Wereldrampenrapport: 1 miljard mensen hebben honger

Meer dan tien miljoen mensen in de Hoorn van Afrika zijn getroffen door een zware voedselcrisis. Maar wist je dat wereldwijd maar liefst 1 miljard mensen chronisch honger lijden? Hoewel de wereld genoeg voedsel produceert voor iedereen, gaat toch 1 op 7 mensen met honger naar bed. Dat staat in het Wereldrampenrapport 2011 van het Rode Kruis dat dit jaar focust op voedselveiligheid en honger.

Waarom hebben mensen honger?


Voedsel gaat verloren

"Hongerlijden betekent niet dat er niet genoeg eten is. Het betekent wel dat sommige mensen niet genoeg eten hebben", zegt Amartya Sen, winnaar van de Nobelprijs voor de Economie. Bijna 1 miljard mensen hebben honger terwijl de wereld nog nooit zoveel voedsel heeft geproduceerd en er bijna anderhalf miljard mensen met overgewicht kampen. Maar liefst een derde van het geproduceerde voedsel in de wereld wordt niet door de mens gegeten. Zo belandt wereldwijd de helft van het jaarlijks geoogste graan niet op een bord, maar wordt het verwerkt tot biobrandstof of veevoeder. 30% van de voedselgewassen gaat bovendien gewoon verloren. In ontwikkelingslanden zijn er beperkte mogelijkheden om voedsel op te slaan of om het te transporteren, waardoor het sneller slecht en dus oneetbaar wordt.


Voedsel te duur

Veel mensen lijden ook honger omdat het voedsel te duur wordt. Ze hebben onvoldoende middelen om eten te kopen. Enkele vaststellingen:

  • De laatste jaren pieken de voedsel- en brandstofprijzen wereldwijd. Zo steeg in Kenia de prijs voor maïs het afgelopen jaar met 180%. Dat is dramatisch als je weet dat inwoners in ontwikkelingslanden tot 80% van hun inkomen aan voedsel besteden.
  • Vele ontwikkelingslanden hebben geen voedselstocks waardoor prijzen stijgen bij mislukte oogsten.
  • Tegenvallende oogsten in landen met een hoge voedselproductie (bijv. Rusland) doen de prijzen sterk stijgen.
  • Deze verschillende elementen leiden tot speculaties op de wereldmarkt en jagen de voedselprijzennaar recordhoogtes.


Beschikbare landbouwgrond

Elk jaar verdwijnt ongeveer drie maal de oppervlakte van België aan landbouwgrond. Dat heeft verschillende oorzaken:

  • De klimaatverandering: grote delen landbouwgrond zijn niet meer geschikt voor landbouw door de veranderde klimatologische omstandigheden (te droog, te nat).
  • De productie van biobrandstof: op een groot deel van de landbouwgrond worden gewassen voor biobrandstof gekweekt. Op deze gronden kunnen dus geen eetbare gewassen geteeld worden.
  • Grote firma's kopen landbouwgrond op. Hierdoor krijgen plaatselijke boeren geen kans en wordt de lokale economie niet gestimuleerd.
  • 60% van de nog beschikbare ruwe landbouwgrond ligt in Afrika. Door droogte, financiële problemen en gebrek aan kennis bij de plaatselijke bevolking wordt deze grond niet benut.


Welke oplossingen biedt het rapport?

Het Wereldrampenrapport stelt een aantal oplossing voor waaronder:

  • Goedkope en alternatieve verzekeringen aanbieden aan boeren in Afrika. Zo kunnen ze hun oogst tegen droogte en regen verzekeren en zijn ze financieel beschermd.
  • Investeren in infrastructuur om stocks aan te leggen en om het voedsel tot bij de consument te brengen. Zo kan voedsel langer bewaard worden en gaat er minder verloren. Op die manier kan er tegen 2050 een halvering zijn van het voedsel dat verspild wordt en kan de totale hoeveelheid voedsel die wereldwijd nodig is met een kwart verminderen.
  • Afrika heeft 60% van de nog beschikbare landbouwgrond te wereld. Daarom is het belangrijk dat er geïnvesteerd wordt in onderzoek naar kleinschalige landbouw en alternatieve methodes. Kleine boeren moeten geholpen worden met gesubsidieerde grondstoffen zoals kunstmest en zaden. Afrika heeft namelijk meer nood aan een hogere voedselproductie dan bijvoorbeeld aan de kweek van snijbloemen.
  • De subsidies voor de productie van biobrandstof in vraag stellen.
  • Nieuwe regelgeving moet de 'speelruimte' van speculanten op voedselprijzen beperken.
  • Onderzoek voorspelt dat meer vrouwen inschakelen in de landbouwsector de productie kan doen stijgen met 30%.


Noodhulp in Oost-Afrika

De problemen waarmee Oost-Afrika momenteel kampt vinden hun oorsprong voornamelijk in droogte en het conflict in Somalië. Toch illustreren de vaststellingen in het Wereldrampenrapport dat dit slechts twee elementen zijn van een aantal factoren die de kwetsbaarheid van de bevolking hebben aangetast en geleid hebben tot de crisis die meer dan 11 miljoen mensen treft.

Noodhulp is nu in Oost-Afrika de prioriteit, maar die noodhulp moet verder gaan dan enkel het verdelen van voedsel. Het Wereldrampenrapport stelt dat het duurzamer kan zijn als de lokale bevolking geld krijgt. Zo kunnen zij zelf beslissen waar ze het meest nood aan hebben. Gelijklopend met de noodhulp moet nu volop geïnvesteerd worden in structurele oplossingen: investeren in duurzame landbouw, zoals irrigatie, droogte resistente gewassen en watervoorziening.

Deel dit artikel