En maar incasseren… Arbeids- en aankooppraktijken van distributiegiganten

De internationale Schone Kleren Campagne maakte op 10 februari een rapport bekend over de arbeidsomstandigheden waaronder de kleding van vijf van de grootste distributeurs ter wereld (Carrefour, Aldi, Lidl, Walmart en Tesco) wordt geproduceerd. Het is gebaseerd op een onderzoek in 2008 bij 440 werknemers uit 30 fabrieken in Thailand, Bangladesh, India, en Sri Lanka. Met een ludieke actie wou de campagne het rapport overhandigen aan Aldi in Sint-Kruis Brugge. De gerant wou het rapport in ontvangst nemen maar was niet bereid om de actievoerders en pers te woord te staan.

Gigantische schaalgrootte
De omzet van de distributiegiganten is enorm. Bijv. veel groter dan die van de twee grootste kledingspecialisten. En per jaar groter dan het BNP van veel landen waar ze actief zijn of waar ze inkopen.

Naarmate de verkoopsactiviteiten van de giganten groeien, worden ook hun bevoorradingsketens waarin ze de producten aankopen, groter. Schaalgrootte brengt voor hen schaalvoordelen met zich mee, die de distributeurs helpen de kosten te drukken, ook omdat ze als grote inkopers almaar meer macht over de leveranciers krijgen.

Verantwoordelijkheid
Door hun enorme grootte hebben de distributiegiganten een enorme verantwoordelijkheid. Alle vijf de giganten uit het rapport hebben zich aangesloten bij initiatieven die beweren dat ze de deelnemende bedrijven helpen de arbeidsrechten in hun bevoorradingsketens te beschermen. Men blijkt echter in de praktijk al te gemakkelijk te kunnen wegkomen – vaak met het stilzwijgend akkoord van het eigen lokale personeel van de giganten. Het resultaat tot nu toe is: bitter weinig impact op de arbeidsvoorwaarden.

Tegenstrijdigheid
De distributiegiganten hanteren inkooppraktijken om van hun leveranciers de hoogste flexibiliteit en de laagste prijzen te bekomen. Tezelfdertijd beweren ze dat hun gedragscodes zorgen voor goede arbeidsomstandigheden bij de leveranciers. Maar er bestaat vaak een tegenstrijdigheid tussen die twee: hun aankooppraktijken leggen immers druk op die ongunstig is voor de arbeid(st)ers. Zo worden bestellingen veelal onrechtstreeks geplaatst via importeurs, die de arbeidsomstandigheden niet controleren. Omgekeerde biedingen (voor de goedkoopste productieprijs) op het internet verplichten de leveranciers om voor elke bestelling wereldwijd met elkaar te concurreren, zodat de prijzen steeds maar dalen. Die lagere prijzen worden op de arbeid(st)ers afgewenteld in de vorm van lagere lonen, verplicht onbetaald overwerk en een groter beroep op goedkope uitzendarbeid. Vanonder de druk door de tegengestelde eisen van enerzijds goede arbeidsomstandigheden en anderzijds vluggere, goedkope productie, probeert men te ontsnappen door bedrog te plegen tijdens de controle op de codetoepassing (vervalste werkkaarten en loonbriefjes, arbeiders die gedwongen werden te liegen tegen inspecteurs,…). Ten slotte dwingen de giganten met hun schaalgrootte en prijsbrekeraanpak ook de andere kleinhandelaars hun prijzen te verlagen en zich agressiever op te stellen tegenover hun leveranciers; en die moeten de lagere prijzen aanvaarden als ze willen overleven.

Rapport en campagne
“En maar incasseren… Arbeids- en aankooppraktijken van distributiegiganten” is de vertaalde en ingekorte versie van het rapport “Cashing In: Giant Retailers, Purchasing Practices,and Working Conditions in the Garment Industry”, geschreven door Martin Hearson voor de Clean Clothes Campaign. Beide versies kunt u vinden op: www.schonekleren.be.

De Schone Kleren Campagne vraagt dat Aldi, Lidl, Carrefour… hun verantwoordelijkheid opnemen voor de arbeidsrechten van de werknemers die hun producten maken en die in hun winkels werken.
Schone Kleren (SKC) DOOR:

Deel dit artikel