Rio+20: Herverdeling als uitweg naar een duurzame ontwikkeling

rio 1992

Kiezen onze wereldleiders eindelijk voor een duurzame ontwikkeling?

Van 20 tot 22 juni vindt een nieuwe VN-top over dit thema plaats in Rio de Janeiro, Brazilië. Twintig jaar na de eerste veelbelovende top. Maar de principes die toen werden afgesproken worden nog steeds niet toegepast.

28 Belgische organisaties, verenigd in de coalitie Rio+20, kiezen resoluut voor herverdeling. Lees hun standpunt over Rio+20 hier.

Twintig jaar geleden werd op de eerste VN-top voor duurzame ontwikkeling in Rio de Janeiro de start gegeven voor een 'andere' vorm van ontwikkeling. Vanaf dan moesten de economische, sociale en ecologische ontwikkeling hand in hand gaan. Om dat mogelijk te maken spraken onze toenmalige wereldleiders 27 mooie principes af, onder meer het recht op ontwikkeling, de gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheid, enz.

In de schoot van de Verenigde Naties werd bovendien een commissie  voor Duurzame Ontwikkeling opgericht, die jaarlijks samenkomt rond een specifiek thema belicht vanuit de duurzame ontwikkeling . Intussen bestaan ook drie themawerkgroepen die werken rond klimaatverandering, biodiversiteit en verwoestijning. Jaarlijks worden conferenties gehouden met als doel minstens op deze domeinen vooruitgang te boeken in de richting van duurzame ontwikkeling

 

 

Economische groei

Commissies, werkgroepen en conferenties ten spijt, twintig jaar na de eerste top worden de principes van Rio 1992 nog steeds niet toegepast. De meeste beleidsmakers – vooral die van de rijke industrielanden die de meeste macht hebben op mondiaal niveau - blijven zweren bij groei op basis van fossiele brandstoffen en een economisch model dat wil produceren in landen waar lonen en opgelegde milieu- en sociale normen het laagst zijn. Het gevolg is een groeiende ongelijkheid tussen rijk en arm en een leefmilieu dat volledig uit balans raakt.

Onze tropische bossen, opslagplaatsen voor CO2, worden massaal gekapt. Een oppervlakte zo groot als West-Europa in ontwikkelingslanden wordt gebruikt door bedrijven uit oliestaten, opkomende landen, de EU en de VS.... Op grote schaal worden er voedsel en biobrandstoffen geproduceerd.

Het waterverbruik van deze industriële landbouw is enorm, de gevolgen voor lokale boeren en ecosystemen meestal ook.  Bovendien zijn de producten bedoeld voor export naar de eigen landen. Hetzelfde geldt voor de ontginning van fossiele brandstoffen en ertsen. De leefgebieden van de bevolking worden verwoest. Water en bodem worden verontreinigd, rivieren en meren drogen op. Oceanen verzuren en worden leeggevist.

 

 

Zeven aardbollen

Op deze manier kunnen we niet blijven produceren en consumeren. Als de andere zes miljard mensen dezelfde consumptie willen als de één miljard in voor al de VS en Europa dan hebben we binnenkort 5 tot 7 planeten nodig. Die hebben we helaas niet. De wereldleiders zullen dus échte oplossingen moeten bedenken. Daarvoor komen zij twintig jaar na de eerste VN-top over duurzame ontwikkeling opnieuw bijeen in Rio.  

Op de agenda staat onder meer de keuze voor een groene economie als middel tegen armoedebestrijding. De industrielanden willen de 27 principes van 20 jaar geleden minder beklemtoond zien. Zij zeggen dat een vergroening van de economie met een grote inzet van privékapitaal automatisch zal zorgen voor een betere welvaart. Ook op de banken- en economische crisis moet een groene economie het antwoord zijn, naast het inboeten op sociale verworvenheden.

De ontwikkelingslanden van hun kant hameren op een herverdeling van de rijkdom en de gedeelde, maar verschillende verantwoordelijkheden daarin.

 

 

Herverdeling

Ook 11.11.11 vindt de doelstellingen van de conferentie te beperkt en de houding van de industrielanden schandelijk. Economische groei en eigenbelang blijven blijkbaar de belangrijkste drijfveren. Om de armoede écht te bestrijden en om onze planeet leefbaar te houden, is een herverdeling van de gebruiksruimte van deze planeet, een herverdeeld gebruik van natuurlijke rijkdommen en een ander ontwikkelingsmodel de enige uitweg.

Een sociale herverdeling en respect voor het leefmilieu zijn noodzakelijk om alle mensen hetzelfde recht op ontwikkeling te garanderen (principe 3 van Rio 1992) en de Millenniumdoelstellingen te halen. Met een publieke financiële stroom van de industrie- naar de ontwikkelingslanden, al was het maar omdat onze ecologische voetafdruk al jaren te hoog is voor wat onze planeet aankan. Dit geld moet dienen om onze beloftes na te komen in verband met de Millenniumdoelen, en als klimaatfinanciering. Nieuwe internationale heffingen (bijv. de financiële transactietaks) zullen hiervoor noodzakelijk zijn.

Het High Level Panel van de VN en de speciale VN-rapporteurs vragen terecht om de rechten van de mens centraal te stellen in het debat. De economie moet ten dienste staan van de mens binnen de contouren van wat onze planeet aankan. Daarom moeten er naast de economische BNP-parameter nieuwe sociale ontwikkelings- en leefmilieuparameters komen om ontwikkeling te meten.


Om dit allemaal op te volgen vragen wij de oprichting van een internationaal VN-kader met volle bevoegdheid die de mogelijkheid heeft om te reguleren, te controleren en te sanctioneren. Zowel overheden als bedrijven moeten via een aantal duurzaamheidsindicatoren getest kunnen worden op het halen van doelstellingen die gericht zijn op duurzame consumptie en productie. Nieuwe doelstellingen voor duurzame ontwikkeling kunnen pas ingesteld worden vanaf 2015 en na de evaluatie van de Millenniumdoelen.

Dit zijn in elk geval de eisen die we vanuit de Noord-Zuidbeweging, samen met milieuverenigingen en vakbonden verenigd in de Belgische coalitie Rio+20 verdedigen op de Rio+20-top. Samen met partnerorganisaties uit opkomende en ontwikkelingslanden die al veel langer dan wij begrijpen dat er grenzen zijn aan de groei.

Jean-Pierre De Leener, 11.11.11 Beleidsmedewerker klimaat


In Rio
  • Beleidsmedewerker Jean-Pierre De Leener gaat van 18 tot 22 juni naar Rio als lid van de Belgische delegatie.
  • 11.11.11 Regioverantwoordelijke voor Latijns-Amerika Freya Rondelez neemt samen met onze Zuid-Amerikaanse partners deel aan de Rio +20 People's Summit vanaf 14 juni.

Deel dit artikel