Deze week in de actualiteit

De campagne voor de komende verkiezingen begint stilaan op gang te komen. Een overzicht van het belangrijkste nieuws deze week in pre-electoraal Congo.


1. UDPS beschuldigt PPRD (te laat) van valsspelen met kandidatenlijsten

Bij het bekendmaken van de voorlopige kandidatenlijsten voor de parlementsverkiezingen (voorzien op 28 november) bleek dat sommige partijen lijsten indienden met meer kandidaten dan het aantal te bedelen zetels. Dit is in strijd met artikel 22 van de Kieswet, dat deze lijsten onontvankelijk verklaart. Toch aanvaardde de Kiescommissie lijsten van onder meer de PPRD met een te hoog aantal kandidaten.

De UDPS diende dan ook een klacht in bij het Hooggerechtshof om deze lijsten ongeldig te laten verklaren. Andere oppositiepartijen, waaronder de UDPS zelf, zouden eveneens lijsten met teveel kandidaten ingediend hebben.

De Kiescommissie, wiens reputatie en geloofwaardigheid evenzeer het onderwerp uitmaken van deze rechtszaak als de eigenlijke feiten, stelde in vraag of het Hooggerechtshof wel bevoegd is om lijsten ongeldig te verklaren en greep de kans dus niet om de eigen naam te zuiveren van elk vermoeden van opzet. De PPRD eiste van de UDPS aan te geven welke kandidaten overtallig zijn en voerde aan dat de zaak werd aangespannen buiten de gestelde termijn van vier dagen na publicatie van de voorlopige kandidatenlijsten.

Op woensdag 5 oktober bevestigde het Hooggerechtshof deze argumentatie en verklaarde de klacht van de UDPS onontvankelijk, wegens het niet-respecteren van de gestelde termijn. De UDPS interpreteert de termijn van 4 dagen anders, en betwist dat de zaak te laat kwam. Over de feiten sprak het Hof zich niet uit.

2. De vorderingen van de Hoge Raad voor de Audiovisuele Sector en Communicatie (CSAC)

president_cascLe président du Csac, Abbé Jean Bosco Bahala Okw' Ibale, lors d'un point de presse le 28/09/2011 à Kinshasa.
© Radio Okapi/ Ph. John Bompengo

De Hoge Raad voor de Audiovisuele Sector en Communicatie (CSAC) is een van de belangrijke instellingen dat de verkiezingen in goede banen zou moeten leiden, met als hoofdopdracht om te waken over de persvrijheid en de bescherming van de media, de naleving door journalisten van de deontologische code, en de gelijke toegang tot de media voor alle politieke partijen en verenigingen. De CSAC werd in het leven geroepen ter vervanging van de Haute Autorité des Medias (HAM), het orgaan dat tijdens de transitie de controle op de media uitoefende. In de aanloop naar de verkiezingen moet de nieuwe Hoge Raad er ook op toezien dat de media zich correct gedragen.

Het uitblijven van de inwerkingtreding van de CSAC deed de vraag rijzen of zo'n recent opgericht orgaan wel operationeel zou kunnen zijn tegen het begin van de electorale campagne op 28 oktober. De 15 leden van de CSAC werden uiteindelijk half augustus door president Kabila benoemd, slechts 14 weken voor de verkiezingen. Eind september benoemden deze leden hun definitief bureau. Dominee Jean Bosco Bahala werd aangewezen als voorzitter, Alain Nkoy als vice-voorzitter.

Op 28 september presenteerde de CSAC zijn richtlijnen voor de electorale campagne in de media. Deze richtlijnen werden uitgewerkt in samenwerking met de Kiescommissie. Het document bestaat uit 61 artikels die onder andere gaan over deontologie, de verantwoordelijkheden van de media, de verdeling van de uitzendtijd voor verschillende kandidaten en de sancties die de Raad kan opleggen bij overtredingen.

Afgelopen dinsdag zat CASC-voorzitter Jean Bosco Bahala samen met Roger Meece, het hoofd van de Monusco. Hij onthulde er de prioriteiten van de Raad: infrastructuur, de verspreiding van de richtlijnen voor de electorale campagne en het installeren van provinciale afdelingen. Meece verzekerde de CSAC van de steun van de Monusco.

