Europees akkoord conflictertsen definitief rond. Implementatie wordt cruciaal

Nadat het Europese Parlement en de Europese Raad in juni van dit jaar een principeakkoord bereikten over het aan banden leggen van conflictertsen, bereikten ze op 22 november ook een akkoord over de praktische uitvoering ervan.

De Europese importeurs van ertsen en metalen worden verplicht om de oorsprong van ertsen uit conflictgebieden te controleren, meer bepaald voor goud, tantalium, wolfram en tin. Dat is een belangrijke stap vooruit in de strijd tegen de financiering van geweld.

De nieuwe wetgeving zal ongetwijfeld het aandeel 'conflictertsen' op de Europese markt doen dalen. Minstens 95% van de hogervermelde ingevoerde ertsen en metalen zal aan 'passende zorgvuldigheid' onderworpen moeten worden. Daardoor wordt het risico dat dergelijke metalen conflicten of mensenrechtenschendingen mee financieren tot een minimum herleid.

Maar er moet nog veel gebeuren om de nieuwe regelgeving effectief toegepast te krijgen. Zo moet de Europese Commissie nog criteria en procedures opstellen, onder andere voor voor de officiële erkenning van gezamenlijke certificatiemechanismen (supply chain due diligence schemes) die importeurs van ertsen op eigen initiatief opzetten. Ze moet ook nog richtlijnen uitwerken voor de specifieke rapportering door grote industriële finale gebruikers van ertsen en metalen, in het kader van de wetgeving betreffende niet-financiële rapportering. En vermits de controle op de toepassing van de regelgeving in de eerste plaats bij de lidstaten ligt, zullen die de bevoegde autoriteiten goed moeten uitrusten opdat ze hun taak doeltreffend kunnen uitvoeren. Door de grote hoeveelheid voorbereidende stappen zullen de meeste artikels van de nieuwe wetgeving pas op 1 januari 2021 in voege treden.

De toekomst zal uitwijzen of dit voldoende is om de Europese markt van conflictertsen te vrijwaren. Er rijzen immers vragen over de doeltreffendheid van de wetgeving. Ze staat een aantal uitzonderingen toe, zoals de vrijstelling van controleverplichting voor kleinere hoeveelheden ingevoerde ertsen, en bedeelt een grote rol toe aan zelfregulering door bedrijven die niet rechtstreeks invoeren.

We roepen de Belgische autoriteiten en parlementairen dan ook op om het verdere verloop van nabij op te volgen. Ons land moet de implementering van de nieuwe regelgeving zo snel mogelijk aanvatten en voldoende middelen voorzien om alle aan de lidstaten toegewezen taken op afdoende wijze uit te voeren.

Koen Warmenbol
Coördinator Gemeenschappelijke Strategische kaders

Deel dit artikel