Toegankelijke sensibiliseringsactiviteiten voor personen met een visuele handicap

Inleiding

Er is een grote behoefte aan toegankelijk vormingsmateriaal voor blinde en slechtziende personen in Afrika en andere landen van het Zuiden. Zo zijn sensibiliseringsprogramma's rond hiv/aids meestal ontoegankelijk voor mensen met een visuele handicap. In het voorjaar van 2007 formuleerde het Afrika-forum van de Wereldunie van Blinden (WUB) met meer dan 300 deelnemers uit 49 landen aanbevelingen om vormingsmateriaal en vormingssessies toegankelijk te maken. Deze tips zijn gegeven in de context van aidspreventie maar zijn ook nuttig bij vormingen rond andere thema's.


Het forum kwam tot concrete aanbevelingen op drie vlakken:

  1. Voorbereiding van de vormingssessie
  2. Aanpassing van de gebruikte methodes
  3. Evaluatie

1. Voorbereiding van de vormingssessie

Zorg ervoor dat alle vormingsmaterialen beschikbaar zijn in een voor blinde en slechtziende personen toegankelijke vorm. Er zijn daarbij verschillende mogelijkheden: grootletterdruk, braille, audio. Vraag altijd vooraf aan deelnemers met een visuele handicap naar welke vorm hun voorkeur uitgaat. Als het mogelijk is, bezorg je hen de aangepaste vormingsmaterialen best vooraf. Het kost meer tijd om infopakketten door te nemen op cassette of in braille. Als personen met een visuele handicap dit op voorhand kunnen doen, kunnen ze daarna volwaardig deelnemen aan groepsdiscussies. Punten die tijdens de groepsdiscussie worden opgelijst, moeten dan wel luidop worden voorgelezen.  

2. Aanpassing van de gebruikte methodes

Om personen met een visuele handicap volwaardig te laten deelnemen aan een vorming is het belangrijk verschillende methodes te combineren.

blinden wachtend op de dokter

  • Een presentatie geven

Als je een presentatie geeft, moet je alle informatie beschrijven, ook datgene wat ensen kunnen lezen of zien. Spel moeilijke woorden. Behandel mensen met een visuele handicap zoals anderen. Woorden als ‘zien', ‘kijken' of ‘lezen' kan je gerust blijven gebruiken. Personen met een visuele handicap zullen er zich niet aan storen.

Rollenspelen

Dit is een goede werkvorm voor mensen met een visuele handicap. Het spreekt hen aan als ze zich in een personage kunnen inleven. Ze doen dan iets concreets en nemen actief deel. Beschrijf het rollenspel voor hen zoals je dit voor anderen zou doen.

 

Groepsdiscussies en het gebruik van casestudies  

Dit is ook een goede manier van werken omdat iedereen mee kan doen. De vormingswerker stelt een aantal vragen afhankelijk van het onderwerp. De groep kiest een gespreksleider die de discussie leidt. Na de discussie vat iemand samen tot welke inzichten en besluiten de groep is gekomen.

 

Demonstratie

Als men iets wil bijbrengen is het belangrijk niet alleen uit te leggen wat je moet doen. Daarom tonen de meeste vormingswerkers in bijvoorbeeld aidspreventie hoe je een condoom gebruikt. Mensen met een visuele handicap zien niet wat er gebeurt. Ze moeten het daarom zelf kunnen voelen. Zorg er daarom voor dat er een condoom is en een kunstpenis voor elke deelnemer met een visuele handicap.

Audiovisuele middelen

Als je een video, cd, dvd of cassette gebruikt moet je altijd beschrijven wat er te horen of te zien is. Dat maakt het eenvoudiger voor personen met een visuele handicap om te volgen.

 

3. Evaluatie
Doe de evaluatie mondeling in plaats van schriftelijk. Zo kunnen deelnemers met een visuele handicap het gemakkelijkst hun mening geven. Je kan bijvoorbeeld een groepsdiscussie op gang brengen over de vraag of de doelstellingen van de vormingssessie bereikt zijn.

 

Oproep aan NGO's en vormingswerkers
PHOS gaat bestaande vormingspakketten rond Noord-Zuidthema's aanpassen  voor mensen met een visuele handicap en voor mensen met een auditieve handicap. Hebt u als NGO interessant vormingsmateriaal in het Nederlands dat u graag wil laten aanpassen? Hebt u ervaring in het begeleiden van groepen met een visuele of auditieve handicap of zou u hier graag ervaring in opdoen? Laat het ons weten via: anja@phos.be

Anja De Greve

Bron:
Africa Union of the Blind. Mainstreaming Blindness issues into HIV&AIDS training Programs: Organisational Guide.

Deel dit artikel