteur van de verklaring bindt, vandaar 'éénzijdige verklaring'. Bij een geschil of een verschil in interpretatie van CETA tussen de EU en Canada zal het dus de tekst van CETA zelf zijn die zal doorwegen.

Wat met de 'investeerder-staat geschillenregeling'?

De sterkste verklaringen hebben betrekking op de impact van een verwerping van CETA in één van de lidstaten. Er bestond onduidelijkheid over wat er zou gebeuren als één van de regionale of nationale parlementen CETA zou verwerpen. Het is nu duidelijk dat heel CETA komt te vervallen en dat de Europese Commissie daartoe de nodige stappen moet nemen.

Ook de regeling voor geschillen tussen investeerders en staten is een belangrijk element. Zolang het Duits Grondwettelijk Hof zich niet ten gronde heeft uitgesproken over de arbitrageregeling in CETA zal de Europese Commissie geen bindende interpretaties van CETA aannemen en zal ze CETA niet amenderen.

Dit betekent de facto dat er de volgende twee jaar niets aan CETA zal veranderen. Nochtans heeft de Commissie ook beloofd dat ze CETA zal amenderen om de beroepsinstantie van de investeerder-staat geschillenregeling te verbeteren. Dat zal dus niet voor 2019 zijn.

Ratificatie niet voor morgen

Vier Belgische deelstaatregeringen hebben echter beloofd dat ze CETA niet zullen ratificeren als de investeerder-staat geschillenregeling ongewijzigd blijft. Bovendien willen ze de wijzigingen eerst voorleggen aan het Europese Hof van Justitie. Dat zal dan wellicht niet voor 2021 zijn.

Voor die datum zal de investeerder-staat geschillenregeling dus niet in werking kunnen treden. Wellicht zal het nog later zijn dat die datum vermits ratificatie door 38 verschillende parlementen in de EU een aantal jaren in beslag kan nemen.

Meer informatie over de investeerder-staat geschillenregeling

Europees Parlement aan zet

Nu CETA ondertekend is verhuist het debat in eerste instantie naar het Europese Parlement dat het akkoord moet goedkeuren.

Voor 11.11.11 ligt de focus op de investeringsbescherming, de investeerder-staat geschillenregeling en de impact van CETA op de democratische besluitvorming en regelgeving. Handelsakkoorden moeten voldoende ruimte laten om democratische keuzes te maken op vlak van gezondheid, milieu en sociaal beleid. We hopen dat ook de europarlementsleden die toetssteen als leidraad nemen.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels