Europese Commissie schuift fundamentele hervorming vennootschapsbelasting op lange baan

Commissaris Moscovici stelt het nieuwe plan voor

De Europese Commissie lanceerde dinsdag (25 oktober) een nieuw voorstel voor de hervorming van de vennootschapsbelasting in de EU. De huidige complexiteit en ‘mismatch’ tussen nationale belastingsystemen leidt tot misbruik door multinationale ondernemingen op zoek naar de laagste belastingen.

In haar strijd tegen belastingontwijking zet de Commissie in op een Europese basis voor de vennootschapsbelasting (Common Consolidated Corporate Tax Base, CCCTB).  Een ‘gemeenschappelijke geconsolideerde belastingbasis voor vennootschappen’ of CCCTB zou het verschil kunnen maken. De winsten van een multinational worden dan op het niveau van de hele groep vastgelegd zodat het weinig zinvol wordt voor een multinational om winsten tussen de vestingen in verschillende landen te verschuiven, in de eerste plaats naar landen waar de belastingdruk het laagst is, zoals fiscale ‘paradijzen’ als Luxemburg en Ierland. Dat is nu één van de belangrijkste methoden die heel wat multinationals gebruiken om zo weinig mogelijk belastingen te betalen.

In het Commissievoorstel dat nu op tafel ligt ontbreekt echter een essentieel element om dat waar te maken. Hoewel Commissaris Moscovici spreekt van een ‘geconsolideerde’ belastingbasis, schuift hij de onderhandelingen daarover op de lange baan.

Zo verdwijnt de ‘C’ van consolidatie uit de richtlijn die nu voorligt (voorstel CCTB-richtlijn). De Commissie weet zeer goed dat de benodigde consensus voor consolidatie tussen de 28 lidstaten allesbehalve evident is.

Het CCTB voorstel

Ondertussen kunnen wel gesprekken starten over een gemeenschappelijke belastingbasis voor vennootschapsbelasting. Een logische en noodzakelijke stap voor 11.11.11.

Sterkere harmonisering van de vennootschapsbelasting brengt welgekomen vereenvoudiging in de fiscale regels en beperkt mogelijkheden voor misbruik.

Dat neemt niet weg dat het voorstel er niet in slaagt helemaal komaf te maken met een aantal fiscale lekkages zoals de quasi onbeperkte aftrekbaarheid van interestkosten en uitgaves voor onderzoek en ontwikkeling. Hoewel ondersteuning van onderzoek en ontwikkeling een goede zaak is, zien we dat een te genereuze fiscale behandeling tot heel wat misbruik leidt.

Notionele interestaftrek op de schop?

Opvallend is ook dat de ‘typisch’ Belgische notionele interestaftrek een Europese carrière krijgt. De Commissie wil vennootschappen immers fiscaal aanmoedigen om hun activiteiten met eigen vermogen en via de markten te financieren in plaats beroep te doen op schuldfinanciering.

In België leidde de notionele interestaftrek tot heel wat misbruik en een geschatte fiscale kost van 21 miljard euro tussen 2006 en 2010.

Het systeem dat de Commissie voorstelt, biedt alleszins meer garanties om dat misbruik tegen te gaan. De Belgische notionele interestaftrek kon al langer op scherpe kritiek vanuit Europa rekenen. Met dit voorstel lijkt de Commissie dat probleem finaal te willen aanpakken.

Geen einde aan de tarievenwedloop

Ondanks een verhoogde harmonisering zal dit voorstel de fiscale ‘race to the bottom’ op vlak van vennootschapsbelastingtarieven niet aanpakken. In tegendeel, de tarievenconcurrentie kan nog verhogen. Zo dreigt de Britse premier Theresa May in het kader van de Brexit-onderhandelingen ermee de vennootschapsbelasting te verlagen van 20 tot 10 procent. Met dat lage tarief kan het VK bedrijven uit de Europese Unie weglokken om zich op het eiland te vestigen.

Aanbevelingen

Het is nu aan de Raad en het Parlement om het CCTB-voorstel goed te keuren. De Belgische Minister van Financiën Johan Van Overtveldt doet er goed aan dit voorstel te ondersteunen, maar mag ambitieuzer te zijn. In zijn 'Actieplan ter bestrijding van fiscale fraude' ziet hij immers voor België een voortrekkersrol weggelegd op vlak van supranationale coördinatie om ‘de fiscale mazen van het net te sluiten’.

Het Actieplan beschrijft het voorstel van de Commissie voor uniforme EU-berekeningswijze van de vennootschapsbelasting als een stap naar eenvoudigere en transparantere belastingheffing. Meer nog, het pleit voor Europese belastingstandaarden met minima en maxima tarieven voor vennootschapsbelasting.

Tenslotte is het belangrijk te bestuderen welke impact deze CCTB richtlijn kan hebben op investeringen van EU-bedrijven in ontwikkelingslanden (vaak door intra-groep leningen), en dit in rekening te brengen bij de uitwerking.

Sarah Van den Broucke

11.11.11 DOOR:

Zie ook:

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels