Mensenrechten in vrije val: De vuile schoonmaakoperatie van Duterte

filipijnen duterte portret

Op 9 mei verkozen de Filipijnen met een grote meerderheid Duterte als president. Zowel voor als na de verkiezingen deed hij al geregeld stof opwaaien met controversiële uitspraken. Eind juli sprak hij voor het eerst de natie toe als president van de Filipijnen. 11.11.11 luisterde mee.

In zijn State of the Nation-toespraak herhaalde Duterte een aantal belangrijke punten die hem tijdens zijn verkiezingscampagne naar de overwinning loodsten: een snoeiharde aanpak van de (drugs)criminaliteit, de gewapende groepen rond de tafel krijgen en een betere bescherming van mens en milieu tegen de impact van mijnbouwprojecten. Er is verandering op til, zoveel is duidelijk, maar het toenemend geweld baart zorgen.

Vogelvrij

Tijdens zijn campagne beloofde Duterte om de drugswereld hard aan te pakken. Sinds de verkiezingen begin mei zijn al 770 personen die gelinkt werden aan drugszaken vermoord, en het aantal blijft stijgen. Meer dan 100.000 druggebruikers of -dealers gaven zich aan bij de autoriteiten. Deze harde aanpak lijkt de goedkeuring van het publiek weg te dragen. Volgens een recente peiling is 91% van de bevolking tevreden met het beleid van de president. Maar de grote schoonmaakoperatie doet iedereen die bekommerd is om mensenrechten en gelijkheid huiveren.

Er zijn naar schatting drie miljoen druggebruikers in de Filipijnen en het woordgebruik van de president laat uitschijnen dat zij vogelvrij verklaard zijn. Met uitspraken als “do not destroy my country or I will kill you” mogen zij vrezen voor standrechtelijke executies of de doodstraf. Zowat alle 11.11.11-partners hebben zich aangesloten bij de ’Citizen’s Council for Human Rights’, een breed platform van burgers en activisten dat Duterte verantwoordelijk wil houden voor al zijn daden die indruisen tegen de mensenrechten.

Volgens een recente peiling is 91% van de bevolking tevreden met het beleid van de president. Maar de grote schoonmaakoperatie doet iedereen die bekommerd is om mensenrechten en gelijkheid huiveren.

Duterte schrikt er niet voor terug om kritische politici de mond te snoeren door hen publiekelijk aan te vallen. Nadat hij de nationale Mensenrechtencommissie “geldverspilling” noemde en haar voorzitter een “idioot”, richtte hij zijn pijlen op de VN. Toen Ban Ki-moon hem veroordeelde omdat hij het “onwettelijk doden van mensen goedkeurde”, barste Duterte los in een scheldtirade. De VN bestempelde hij daarin als machteloos omdat ze er niet in slaagt honger, oorlog en terrorisme op te lossen. “Als je zaken wil oplossen, kunnen er slachtoffers vallen”, herhaalde hij.

De bezorgdheid groeit. Een breed platform van bezorgde burgers en organisaties vraagt Duterte om de mensenrechten te respecteren.

Vredesduif

In deze context lijkt het bijna medeplichtig om ook op enkele positieve punten te wijzen. Zonder ongelukken gaan binnenkort de vredesonderhandelingen met de communistische rebellengroep NPA en met de Moro-rebellen van start. Duterte wil na zes jaar presidentschap de geschiedenis ingaan als een vredestichter. Voor de onderhandelingen met de NPA staan de sterren vrij gunstig, maar lukt dit ook met de Moro in Mindanao? Zullen die tevreden zijn met meer autonomie, maar zonder onafhankelijkheid? En wat met terreurgroep Abu Sayaf? Die heeft zich de laatste jaren verrijkt met plunderingen en ontvoeringen en lijkt niet bereid om te onderhandelen.

Hoop

De naam van één minister kwam in zijn toespraak een paar keer terug, die van Gina Lopez. Zij leidt sinds kort het Departement voor Milieu en Natuurlijke Rijkdommen. Daarmee gaf Duterte aan volledig achter haar beleid te staan, dat het milieu laat primeren boven de ontginning van de rijkdommen.

Lopez heeft al lang nauwe contacten met 11.11.11-partners die kritisch kijken naar de mijnsector, zoals de alliantie tegen mijnbouw ATM. Jaybee Garganera van ATM klinkt alvast positief over de eerste beleidsdaden van Lopez: “ATM verwelkomt de door Lopez aangekondigde audit van alle mijnbouwconcessies, het moratorium op nieuwe concessies, en haar uitspraak dat ze voorstander is van een nieuwe mijnbouwwet”.

Clean coal

Het valt echter nog af te wachten of Lopez en Duterte op één lijn zitten inzake energiebeleid. De president liet verstaan dat er volgens hem geen goedkoop alternatief is voor ‘hypermoderne’ steenkoolcentrales om de eigen industrie uit te bouwen. Daarmee gaat hij lijnrecht in tegen de afspraken van de klimaattop in Parijs, en tegen de standpunten van onze klimaatpartners. Die moeten hun president nu op andere gedachten zien te brengen. Ian Rivera van klimaatbeweging PMCJ: “De Filipijnen zijn heel kwetsbaar voor klimaatverandering, dus als de president zijn burgers een veiligere toekomst wil garanderen, zal hij moeten investeren in propere energie.”

Kris Vanslambrouck
Inhoudelijk medewerker partnerwerking Azië

11.11.11 DOOR:

Pagina11

Dit artikel verscheen in Pagina11, het gratis blad van de 11.11.11-vrijwilliger. 

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels