Europese Unie bereikt wijfelend akkoord over conflictertsen

conflict-minerals

Na maandenlange moeizame onderhandelingen tussen het Europese Parlement en de Raad is er eindelijk een akkoord bereikt over verantwoordelijke handel in ertsen die ontgonnen worden in conflictgebieden. Dit akkoord komt er 2 jaar nadat de Europese Commissie een voorstel van wetgeving heeft opgemaakt.

Het akkoord is een belangrijke stap vooruit in de strijd tegen geweld en mensenrechtenschendingen door de ontginning van ertsen, maar loopt het risico er niet in te slagen om conflictertsen effectief aan banden te leggen en de Europese markt vrij te maken van conflictertsen.

Compromissen

Om tot dit akkoord te komen zijn heel wat compromissen gesloten en hebben de onderhandelaars uiteindelijk gekozen voor een voorzichtige en stapsgewijze aanpak met de mogelijkheid om het beleid bij te sturen waar nodig.

De druk vanuit de bedrijfswereld om de concurrentiekracht van de Europese ondernemingen niet te benadelen was zeer groot,. De opdracht was dan ook niet makkelijk. Er moest een balans gevonden worden tussen het doel om conflictertsen uit de toeleveringsketens en de markt te houden zonder de importeurs van conflictvrije ertsen te ontmoedigen.

Terwijl de Raad zich eerst achter het zwakkere voorstel van de Commissie schaarde, slaagde het Nederlandse voorzitterschap erin een akkoord te vinden met het Europees Parlement. Dit compromisvoorstel houdt in dat er een verplichting komt op het naleven van de OESO-richtlijnen voor smelterijen en importeurs van ertsen en metalen (de zgn upstreambedrijven), en dat de bedrijven uit de downstreamsector (bedrijven die halffabricaten of eindproducten importeren) slechts zullen worden aangemoedigd om deze richtlijnen toe te passen.

Testcase

Doordat de richtlijn enkel verplichtingen oplegt voor een deel van de betrokken bedrijven bestaat er grote twijfel over de reële impact van de nieuwe wetgeving. 11.11.11 had verwacht dat er minstens een verplichting zou komen voor de grote industriële en commerciële ondernemingen van halffabricaten en eindproducten zoals het geval met de Dodd-Frank wet uit de Verenigde staten. Europa loopt zo het risico om eerder een zwakke schakel te worden in de globale strijd tegen conflictertsen.

De nieuwe wetgeving wordt in die zin een belangrijke testcase voor de doeltreffendheid van de vrijwillige maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven, aangemoedigd en ondersteund door de overheid. 11.11.11 verwacht van de Belgische beleidsmakers dat ze zowel de implementering door de Belgische bedrijven als de impact op het terrein van de nieuwe wetgeving van dichtbij opvolgen opdat de regelgeving zou bijgestuurd worden indien de verwachte resultaten niet behaald worden.

Koen Warmenbol
Coördinator Gemeenschappelijke Strategische kaders

Deel dit artikel