Daraya bloedt. Wat doet de internationale gemeenschap?

Verschillende lokale activisten deelden via sociale media foto’s van burgers die op begraafplaatsen een laatste keer hun gedode familie en vrienden gingen groeten.

Ongeveer 8.000 Syriërs verlieten afgelopen weekend Daraya, een voorstad van de Syrische hoofdstad Damascus die al sinds 2012 belegerd wordt door het Syrische Assadregime. De gedwongen evacuatie is een belangrijke symbolische overwinning voor het regime, dat via een “surrender or starve” belegeringsstrategie hele gebieden tot overgave wil dwingen.

Het Syrische regime en het lokale bestuur in Daraya bereikten op 21 augustus een overeenkomst over de evacuatie. Dit gebeurde zonder betrokkenheid van de VN of de Rode Halve Maan, en uit pure noodzaak.

Als we niet vertrekken, zal het regime ze allemaal vermoorden, alle burgers’, vertelde een lokale strijder aan de New York Times. Verschillende lokale activisten deelden via sociale media hartverscheurende foto’s van burgers die op begraafplaatsen een laatste keer hun gedode familie en vrienden gingen groeten, wetende dat ze wellicht nooit meer kunnen terugkomen naar Daraya.

Waarnemers waarschuwen er ondertussen voor dat geëvacueerde inwoners gearresteerd kunnen worden, of verplicht worden om voor het Syrische leger te vechten, zoals het geval was bij eerdere gevallen van gedwongen overgave. Ook de Verenigde Naties tonen zich hierover bezorgd.

“Geef je over of verhonger”

Daraya werd sinds november 2012 belegerd en voortdurend bestookt door het Syrische regime. De inwoners hadden sindsdien nauwelijks toegang tot voedsel, medische hulp, drinkbaar water en andere basisvoorzieningen. Meer dan 9.000 vatenbommen werden de afgelopen vier jaar afgevuurd.

Begin dit jaar werd de laatst overgebleven smokkelroute afgesneden door pro-regime troepen. Begin juni 2016 bereikte een humanitair VN-konvooi de buitenwijk voor de eerste keer in vier jaar. Het konvooi bevatte voedsel voor slechts één maand, en werd onmiddellijk gevolgd door een reeks bombardementen met vatenbommen door het Syrische leger.

De buitenwijk van Damascus werd sindsdien genadeloos onder vuur genomen. De afgelopen twee maanden werden ze door het Syrische regime bestookt met vatenbommen, brandbommen en grond-tot-grondraketten. De laatst overgebleven landbouwgronden en ziekenhuizen werden systematisch geviseerd. Tientallen burgers kwamen om het leven, honderden burgers raakten gewond.

Een aantal vrouwelijke inwoners van Daraya omschreven op 22 augustus de dramatische toestand in de stad in een open brief. ‘Er is nauwelijks voedsel, mensen moeten vervallen medicijnen innemen. Als de hulp niet snel arriveert zullen mensen opnieuw dreigen te verhongeren’, vertelde een lokale activist uit Daraya in juli 2016 aan 11.11.11.

Hoofdstad van de vreedzame revolutie

De overgave van Daraya heeft een belangrijke symbolische betekenis. Daraya was één van de eerste Syrische steden die in opstand kwam tegen het brutale regime van de Syrische president Assad. Het werd gezien als de hoofdstad van het vreedzame verzet tegen het regime.

In 2011 werd een local coordination committee opgericht om de vreedzame protesten te coördineren. Daraya werd beroemd toen vreedzame demonstranten tijdens protesten rozen en water uitdeelden aan soldaten van het regime. ‘Daraya is an iconic town for Syrian revolutionaries. It’s been a centre for the development of the thought and practice of non-violent resistance and has inspired civil disobedience across the country’, stelt Leila al-Shami, auteur van het uitstekende “Burning Country: Syrians in Revolution and War”.