De electorale campagne duurt officieel van 28 oktober tot 26 november. Voor deze periode campagne voeren is verboden, en het is dus aan de CSAC om te reageren op de tekenen van pre-electorale campagne die momenteel in Congo en dan vooral in Kinshasa opduiken. ( zie Presidentskandidaten zitten niet stil 6/10/2011)

3. Controverse rond rapport van Belgisch bedrijf Zetes

Een rapport van het Belgische bedrijf Zetes veroorzaakte afgelopen weken ophef in Congo. Dit bedrijf leverde in opdracht van de Congolese overheid het materiaal, de software en de technische bijstand voor de kiezersregistratie. Het (vertrouwelijke) rapport dateert al van begin augustus maar de inhoud werd nu opgepikt.

In dit rapport staan de resultaten van de steekproeven die Zetes uitvoerde om na te gaan hoeveel 'dubbels' (kiezers die meermaals in het systeem voorkomen) er in het bestand zitten. Dit zouden er veel meer te zijn dan de kiescommissie eerder bekendmaakte. Volgens deze laatste werden er 119.000 dubbele registraties vastgesteld, het Zetes-rapport spreekt van honderduizenden.

We verwezen vorige week reeds naar een opinie-artikel over het rapport en de dubbels, waarin de audit van het kiezersbestand als noodzakelijk antwoord naar voren wordt geschoven.( Zie De Congolese oppositie heeft twijfels over de betrouwbaarheid van het kiezersbestand 30/09/2011).

Ondertussen reageerde ook Zetes zelf op het uitlekken van het rapport, met name op het blogbericht dat Jason Stearns aan de zaak wijdde. In zijn reactie betreurt Fabien Marie, de directeur van Zetes, de 'politisering' van de bewuste informatie. Hij voert aan dat het onmogelijk is om grootschalig te frauderen aan de hand van een database, omdat de fraudeur steeds te identificeren zal zijn, en omdat het logistiek zeer moeilijk is om genoeg niet-detecteerbare fraude te plegen zodat het een reële impact zou hebben. Het totale percentage dubbels is volgens hem min of meer constant, in om het even welk land, namelijk een 0.5% van de totale bevolking.

Marie bevestigt dat er fouten in het bestand werden vastgesteld, maar dat deze niet onoverkomelijk zijn, en dat het 'opkuisen' ervan geen groot probleem moet vormen.

Of deze verklaring voldoende is om de op gang gebrachte geruchtenstroom de kop in te drukken is allesbehalve zeker. De openbaarmaking van het volledige rapport zou minstens zo effectief kunnen blijken...

4.Tiental gewonden na confrontaties tussen UDPS en politie

confrontatie_politie_udpsLa police disperse les manifestants le 1/9/2011 à Kinshasa, lors d'une marche des opposants.
© Okapi/ Ph. John Bompengo

Er werd gisteren, op 6 oktober, weer betoogd in Kinshasa. De UDPS had zijn aanhangers eens te meer opgeroepen de straat op te komen om van de CENI transparantie en volledige toegang tot het kiezersbestand te eisen.

Bij aanvaringen tussen de demonstranten en agenten van de Groupe Mobile d'Intervention vielen een tiental gewonden. De politie vuurde in de lucht om de betogers uit elkaar te jagen, met echte kogels, aldus Shabani, secretaris-generaal van de UDPS. De politie zette ook traangas in. De Congolese krant "Le Potentiel" sprak ook van één dode, maar dit bericht wordt nergens anders bevestigd.

Een week eerder, donderdag 29 september, kwam de politie ook tussenbeide toen demonstranten van de UDPS dreigden te botsen met aanhangers van de PPRD, die op hetzelfde moment een betoging hielden. Toen werd ook een journalist van France Télévision-Radio France d'Outre mer afgetuigd door demonstranten die volgens getuigen gekleed waren in de kleuren van de PPRD.

De UDPS verklaarde de repressie van de politie te betreuren en kondigde meteen aan volgende donderdag opnieuw te demonstreren om de CENI tot medewerking te dwingen.

Deel dit artikel