Laos: Rijstparadijs onder druk

oxfam paarse rijst

Laos wordt met recht en rede door het Rice Research Institute (IRRI) omschreven als een paradijs voor rijstverzamelaars. Haar rijke diversiteit omvat niet minder dan 4000 variëteiten. Geen wonder dat het Aziatische land de aandacht getrokken heeft van 'bioprospectors' die op zoek gaan naar nieuwe toepassingen voor bestaande gewassen. Maar er dreigt slecht nieuws.

De toetreding van Laos tot de Wereldhandelsorganisatie en meer bepaald het gebruik van gepatenteerde zaden, dreigt een ernstige impact te hebben op de biodiversiteit in Laos, en in het bijzonder op die van de rijstsoorten.

Diversiteit

Landbouw is de belangrijkste bron van voedsel en inkomen voor 84% van de bevolking en rijst is hierin het belangrijkste gewas. Deze boeren zijn sterk afhankelijk van de regen, want maar 12% van de rijst wordt geïrrigeerd.

Boeren telen van oudsher verschillende variëteiten op hun veld. Zo beperken ze het risico op een mislukte oogst: als de ene variëteit aangetast wordt door een ziekte, doet een andere het net goed, als de ene soort door te veel of te weinig regen niet goed groeit, gaat het bij een andere soort wel beter. Overstromingen, droogte en plagen zullen altijd maar een deel van de rijst verwoesten. Het telen van meerdere variëteiten op de velden is bijgevolg een oud en natuurlijk middel om met klimaatgrillen om te gaan en helpt het effect van klimaatsveranderingen te beperken.

Met het telen van verschillende variëteiten beantwoorden de boeren ook aan de vraag van de consument en aan de spreiding van het werk door de verschillende oogstmomenten.

De introductie van nieuwe hoogproductieve hybridezaden betekent niet alleen de teloorgang van de rijke diversiteit aan rijstsoorten, de boeren geven ook een makkelijke en goedkope manier op om met klimaatgrillen en ziektes of plagen om te gaan. Bovendien vereisen deze hoogproductieve zaden vaak veel meer meststoffen, wat voor boeren een veel hogere kost betekent.

Oxfam-Wereldwinkels in Laos

rijstportretMomenteel telen de Laotiaanse producenten die rijst leveren aan Oxfam niet de populairste of de meest bekende rijstvariëteiten, maar bieden zij een extreem rijk palet aan rijstsoorten aan.

Ons werk in Laos helpt de boeren sterk te staan, zodat ze niet ten prooi vallen aan de snelle winst die de populaire rijstsoorten hen voorspiegelen. Zij kunnen met hun genetisch rijke rijst perfect opboksen tegen de dominante internationale marktspelers die de diversiteit van de rijst verengen.

Op de Laotiaanse markt variëren de rijstkleuren van zwart tot paars, rood en wit. De rijst wordt geselecteerd op het aroma en de soorten worden benoemd volgens hun agronomische eigenschappen, hun aroma of hun uitzicht.

Veel namen spreken dan ook tot de verbeelding: "early aroma from heaven" (Do intok), "broken jaw rice" (Khao khang lout hak), "rice which forgets water" (Khao leum nam), "rice protected from the wind" (Khao pan lom), and "rice that wins against weeds" (Khao phe nya).

De paarse rijst die je in de Oxfam-Wereldwinkels vindt, is een mix van de drie meest gekende rijstsoorten van Laos: lokale jasmijnrijst, kleefrijst en zwarte rijst. Elke rijstsoort heeft zijn rol in het diversiteitsverhaal. Zo heeft de zwarte rijst weliswaar een lage opbrengst, maar is hij wel resistent voor verschillende ziektes en doorstaat hij hevige regenval. De kleefrijst, die ook goed tegen zware regen kan, is dan weer resistent voor andere plagen. De jasmijnrijst kan lange droogteperiodes overbruggen en heeft een grote opbrengst.

Oxfam-Wereldwinkels DOOR:

Lees meer op:

Deel dit artikel