Studie UGent: Naleving van sociale rechten in handelsakkoorden EU Peru schiet tekort

Boer oogst pecannoten.

Het Centrum voor Europese Studies (CEUS) van de UGent voerde in opdracht van 11.11.11 een studie uit over de naleving van het hoofdstuk over sociale rechten van het handelsakkoord tussen de EU en Peru.

CEUS concludeert dat Peru haar engagementen op meerdere vlakken niet nakomt. Maar ook de EU moet meer doen. 11.11.11. werkt met Peruviaanse partners om de druk op de ketel te houden van beide partijen.

Waardig Werk

Sinds de gezamenlijke campagne Waardig Werk van 2008 volgen 11.11.11 en de drie Belgische vakbonden nauwgezet het hoofdstuk over sociale normen in de Europese handelsakkoorden.

De opname van de verplichting om de fundamentele arbeidsnormen te ratificeren en te respecteren was een eis van de campagne. De coalitie Waardig Werk verzette zich ook tegen het afsluiten van een handelsakkoord met Peru en Colombia omwille van de grove schendingen van de sociale en mensenrechten in die landen. De coalitie wilde eerste stevige garanties voor het afsluiten van het akkoord en een afdwingbaar hoofdstuk sociale en mensenrechten in het akkoord. Daar is toen niets van gekomen. Nu het akkoord sinds 2013 in voege is wilde 11.11.11 weten hoe gesteld is met de uitvoering van het volgens ons al veel te zwakke bepalingen.

Driemaal tekort

CEUS onderzocht drie specifieke engagementen in het EU-Peru: de bevordering van de fundamentele arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO); het verbod op de afzwakking van binnenlandse arbeidsnormen; en de instelling van een dialoog met het middenveld over de naleving van het akkoord.

De studie focuste vooral op de landbouwsector. Op elk van de drie punten vond CEUS tekortkomingen. Peru heeft de fundamentele arbeidsnormen wel geratificeerd, maar doet te weinig om de uitvoering ervan te verzekeren.

De vakbondsvrijheid wordt ondermijnd door het veelvuldig en oneigenlijk gebruik van tijdelijke contracten waardoor vakbondsmilitanten gemakkelijk geweerd kunnen worden. De overheid ziet amper toe op een correcte naleving van de wet op de tijdelijke contracten.

Afzwakking van de arbeidswetgeving

CEUS stelde ook vast dat Peru sinds het handelsakkoord met Europa wel degelijk arbeidsnormen heeft verlaagd. Dit gebeurde door een verzwakking van de arbeidsinspectie.

Peru richtte wel een nieuwe inspectieorgaan op maar dit heeft te weinig financiële en organisatorische armslag, is onvoldoende onafhankelijk van de overheid en de bedrijven en beschikt over onvoldoende sanctiemogelijkheden.

De algemene arbeidswetgeving wordt uitgehold door allerlei uitzonderingsregels.

Voor de landbouw is een apart exportregime van kracht dat voorziet in langere werkdagen, minder verlofdagen en minder compensatie bij ontslag. In 2014 schroefde de regering de wet op de gezondheid en veiligheid op het werk terug, met onder meer minder medische controles en verminderde aansprakelijkheid van de werkgevers.

Gebrekkige dialoog met het middenveld

Het handelsakkoord voorziet in de verplichting om met het middenveld te overleggen over de naleving van de sociale normen en in de oprichting van een open forum met vertegenwoordigers van het middenveld van de EU en Peru.

Dat laatste komt bij elkaar bij gelegenheid van de jaarlijkse vergadering van de officiële vertegenwoordigers van beide partijen. De Peruviaanse overheid heeft de eerste functie toegewezen aan de bestaande Nationale Raad die echter nauwelijks functioneert en waar de opvolging van het handelsakkoord niet aan bod komt. De Peruviaanse overheid heeft ook het functioneren van het open forum niet ondersteund, wel integendeel.

Ook EU inzet onvoldoende

Een vergelijking met andere EU handelsakkoorden toont aan dat de bepalingen met betrekking tot de dialoog met het middenveld veel minder strikt is in het EU-Peru akkoord.

Ook de bepalingen over de naleving van de sociale normen zijn eerder conservatief: meer gericht op het behoud dan op de verbetering van het bestaande beleid. Toch zou de Europese Commissie de situatie beter kunnen opvolgen en veel kortdader kunnen optreden.

Het gezamenlijke Sub-comité voor Handel en Duurzame Ontwikkeling biedt daar de mogelijkheid toe maar wordt door de Commissie onvoldoende gebruikt.

De EU zou ook sterker moeten aandringen op hervormingen en plannen voor verbetering vóór handelsakkoorden worden afgesloten om op die manier meer drukking uit te voeren. Ze zou ook meer samenwerking en ondersteuning moeten aanbieden voor verbetering. En tenslotte, zouden de EU handelsakkoorden sancties moeten voorzien voor manifeste overtredingen van de sociale normen.

11.11.11 in Peru

In Peru werkt 11.11.11 samen met de 'Red Peruana por la Globalización con Equidad' (RedGE), een coalitie van ngo's, vakbonden en sociale bewegingen dat het handelsbeleid analyseert vanuit een mensenrechtenperspectief, alternatieve voorstellen uitwerkt en het beleid probeert te beïnvloeden.

De RedGE en haar leden – waaronder ook de 11.11.11 partners Cooperacción, DAR en CEDAL - werken tevens samenvattende analyses en beleidsvoorstellen uit voor de leden van de Europese adviesraad van het handelsakkoord met Europa.

Ook FOS, Broederlijk Delen en Commission Justice et Paix zetten zich hier voor in.

11.11.11 DOOR:

Studie:

 

Deel dit artikel