"Rechten van inheemse volkeren moeten in akkoord"

César Gamboa van de Peruviaanse ngo Derecho, Ambiente y Recursos Naturales

César Gamboa kwam met een missie naar de Klimaattop: "Wij willen de rechten van inheemse volkeren in de tekst die hier in Parijs wordt goedgekeurd. En die tekst moet bindend zijn." César is directeur van de Peruviaanse ngo DAR. Dat is een partner van 11.11.11.

Een belangrijk deel van Peru is bedekt met regenwoud. In dat regenwoud leven verschillende inheemse volkeren. Maar de bodemrijkdom trekt ook heel wat bedrijven aan. Die brengen in hun kielzog tienduizenden, vaak illegale mijnwerkers mee. De snelwegen die de overheid aanlegt geven letterlijk vrije baan aan de grootschalige ontginning van het woud. Mijnbouw en olie- en gaswinning nemen grote stukken regenwoud in beslag. Met kwalijke gevolgen voor mens en milieu.

Overheid

De Peruviaanse ngo DAR 1 probeert het tij te keren door in te zetten op beleidsbeïnvloeding. Daarbij verdedigt ze de rechten van de inheemse volkeren. En streeft ze naar een nieuw model voor beheer van het Amazone-regenwoud, vertelt César Gamboa. "De Peruviaanse overheid zou aan community forest management moeten doen. Maar in plaats van de inheemse volkeren te ondersteunen, helpt ze de bedrijven die interesse hebben in het regenwoud. Terwijl de wet zegt dat de overheid verplicht is om met de bestaande bewoners van het regenwoud samen te werken. Gelukkig sloot de regering een aantal internationale akkoorden met landen als Noorwegen en Duitsland. In ruil voor het geld moet ze de inheemse volkeren wel ondersteunen. Meer zelfs: zij krijgen een deel van het geld om het woud te beheren."

Inheemse volkere hebben de kennis en de ervaring om het regenwoud te beschermen en te beheren. César Gamboa, Derecho, Ambiente y Recursos Naturales (DAR)

Voor César is het niet meer dan logisch dat inheemse volkeren een belangrijke rol krijgen bij het beheer en het behoud van het regenwoud. "Die mensen leven daar. Ze hebben een sterke relatie met de omgeving. En zij hebben de kennis en de ervaring om het regenwoud te beschermen en te beheren. "

Goudzoekers

De snelwegen maken het ontoegankelijke regenwoud toegankelijk voor mijnbouw. Rond de nieuwe Interoceanica Sur-snelweg naar Brazilië raakte zo 20.000 hectare regenwoud vervuild. Volgens César werden dit jaar al 70.000 hectare regenwoud vernield. "De wegen zorgen er voor dat onontgonnen gebieden worden opengesteld voor illegale activiteiten. Goudzoekers gebruiken chemicaliën die de omgeving vervuilen, baggerwerken verstoren het evenwicht. En dat terwijl de mijnbouw op veel plaatsen illegaal is. Het is niet gemakkelijk om de keten van ontginning tot bedrijf te volgen. Buitenlandse firma's schakelen illegale mijnwerkers in. De overheid wil hen regulariseren, maar zonder veel succes. Van de naar schatting 70.000 illegale mijnwerkers werden er de laatste vier jaar slechts 700 effectief geregulariseerd. Als ze in de gevangenis belanden, nemen anderen hun plaats in."

Soms gaat de regionale overheid zelfs regelrecht in tegen nationale pogingen om de illegale mijnbouw aan te pakken. "In de regio Madre de Dios heeft het regiobestuur de leiding in het verzet tegen de nationale overheid. Want de economie zou zware gevolgen voelen van de stopzetting van illegale mijnbouw. Ondertussen ontvangen wij bedreigingen. In Madre de Dios hebben illegale mijnwerkers zelfs al een milieuactivist vermoord."

Nationale politie in Peru op weg om een illegale mijn te sluiten in Puerto Maldonado

Geen 'natuurconsultants'

Internationale klimaatfinanciering kan Peru heel wat geld opleveren. "Maar dat moet ook naar de inheemse volkeren gaan. Het mag niet enkel dienen om de nationale reserves aan te vullen. Als dat geld echt naar de inheemse volkeren gaat, staan we voor een uitdaging. We mogen ons niet prostitueren voor dat geld. Wij zijn geen 'natuurconsultants' voor de regering of voor de Wereldbank. Maar het VN-Klimaatfonds biedt veel mogelijkheden. Dus dat risico moeten we nemen. Want we krijgen hiermee de kans om deel uit te maken van een wereldwijde verandering."

Duidelijk engagement

De missie van DAR op de Klimaattop is duidelijk. César Gamboa wil dat de rechten van inheemse volkeren in de verdragstekst komen. "En ik hoop op een duidelijk engagement van de geïndustrialiseerde landen om hun eigen uitstoot van broeikasgassen te reduceren. Dat is nodig als we de temperatuur slechts met 1,5 of 2° C willen laten stijgen. De vraag is hoe je geïndustrialiseerde landen aanzet om hun eigen uitstoot te verminderen. Dat wordt hier niet besproken."

De missie van DAR op de Klimaattop is duidelijk. César Gamboa wil dat de rechten van inheemse volkeren in de verdragstekst komen.

Op de Klimaattop zijn niet alleen overheden en het middenveld aanwezig. Ook bedrijven hebben de weg naar Parijs gevonden. "In de speeches van de politieke leiders (op de openingsdag – red) hoorde je duidelijk de olie- en gaslobby. Die lobby is niet zichtbaar en dus weinig transparant. Op dat vlak staat de klimaatbeweging voor grote uitdagingen. Al zijn er ook bedrijven die investeren in zaken als zonne-energie. Zij kunnen voortrekkers zijn."

Jonge activisten

Over de ganse wereld nemen jongeren het voortouw in de strijd tegen de klimaatverandering. Ook in Peru. "Het is wonderbaarlijk. Ik zie veel jongeren die leiders worden in de klimaatbeweging. Vaak doen deze activisten ervaring op binnen de sociale bewegingen of bij de overheid. Daardoor heeft deze jonge generatie meer capaciteiten dan de mijne. En ze is zich ook bewuster van de situatie. We zitten op de goede weg."

César Gamboa is een man met een missie. "De Klimaattop is crazy: je krijgt hier de kans om mee te bouwen aan een goede toekomst voor onze kinderen. Dus ik draai mee en loop van de ene meeting naar de andere. Als je die kans krijgt, denk je niet lang na. Dan doe je dat gewoon."

Les Six de Paris zijn jonge journalisten die de Klimaattop volgen. Ze hebben speciaal aandacht voor andere jongeren en stemmen uit het Zuiden. Dat doen ze met de steun van 11.11.11.

 

Derecho, Ambiente y Recursos Naturales – Recht, Milieu en Natuurlijke Hulpbronnen

11.11.11 DOOR:

Verslag uit Parijs

 

Deel dit artikel

       


Gerelateerde artikels