Wapenexport Saoedi-Arabië: ook Vlaanderen moet meer doen

Op 16 mei keurde de Kamercommissie Buitenlandse Zaken een resolutie goed die de regionale overheden oproept om een wapenembargo in te stellen tegen Saoedi-Arabië. Ook het Vlaamse parlement debatteert op 23 mei over een gewijzigd wapendecreet. 11.11.11 vraagt samen met Vredesactie en andere middenveldorganisaties om een striktere controle op het eindgebruik van de Vlaamse wapenexport in te stellen. De wapenexport naar Saoedi-Arabië moet eindelijk aan banden worden gelegd.

Europese steun aan oorlogsmisdaden?

De Belgische en Europese wapenexport naar Saoedi-Arabië is al langer problematisch. Saudi-Arabië schendt op grote schaal het internationaal humanitair recht in Jemen en de mensenrechten in eigen land. Europese landen leveren echter nog steeds op grote schaal wapens aan Saoedi-Arabië. In 2014 bedroeg de Europese vergunde wapenexport naar Saudi-Arabië 3,9 miljard euro, inclusief Belgische exportvergunningen ter waarde van 400 miljoen euro. In 2014 kreeg het in België gevestigde CMI Defence ook een vergunning voor de levering van geschutskoepels aan Canada. Deze levering, ter waarde van 3,2 miljard euro, had als eindbestemming Saudi-Arabië, waardoor België in 2014 de grootste wapenexporteur naar Saudi-Arabië was.

Het zwaartepunt van de Belgische wapenexport naar Saoedi-Arabië ligt bij de Waalse wapenfabrikant FN Herstal. Dat neemt echter niet weg dat ook Vlaanderen een belangrijke verantwoordelijkheid draagt door de gebrekkige controle op het eindgebruik van Vlaamse wapensystemen.

Vlaams wapendecreet

Het Vlaams Parlement debatteert op 23 mei 2017 over een voorstel dat het mogelijk moet maken een Vlaams wapenembargo in te stellen. Vlaanderen kan dan zelf beslissen om landen als Saoedi-Arabië onder embargo te plaatsen. Helaas vertoont de Vlaamse wapenexportwetgeving een ernstig gebrek.

In de praktijk weet de Vlaamse overheid immers amper waar haar militaire goederen terecht komen. In 2015 was 69,4 procent van het eindgebruik ongekend. Een significant deel van de Vlaamse wapenexport is bestemd voor verwerking door de industrie van andere staten. Vlaamse wapens of wapenonderdelen worden uitgevoerd naar andere EU landen zoals Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Deze landen zijn grote exporteurs naar Saoedi-Arabië.

De wapenexport naar Saoedi-Arabië en andere problematische bestemmingen blijft via een ommetje dus een realiteit, ook onder een herwerkt decreet. 11.11.11 steunt daarom de oproep van Vredesactie om een striktere controle op het eindgebruik van de Vlaamse wapenexport in te stellen, opdat er geen Vlaamse wapens in Saoedi-Arabië belanden.

Willem Staes
Beleidsmedewerker Midden-Oosten

Deel dit artikel