"Malawische mijnbouw gevaar voor bevolking"

De Malawische overheid ziet in mijnbouw een kans om het land te helpen in zijn ontwikkeling en de versterking van de economie. Maar slechte afspraken met de mijnbedrijven leiden ertoe dat de bevolking berooid achterblijft, zegt Human Rights Watch in een nieuw rapport. 

Mwabulambo is een afgelegen dorp in het district Karonga in het noorden van Malawi. Voor de tijd dat er hier steenkool werd ontdekt, was water nooit iets waar de plaatselijke bewoners zich zorgen over moesten maken.

"Ik had twee kraantjes met stromend water in huis, eentje in de keuken en eentje in de badkamer", zegt Nagomba E., een kranige 74-jarige vrouw die vandaag een half uur moet stappen om water te halen in de dichtstbijzijnde rivier. Er is een boorgat dichterbij maar het water is er vaak slecht van kwaliteit. "Je kan het bij momenten zelfs niet gebruiken om in te baden", zegt Nagomba. "En als je 's ochtends wat later aankomt, moet je vaak tot 's middags wachten eer je aan de beurt bent bij de pomp".

Negen jaar geleden werden haar huis en land opgeëist door een mijnbedrijf. Met de goedkeuring van de overheid werd haar oude huis, inclusief de waterleidingen en de kraantjes, met de grond gelijk gemaakt voor de bouw van een steenkoolmijn.

Het geld dat ze van het mijnbedrijf kreeg als schadevergoeding bleek onvoldoende om een huis te bouwen met dezelfde faciliteiten. Haar familie moest twee koeien verkopen om het huis van een dak te voorzien.

Industriële mijnbouw

De laatste tien jaar heeft Malawi, een van de armste landen ter wereld, private investeringen in mijnbouw aangemoedigd. De overheid wilde groei creëren en de economie die voornamelijk gebaseerd is op landbouw, meer diversifiëren. Karonga, de woonplaats van Nagomba, is de regio waar Malawi industriële mijnbouw uittest.

Malawi's eerste uraniummijn en twee van de grootste steenkoolmijnen zijn hier gesitueerd, op de westelijke oevers van het Malawimeer.

De overheid beloofde de bevolking dat de mijnen hen banen zouden opleveren, en een verbetering van hun leefomstandigheden. Ook werden er scholen, ziekenhuizen en waterpompen beloofd. Van al deze beloftes kwam echter weinig in huis.

Land opgeëist

Zwakke implementatie van bestaande wetten, gebrek aan transparantie en te weinig betrokkenheid van de burgers, heeft ertoe geleid dat de mensen onvoldoende op de hoogte zijn van hun rechten en van de gezondheidsrisico's die de mijnen met zich meebrengen. Dat stelt Human Rights Watch (HRW) in een nieuw rapport "They Destroyed Everything"  en in het filmpje dat de organisatie maakte over de invloed van de mijnen op het dagelijkse leven van de Malawiërs.

Het verhaal van Nagomba staat niet alleen. Meer dan dertig gezinnen uit Mwabulambo werden tussen 2008 en 2015 hervestigd omdat de mijnbedrijven hun land opeisten. Soms stonden de bulldozers zo snel aan hun deur dat er amper tijd was om een nieuw huis op te bouwen. Een gezin moest weken lang onder een boom slapen omdat hun nieuwe huis nog niet klaar was.

Zuur water

De mijn in Mwabulambo is eigendom van Eland Coal Mining Company, een afdeling van Independent Oil & Resources PLC uit Cyprus. Ze ligt ondertussen al meer dan een jaar stil, maar de waterkwaliteit is nog steeds niet als voorheen. Elke keer als het regent loopt er zwart, vervuild mijnwater over de velden en in de boorputten en maakt de oogst en het drinkwater onbruikbaar, zegt HRW.

De overheid liet tests uitvoeren op het water. Die bevestigden dat het water zuur is en niet geschikt voor consumptie, noch om in te baden. De resultaten werden echter nooit openbaar gemaakt. Elke dag zwemmen kinderen in de waterputten en geen enkel bord waarschuwt hen voor de gevaren waaraan ze zich op die manier blootstellen.

Sinds de mijn werd gesloten in 2015, probeert de gemeenschap te bereiken dat de verantwoordelijken de boel komen opkuisen. Ze legden een klacht neer bij de districtsverantwoordelijke maar wachten op dit moment nog steeds op een antwoord.

De Malawische regering heeft ondertussen stappen ondernomen om de eigenaars van de mijn in Mwabulambo te verplichten om hun beloftes na te komen. Tot op vandaag heeft het mijnbedrijf nog niets ondernomen.

Deel dit artikel