Scoren met aardappelen

conpapauitwisselingProeven, leren, vragen, ervaringen delen. Dat is wat het Ecuadoriaanse Conpapa deed tijdens een intensief bezoek vorige week aan de Vlaamse aardappelsector. Aardappelboeren uit het Zuid-Amerikaanse land wilden wel eens weten hoe aardappeltelers en -verwerkers het er in België vanaf brachten. De ogen gingen open, zowel in de een als in de andere richting. "Soms moet je de dingen gewoonweg zien om ze te begrijpen", verzekert Juan Ortiz, voorzitter van Conpapa.

Een zwaar programma van een kleine week, gevuld met advies, bezoeken, praktijkervaringen en overleg. De medewerkers van het Ecuadoraanse Conpapa wisten wat gedaan tijdens hun uitwisseling met Boerenbond. Het is dan ook met kleine oogjes dat de delegatie donderdagochtend aankomt op het Proefcentrum voor de Aardappelteelt (PCA) in Kruishoutem. "Na het laatste bezoek gisteren en het avondeten begonnen we nog de dag te evalueren en hadden we heel wat ideeën", vertelt Sven Debuysscher, Trias-consulent in Ecuador. "Het werd dus nog laat, maar wel interessant."

Conpapa is de unie van aardappeltelers in de provincie Chimborazo in het Zuid-Amerikaanse Ecuador. Sinds 2008 wordt de unie als partnerorganisatie gesteund door Trias. Boerenbond en Trias bekijken met Conpapa hoe zij van elkaar kunnen leren en hoe het zijn leden beter van dienst kan zijn. Conpapa is actief in één van de armste streken in Ecuador: maar liefst 91 procent van de plattelandsbevolking leeft er in armoede, de helft van de boeren zelfs in extreme armoede. Het landbouwpotentieel staat bovendien onder zware druk als gevolg van ontbossing, erosie, het onoordeelkundig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en toenemende plattelandsvlucht.

En gewasbeschermingsmiddelen, daar weten ze op het PCA alles over. De drie personen die luisteren naar PCA-coördinator Marc Goeminne zijn Juan Ortiz (voorzitter van Conpapa), Paul Vasquez (directeur) en Maria Cutiopala (bestuurslid en pootgoedteelster). Zij ondervinden het belang van goede informatie over weersomstandigheden, plaag- en ziektebestrijding. Het internetsysteem dat Goeminne uit de doeken doet is nog toekomstmuziek, "maar misschien kunnen we dergelijke informatie wel verspreiden via de radio", merkt Vasquez op.

Aan praktische toepassingen voor hun eigen leefwereld ontbreekt het niet tijdens de verschillende bezoeken en overlegmomenten. Toch blijft het allerbelangrijkste voor de leden van Conpapa de kwaliteit van de aardappelen die ze verkopen. "Daarmee staat of valt onze organisatie", stelt Vasquez. "Als we geen kwaliteit kunnen bieden, kunnen we niet concurreren. En dat begint bij de kwaliteit van ons pootgoed."

De markt voor consumptieaardappelen is grillig, daarom is het nuttig dat er nieuwe opportuniteiten worden bekeken, zoals de verkoop van verwerkte producten. Dat is ook de mening van Romain Cools, algemeen secretaris van Belgapom. "Verwerkte producten kunnen ook voor deze mensen de toekomst betekenen. Het belang van de supermarkten is ook over de grote plas stijgend. De aardappel in het algemeen is in Ecuador een belangrijk voedingsmiddel. Bovendien is het een product dat voor meer welzijn kan zorgen voor de leden van Conpapa en hun gezinnen. Als Conpapa innovaties in de kweek, bewaring en commercialisering toepast, kan alles zeer snel gaan. Ook bij ons is dat snel gegroeid."

Dat klinkt allemaal zeer hoopgevend. En dat Conpapa niet stil blijft staan, kunnen ze ook aantonen met cijfers. Daar waar de leden van de unie in het begin een 5 à 7 ton oogstten per hectare grond, zitten ze nu al aan 15 ton, wat dus een verdubbeling en in sommige gevallen een verdrievoudiging van de productie betekent. Om een idee te geven, de grootte van de bedrijfjes is ongeveer 3 ha, waarvan 1 ha voor aardappelteelt gebruikt wordt. Een ander voordeel is dat er twee teelten per jaar mogelijk zijn, omdat er geen vorst is in de winter. Jammer genoeg is de kwaliteit van het pootgoed nog niet optimaal, is er gebrek aan water en verandert het klimaat steeds meer.

Maar hierdoor laten de boeren van Conpapa zich niet ontmoedigen. De bestuurderdelegatie keert bovendien met een karrenvracht aan informatie en ondernemingszin terug naar Ecuador. "Het was een fantastische uitwisseling voor ons," glundert Ortiz. "Het is bijzonder mooi dat we de mogelijkheden krijgen om met de Belgische aardappelsector van gedachten te wisselen. Soms moet je de dingen gewoonweg zien om ze te begrijpen. Ook al staat België technologisch verder dan Ecuador en hebben we vele vernieuwende dingen gezien, toch zijn  er eigen kansen waar we nog niet bij stilgestaan hadden. We staan voor grote uitdagingen en ik denk dat onze uitwisseling ons zal helpen die uitdagingen op te nemen. Uiteindelijk is niets moeilijk, maar je moet wel stappen om ergens te geraken. We kunnen veel zaken in de praktijk omzetten, maar we gaan een selectie moeten maken. We moeten de zaken aanpakken volgens onze middelen. Ik ben er zeker van dat we ons verder kunnen ontwikkelen." Op de vraag welke evoluties de voorzitter van Conpapa ziet in Ecuador, antwoordt hij het volgende: "de aardappel gaat zeer snel van de teler naar de consument, en dan nog tegen een zeer lage prijs. We hebben amper bewaarcapaciteit om het goede ogenblik afwachten om de aardappelen te verkopen. Als wij onze producten drie tot vier maand zouden kunnen bewaren, dan hebben wij al een sterke troef in handen."

Maar daarvoor moeten opslagplaatsen gebouwd worden, en dat is niet evident, want ook Conpapa heeft het niet breed. "Met meer middelen zouden we de aardappelen van onze leden duurder kunnen opkopen, zodat zij hun schulden kunnen afbetalen", zegt Ortiz. "Maar ook daar mogen we niet te snel gaan. We mogen onze koopkracht niet te snel verhogen. Als je te snel groeit, is dat ook nefast voor je organisatie. Maar dat we groeien is zeker, en dat onze leden sterker zullen worden, nog meer!"

De delegatie bezocht ook het akkerbouwbedrijf van Johan Geleyns in Wilsele, pootgoedteler  Carl Adriansens in Vlissegem, het bedrijf van Luc Van Ootegem in Assenede, het bedrijf van Els Morlion in Hollebeke, pootgoedteler Dirk Rijckaert in Waterland-Oudeman, het akkerbouwbedrijf van Richard Eeckhaut in Leupegem, de firma Vanderhaegen-Eeckhaut potatoes in Horebeke, Muyshondt-Gerona NV in Ranst en akkerbouwer Chris Colsoul in Landen.

www.triasngo.be

Deel dit artikel