Drie redenen waarom Alexander De Croo fout is over Mark Zuckerberg

In De Morgen van 3 december 2015 bewierookt Alexander De Croo, vicepremier en minister van ontwikkelingssamenwerking, Mark Zuckerberg voor diens aankondiging dat hij een groot deel van zijn fortuin wil reserveren voor liefdadigheid. Volgens De Croo hebben we de Zuckerbergs van deze wereld nodig om de ontwikkelingsdoelstelingen te realiseren. In dat pleidooi gaat de minister minstens drie keer uit de bocht.

"Zijn ontwikkeling en armoedebestrijding een gunst of een recht?"

Ten eerste gaat het hier niet om liefdadigheid zonder eigenbelang. Zuckerberg zette geen ngo of stichting op maar een zogenaamde Limited Liability Company. Dat is een zakenstructuur die hem volledige controle laat behouden over zijn fortuin dat tegelijkertijd wordt onttrokken aan transparantievereisten. Bovendien geniet hij van een zeer gunstige belastingregime.

Wim De Ceuckelaire

Ten tweede is het niet de private sector die ontwikkeling brengt. Landen die in de voorbije decennia ontwikkeling hebben kunnen realiseren zijn landen waar de staat een herverdelende rol heeft gespeeld en de private sector strikte voorwaarden heeft opgelegd. De minister schrijft dat de voorbije 15 jaar het aantal mensen dat in extreme armoede leeft, gehalveerd is door economische groei. Dat kan best maar dat is dan wel voor een groot deel te danken aan China. En laat dat nu net een land zijn waar Zuckerberg en de zijnen geen vrij spel krijgen.

Ten derde is het niet zo dat economische groei garant staat voor ontwikkeling. Uit studies blijkt dat de correlatie tussen economische groei en ontwikkeling sterk verschilt van land tot land. Bovendien lijkt het erop dat de arme landen hoe langer hoe minder in staat zijn om economische groei om te zetten in duurzame jobs en armoedebestrijding.

Bovendien zou het, zelfs in de meest optimistische scenario's, nog honderd jaar duren eer de meest extreme armoede is uitgeroeid als we daarvoor moeten rekenen op economische groei. Dat is wat een recente studie van David Woodward in de World Economic Review aantoonde. Het bruto bationaal product per persoon zou dan trouwens meer dan 100.000 dollar bedragen. Het is maar de vraag of dat duurzaam is.

Visie

Nog belangrijker dan die drie fouten van de minister is wat het artikel onthult over de visie van de minister op ontwikkeling en armoedebestrijding. De vraag is of we die beschouwen als rechten of als gunsten. In het eerste geval zien we ze als een collectieve verantwoordelijkheid waar we samen iets moeten aan veranderen. Dat kan best door de staat aangezien die verondersteld wordt een democratische controle te garanderen. Door verhoogde budgetten voor samenwerking bijvoorbeeld, en door een coherent beleid in functie van ontwikkeling.

Nukken en grillen

In het tweede geval stemmen we ermee in dat het lot van miljarden mensen afhangt van de nukken en grillen van de Zuckerbergs en Gatesen van deze wereld. Als Alexander De Croo nu beweert dat we enkele rijke filantropen nodig hebben om de armoede uit de wereld te helpen dan verraadt hij dus dat ontwikkeling en armoedebestrijding voor hem weinig te maken hebben met democratie en de mensenrechten, termen die hij nochtans graag in de mond neemt.

Wim De Ceukelaire is directeur van G3W, Geneeskunde voor de Derde Wereld

Deel dit artikel