IPS: Sudanese megadam legt basis voor nieuwe conflicten


Er wordt niet alleen gevochten in Sudan. Duitse en Zwitserse ingenieurs bouwen samen met Chinese bouwbedrijven een grote dam op de Nijl die de elektriciteitsproductie in het land moet verdubbelen. Maar de dam zal nog meer sociale onrust veroorzaken, voorspellen critici.

 


 

Het stuwmeer van de dam, 350 kilometer ten noorden van Khartoem, wordt 174 kilometer lang. Meer dan 50.000 kleine boeren die nu stroomopwaarts van de dam leven, zullen moeten verhuizen. Daarvan zijn zo'n 10.000 mensen nu al elders gehuisvest, en die hebben in ruil voor hun vruchtbare akkers langs de Nijl lappen droge grond in de Nubische woestijn gekregen, klaagt de LOAHP, een niet-gouvernementele organisatie die zegt op te komen voor de belangen van de getroffen bevolking. Het enorme reservoir van de dam zal ook belangrijke archeologische sites verwoesten.

Dit is "misbruik van natuurlijke hulpbronnen" en "mens en milieu opofferen aan kortetermijnwinsten', vindt A. Askouri, de voorzitter van de LOAHP en een voormalige ambtenaar in het Sudanese ministerie voor

 

Water en Irrigatie

De plannen voor het project zijn achter gesloten deuren uitgewerkt en de betrokkenen zijn niet gehoord, zegt Askouri. 'Als we nu geen zaak maken van dergelijke wantoestanden, zullen komende generaties zich gedwongen voelen ten strijde te trekken op grond van onnodige fouten die deze kortzichtige politici hebben begaan. Dit project is niet duurzaam en gaat in tegen alle richtlijnen die de VN en andere internationale organisaties op dit vlak hebben uitgewerkt.'

De Merowe/Hamadab-dam gaat 1,5 miljard dollar kosten. Volgens Lahmeyer International, het Duitse bedrijf dat het megaproject beheert, komt 700 miljoen dollar van Arabische investeerders, waaronder het Ontwikkelingsfonds van Abu Dhabi, het Saudisch Fonds voor Ontwikkeling en het Arabisch Fonds voor Economische en Sociale Ontwikkeling. De Chinese Export-Importbank, een instelling die gesteund wordt door verscheidene Westerse banken, brengt 300 miljoen dollar in. Voor de resterende 500 miljoen dollar tekent de Sudanese regering.

De werken worden uitgevoerd door Lahmeyer, de Zwitserse afdeling van het Franse Alstom en Chinese en Sudanese bouwbedrijven. De dam zou eind 2008 klaar moeten zijn.

De boeren die bedreigd worden door de dam, zijn niet helemaal tegen het megaproject. Ze stuurden aan op uitstel, zodat er tijd zou zijn voor een grondig onderzoek van de ecologische en sociale gevolgen en overleg met de betrokkenen. Ze eisten ook dat de gemeenschappen die moeten verhuizen, niet uit elkaar gerukt worden. Maar tot hiertoe vonden ze geen gehoor met die eisen, zegt Askouri.

 

 

Spanningen

De Amerikaanse niet-gouvernementele organisatie International Rivers Network (IRN) en het Corner House uit Groot-BrittanniĆ« stuurden in februari en maart onderzoekers naar Sudan om de problemen in verband met de hervestiging in te schatten. Die stelden vast dat de nieuwe akkers zo onvruchtbaar zijn dat de boeren hun schamele oogst niet verkocht krijgen. Dat zorgt voor frustraties en conflicten met de ordediensten. De overheid had de hervestigde boeren voor een overgangsperiode van twee jaar gratis stromend water, elektriciteit en meststoffen beloofd, maar daar komt in de meeste gevallen niets van in huis. 

"Grote infrastructuurprojecten hebben in Sudan in het verleden ook al voor grote etnische en sociale spanningen gezorgd", zegt Peter Bosshard van het IRN.

Organisaties als het IRN hebben nu bijzondere aandacht voor Sudan. Na het recente vredesakkoord tussen de Sudanese regering en de rebellen in Zuid-Sudan hebben internationale donors 4,5 miljard dollar toegezegd voor de heropbouw van het land. Een deel daarvan gaat waarschijnlijk naar grote projecten.

De Merowe/Hamadab-dam wordt een testcase om uit te maken of de overheid dat geld kan besteden zonder nieuwe problemen te veroorzaken. (PD/ADR)

 

Deel dit artikel