Olie trekt spoor van vernieling door het Amazonewoud

Een dikke brei olie baant zich een weg door het Peruaanse Amazonewoud, rivieren en grond kleuren zwart. Langs de oevers kijken bewoners toe hoe hun leefomgeving bedolven geraakt onder de smurrie. Het is al het derde olielek in dit gebied dit jaar, maar actie blijft uit.

Tussen januari en juni van dit jaar deden zich in de Peruaanse Amazone 3 olielekken voor. De gesprongen pijpleiding (Oleoducto Nor Peruano) is 42 jaar oud en dringend aan herstelling toe. De gevolgen van de nalatigheid zijn niet te overzien. De landbouwgrond is aangetast, waterwegen zijn vervuild, vissen drijven levenloos boven. De lokale inheemse gemeenschappen hebben geen toegang meer tot veilig water en vrezen voor hun gezondheid en zelfs hun leven.

Nalatigheid

In de voorbije 20 jaar deden zich 40 gelijkaardige olielekken voor aan dezelfde pijpleiding, de helft daarvan in de voorbije 4 jaar. Zware sancties, degelijk herstel van fauna en flora, hulp aan de getroffen bevolking, werken aan de pijpleiding... dit alles bleef uit.

Het voorbeeld van Cuninico, een inheemse Kukama gemeenschap in Loreto, vertelt alles. In juni 2014 deed zich in hun leefgebied een heel zwaar olielek voor. Het voorval kreeg ongewoon veel media-aandacht maar in september 2015, meer dan een jaar later, was de smerige boel nog altijd niet volledig opgeruimd. Het verantwoordelijke staatsbedrijf, Petroperú, kreeg een ultimatum opgelegd van het OEFA, de dienst verantwoordelijk voor milieu-evaluatie en opvolging. Petroperú moest “de omgeving in natuurlijke staat herstellen”. Een missie in maart 2016 toonde aan dat dat nog steeds niet gebeurd is.

Noodtoestand

Op 25 januari en 3 februari van dit jaar werd de Peruaanse Amazone opnieuw aangetast door twee grote olielekken. Pas een goede maand na de feiten werd de noodtoestand afgekondigd in verschillende dorpen in het vervuilde gebied. In een eerste reactie ontkende Petroperú dat het lek de waterwegen had vervuild. In een poging om het voorval ongemerkt te laten voorbijgaan, betaalde het staatsbedrijf zelfs enkele luttele soles per dag aan kinderen om de rivier schoon te maken. Maar de waarheid kwam toch aan het licht: opnieuw had een ware natuurramp zich voorgedaan.

Verontschuldigingen maar actie blijft uit

Begin juni organiseerde de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten, een orgaan van de Organisatie van Amerikaanse Staten, een hoorzitting over het thema van de olielekken en de rechten van de getroffenen. De president van Petroperú zat op het beklaagdenbankje en bood de getroffen inheemse gemeenschappen zijn verontschuldigingen aan. Een historisch feit, zonder twijfel, maar actie blijft uit. Hoe zit het met de herstellingen aan de pijplijn, de opruim en het herstel van het leefmilieu, de hulp aan de lokale bevolking, de boetes? Twee weken na de audiëntie, op 24 juni, barstte de leiding opnieuw...

Keep the oil in the soil

De twee grote olielekken in het begin van het jaar hebben heel wat nationale en internationale media-aandacht gekregen, in tegenstelling tot het lek van enkele weken geleden. Zelfs Leonardo DiCaprio, goed voor zo’n 15 miljoen volgers, aandacht voor de lekken met de hashtag #keepitintheground. De aandacht die de ramp kreeg, kunnen we alleen maar toejuichen.

Ongelukken als deze zijn het directe gevolg van het koppig blijven vasthouden aan investeringen ten koste van milieustandaarden, die gezien worden als een obstakel voor de economische groei. Het toont opnieuw aan dat deze logica op korte termijn misschien wel werkgelegenheid en inkomsten kan genereren maar op middellange termijn enkel economische, sociale en ecologische schade met zich meebrengt

Maar we mogen niet vergeten dat olielekken schering en inslag zijn in onze regio. Verschillende van onze partners, zoals DAR in Peru en Acción Ecológica in Ecuador, waarschuwen dat zulke ongelukken enkel zullen toenemen. De val van de olieprijzen internationaal, in combinatie met overheden die kost wat kost willen blijven ontginnen, zorgen voor de druk om de exploitatie nog goedkoper te maken.

Onze partner DAR zegt hierover: “Ongelukken als deze zijn het directe gevolg van het koppig blijven vasthouden aan investeringen ten koste van milieustandaarden, die gezien worden als een obstakel voor de economische groei. Het toont opnieuw aan dat deze logica op korte termijn misschien wel nieuwe projecten met werkgelegenheid en inkomsten kan genereren maar op middellange termijn enkel economische, sociale en ecologische schade met zich meebrengt".

Verschillende van onze partners promoten dan ook al jaren de campagne Keep the oil in the soil, waarvan Oilwatch, partner van 11.11.11 in Ecuador, een belangrijke voortrekker is. Ze stellen dat we dringend opnieuw een gezond evenwicht moeten vinden met de natuur. En als we de klimaatcrisis willen ombuigen moeten de overblijvende fossiele brandstoffen onder de grond blijven.

Felien De Smedt

11.11.11 DOOR:

 

Deel dit artikel