EPA's: West Afrikaanse regionale integratie onder druk

stop-EPA-Nairobi-jan-2007

De zogenaamde Economische Partnerschapsakkoorden (EPA's), handelsakkoorden tussen de EU en de landen uit de Caraïben, Afrika en de Stille Oceaan (ACP-landen), blijven voor problemen zorgen. Deze zomer dwong de Europese Commissie individuele landen tot ratificatie van hun EPA. Het Europees Parlement debatteert deze donderdag 13 oktober over de interim EPA met Ghana. 11.11.11 roept de parlementsleden op om dit akkoord niet te stemmen.

"Instrumenten voor ontwikkeling" behoeven geen druk

Het associatieakkoord tussen de ACP-landen en de EU van 2000 (het zogenaamde Cotonou-akkoord) bepaalde dat de EPA's moesten bijdragen tot de duurzame ontwikkeling en regionale integratie van de ACP-landen met respect voor hun politieke keuzes. De onderhandelingen voor 6 regionale EPA's begonnen in 2004 en slepen al jaren aan. Ondertussen heeft de Europese Commissie al drie maal gedreigd om de voordelige markttoegang van ACP-landen in te trekken als ze EPA's niet aanvaarden. Dergelijk druk kan alleen maar betekenen dat de ACP-landen niet erg overtuigd zijn dat de EPA's beantwoorden aan de eerder vernoemde doelstellingen van het Cotonou-akkoord.

Processie van Echternach?

Op de voorziene einddatum van de onderhandelingen, eind 2007, waren de EPA-onderhandelingen in de meeste ACP-regio's nog niet veel opgeschoten. Onder dreiging van het verlies van markttoegang aanvaardden Ghana en Ivoorkust dan maar voorlopige bilaterale "interim EPA's". In de jaren die volgden strompelden de regionale onderhandelingen verder. Een tweede ultimatum van de EU in 2014 dwong West-Afrika tot de aanname van een regionale West-Afrikaanse EPA die de bilaterale interim EPA's van 2007 moest vervangen. Meteen gooide de Europese Commissie er een derde ultimatum tegen aan. Binnen de twee jaar moest de regionale EPA geratificeerd zijn. Maar de interne consultaties in het grootste West-Afrikaanse land Nigeria zijn nog niet afgerond, en ook Mauritanië en Gambia aarzelen. Om het verlies aan handelspreferenties te vermijden hebben Ghana en Ivoorkust deze zomer dat toch maar hun oude en achterhaalde interim EPA's geratificeerd.

Regionale integratie op het spel

Als de interim EPA's in werking treden dan ligt de West-Afrikaanse regionale integratie aan diggelen. Sinds 1 januari 2015 heeft West-Afrika een douane unie met gemeenschappelijke invoertarieven. De interim EPA's bepalen dat Ghana en Ivoorkust die tarieven geleidelijk moeten schrappen voor Europese invoer. Daardoor ontstaat een bres in de douane-unie zodat de andere West-Afrikaanse landen hun grenzen met Ghana en Ivoorkust moeten sluiten. De Europese Commissie speelt hoog spel. Ze had de regio rustig meer tijd kunnen gunnen. Tenslotte hebben nog maar de helft van de EU landen de Caraïbische EPA geratificeerd die 8 jaar geleden werd ondertekend.

11.11.11 roept het Europese Parlement op om de Ghanese interim EPA niet te stemmen, maar om de stemming uit te stellen om de impact ervan te onderzoeken en tegelijk de regio meer tijd te gunnen om de zaken uit te klaren.

Marc Maes
Beleidsmedewerker handel/Secretariaat Adviesraad voor Beleidscoherentie ten gunste van ontwikkeling (ABCO)

Deel dit artikel