De overgave van Daraya heeft een belangrijke symbolische betekenis. Daraya was één van de eerste Syrische steden die in opstand kwam tegen het brutale regime van de Syrische president Assad. Het werd gezien als de hoofdstad van het vreedzame verzet tegen het regime.

Lokale activisten richtten een verzetskrant (“Einab Baladi”) en bibliotheek op, terwijl Daraya ook één van de best functionerende lokale raden had nadat het regime eind 2012 uit de stad was verdreven. De lokale raad organiseerde voedselbedelingen, lokale landbouw en een medisch centrum. De lokale eenheden van het Vrije Syrische Leger (FSA) plaatsten zichzelf onder controle van de lokale raad.

syria darya

De vreedzame protesten werden echter beantwoord met brutale repressie. Demonstranten werden massaal opgepakt en gemarteld. In augustus 2012 richtten pro-regime milities een bloedbad aan waarbij volgens lokale bronnen 400 inwoners werden geëxecuteerd. Eén van de bekendste vreedzame activisten was Ghiyath Matar, die door zijn vreedzaam protest de bijnaam “Little Gandhi” kreeg. Hij werd in september 2011 opgepakt. Zijn gemartelde lichaam werd enkele dagen later bezorgd aan zijn familie.

Ondanks alle geweld en gruwel bleven de inwoners ook de afgelopen maanden nog vreedzaam op straat komen.

Wereld blijft stil

De gedwongen overgave van Daraya kan een belangrijk keerpunt zijn in de Syrische oorlog. Enerzijds is er een enorme symbolische impact: Daraya was de hoofdstad van het vreedzame verzet, en een zeldzaam voorbeeld waar militaire groepen (het FSA) zich onder civiele controle plaatsten.

Anderzijds is er een belangrijke militair-strategische impact: het Assadregime zal volharden in zijn “surrender or starve” strategie van belegering en gedwongen overgave, met alle dramatische gevolgen van dien voor de andere belegerde Syrische gebieden.

Het regime zal bovendien nog minder de noodzaak voelen om plaats te nemen aan de onderhandelingstafel in Genève.

Daraya is dus allesbehalve een voorbeeld van het “doorbreken van de belegeringen”, zoals verschillende Vlaamse media het afgelopen weekend suggereerden. Niet de belegering van Daraya is doorbroken: enkel de stad zelf is gebroken.

‘Niet de belegering van Daraya is doorbroken: enkel de stad zelf is gebroken’

Internationale druk is nodig

De enige manier om de belegering van Syrische gebieden effectief te doorbreken is meer internationale druk op alle partijen die gebieden belegeren, in het bijzonder op het Syrische regime. Deze laatste is immers verantwoordelijk voor de overgrote meerderheid van belegeringen.

Als humanitaire landkonvooien de toegang tot belegerde gebieden ontzegd wordt, moet de internationale gemeenschap overgaan tot luchtdroppingen en luchtbruggen van humanitaire hulp. Dit in overeenstemming met het communiqué van de International Syria Support Group (ISSG) van 17 mei 2016, dat tot nog toe dode letter bleef.

Luchtdroppingen en luchtbruggen mogen bovendien niet afhankelijk worden gemaakt van toestemming van het Syrische regime: de ISSG-oproep kwam er juist om de gebrekkige medewerking van de Syrische regering in humanitaire landtoegang te omzeilen. Ze moeten indien nodig uitgevoerd worden in alle belegerde gebieden, niet enkel in de 18 gebieden die officieel erkend zijn als “belegerd” door de VN.

België en de Europese Unie moeten daarnaast ook hun volle gewicht gooien achter de VN-oproep voor humanitaire pauzes van minstens 48 uur in Aleppo, in afwachting van een breder nationaal staakt-het-vuren. Om dit laatste mogelijk te maken, moeten ze eindelijk ook de ontplooiing van VN-blauwhelmen onderzoeken om een duurzaam staakt-het-vuren en humanitaire hulpverlening op het terrein te verzekeren.

Willem Staes
Beleidsmedewerker Midden-Oosten

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels