Normaalzucht

'... de allicht slapende burgemeester zal morgen wakker worden met normaalzucht, zoals elke ochtend.' Die zin komt uit het prachtige boek 'Wil' van Jeroen Olyslaegers. Vooral dat woord 'normaalzucht'. Dat ondervindt ook Olyslaegers' hoofdpersonage Wilfried Wils, een Antwerps collaborateur in de Tweede Wereldoorlog. Wanneer er een zéér verontrustende actie van de Duitsers plaatsvindt, stelt hij zich daar vragen over. Maar zijn kameraad legt hem met bovenstaande zin uit dat het zal zijn of er niets is gebeurd. Voordat ik Wilfried Wils leerde kennen, begreep ik niet goed hoe mensen tot die beslissing om collaborateur te worden gekomen zijn. Door dit boek besef ik dat die beslissing nooit gemaakt wordt: het sluipt er langzaam in.

Normaalzucht: zelden las ik een beter woord om te beschrijven hoe het onaanvaardbare verandert in het aanvaardbare normaal

Normaalzucht: zelden las ik een beter woord om te beschrijven hoe het onaanvaardbare verandert in het aanvaardbare normaal. De menselijke hang naar persoonlijke rust en stabiliteit helpt daarbij dikwijls een handje. Dat merk ik soms ook bij mezelf: laat ons maar snel iets normaal vinden, dan zijn we ervan af. Als dat gevoel komt opzetten is het belangrijk om waarschuwen dat de prijs voor die rust onverschilligheid heet. En die kan hoog zijn.

Wie me tien jaar geleden verteld had hoe we vandaag met vluchtelingen omgaan, zou ik gezegd hebben dat we dan zeker elke dag massaal op de barricaden zouden staan. Ikzelf vooraan. Gisteren lanceerde Theo Francken in de internationale pers het idee om vluchtelingen die betalen voor een ticket van een mensensmokkelaar uit sluiten van asiel, door ze simpelweg terug te sturen. Een surreële manier om mensen die zich uit wanhoop blootstellen aan levensgevaarlijke uitbuiting te culpabiliseren.

Deze week lekten nog telefoongesprekken uit waaruit blijkt dat Italiaanse autoriteiten een boot met vluchtelingen hulp weigerden, ook al was er een boot van de zeemacht in de buurt. Schuldig verzuim dat 260 levens kostte, waaronder veel kinderlevens. Ooit was dat voorpaginanieuws. Nu vinden we het stilaan normaal dat er afgelopen jaar 5000 mensen verdronken in de Middellandse Zee. We vinden het normaal dat daar rond een retoriek gesponnen wordt van roekeloze profiteurs en 'wijdopen voordeuren'. Binnen dat nieuwe normaal kan een staatssecretaris ngo's beschuldigen van mensensmokkel. Kan hij zichzelf wijsmaken dat hij mensenlevens redt door vluchtroutes "af te sluiten". Zo lijkt het plots normaal dat het debat over vluchtelingen enkel nog gaat over de vraag hoe we er zo veel mogelijk buiten houden. Geloof me, normaal is dat niet.

Als sommige politici "doe normaal" uitroepen, zouden zij dan ook last hebben van normaalzucht? Ze zijn er dan in ieder geval al in geslaagd hun eigen handelen als normaal te bestempelen. Mij lukt dat niet. Normaalzucht zorgt ultiem voor de schouderophalende houding dat onze maatschappij normaal en dus niet veranderbaar is. Exact het tegenovergestelde waar ik in geloof. Noem me gerust abnormaal.

Bogdan Vanden Berghe

11.11.11 DOOR:

DS-de-mening

Deze bijdrage verscheen eerder in DS Avond, de avond editie van De Standaard.

In de rubriek De Mening geeft elke week een andere gastschrijver 's avonds zijn mening over de actualiteit. Deze week is de gastauteur Bogdan Vanden Berghe, directeur van 11.11.11.

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels