Lichte wapens: het Rode Kruis doet een oproep voor een concreter actieprogramma

Van 9 tot 20 januari 2006 kwam in New York het Voorbereidend Comité samen voor de Herzieningsconferentie van het 'VN-Actieprogramma ter voorkoming en bestrijding van de illegale handel in lichte wapens, in al zijn aspecten'. Deze conferentie vindt plaats in de zomer van dit jaar.

Het Internationale Rode Kruiscomité (ICRC) en de andere componenten van de Internationale Rode Kruis- en Rode Halve Maanbeweging zijn dagelijks getuige van het enorme menselijke leed dat lichte wapens veroorzaken, tijdens gewapende conflicten, maar ook lang erna. Het Rode Kruis is dan ook een hevig voorstander van elke maatregel die de ongecontroleerde beschikbaarheid en het misbruik van lichte wapens vermindert.

Het ICRC legde tijdens deze bijeenkomst de nadruk op vier actiepunten:

  • Ten eerste is het voor het ICRC essentieel dat een daadwerkelijk internationaal raamwerk tot stand komt om een einde te stellen aan de illegale tussenhandel in kleine wapens. Zolang tussenhandelaars gebruik kunnen maken van de hiaten en inconsistentie in nationale en regionale wetten en in de controlemechanismen, zullen illegale wapentransfers naar conflictgebieden mogelijk blijven. De Herzieningsconferentie is de gelegenheid om concrete maatregelen aan te nemen voor de totstandkoming van dergelijk internationaal juridisch raamwerk.
  • Ten tweede moeten gemeenschappelijke standaarden worden vastgelegd voor de besluitvorming op het vlak van wapentransfers. De Herzieningsconferentie kan de basiselementen voor een daadwerkelijk controlesysteem identificeren, evenals de internationale juridische verantwoordelijkheid van staten op dit vlak vastleggen. De verplichting van staten om het internationaal humanitair recht 'na te leven en te doen naleven' moet hierin zeker als toetsteen worden opgenomen.
  • Ten derde is het voor het ICRC van belang dat de Herzieningsconferentie concrete maatregelen uitwerkt om de stijgende vraag naar lichte wapens een halt toe te roepen. Zolang deze vraag niet afneemt, zullen inspanningen om lichte wapens beter te controleren slechts gedeeltelijk succesvol zijn.
  • Ten slotte moet de Herzieningsconferentie verdere maatregelen ondersteunen om het misbruik van wapens, met schendingen van het internationaal humanitair recht en de mensenrechten tot gevolg, te verminderen. Inspanningen moeten worden geleverd voor een betere toepassing van het internationaal humanitair recht door de strijdkrachten, het veiligheids- en politiepersoneel en andere wapendragers. Het is ook belangrijk dat effectieve straffen worden vastgelegd voor de verantwoordelijken van deze schendingen, zowel voor statelijke als niet-statelijke actoren.

Staten zijn verplicht alle mogelijke maatregelen te nemen om het enorme menselijke leed als gevolg van de ongecontroleerde beschikbaarheid en het misbruik van lichte wapens te verminderen. De Herzieningsconferentie kan op een belangrijke wijze bijdragen aan deze humanitaire doelstelling door concrete maatregelen aan te nemen voor een daadwerkelijke toepassing van het VN-Actieprogramma.

Deel dit artikel